Trả lời nhanh
Bài 3: a) 480 : 60 = 8 toa; b) 590 : 60 = 9 dư 50, cần ít nhất 10 toa. Bài 4: 5 × (2 500 : 250) = 50 m. Bài 5: a) 315 : 9 = 35 sản phẩm; b) 280 : 35 = 8 ngày. Bài 6: tính tiền từng cách mua, cách B (1 hộp to, 1 hộp vừa, 2 hộp nhỏ) hết 261 000 đồng là rẻ nhất.
Bài 41 “Luyện tập” (Toán 4, Tập 1, Cánh Diều) giúp em dùng phép chia cho số có hai chữ số để giải các bài toán thực tế: chia hàng lên toa tàu, tìm trung bình mỗi ngày, so sánh giá tiền. Dưới đây là lời giải từng bài kèm phần giải thích “vì sao làm vậy” để em hiểu chứ không chỉ chép đáp số.
Cần nhớ trước khi làm bài
- Chia hết: số dư bằng 0, ví dụ 480 : 60 = 8.
- Chia có dư: số dư luôn bé hơn số chia. Ví dụ 590 : 60 = 9 dư 50 (50 < 60).
- Bài toán “ít nhất cần bao nhiêu…”: nếu còn dư thì phải thêm một đơn vị nữa để chứa phần dư.
- Bài toán “gấp lên – chia ra”: tìm xem đại lượng này gấp đại lượng kia mấy lần rồi nhân (hoặc chia) đại lượng còn lại cho số lần đó.
Bài 1 và Bài 2 (trang 93)
Hai bài đầu của phần Luyện tập là các bài tính và thực hành chia cho số có hai chữ số, đề được cho bằng hình ảnh trong sách. Em hãy tự làm theo các bước sau rồi so với kết quả của mình:
- Đặt tính, chia từ trái sang phải, lấy từng nhóm chữ số đủ lớn để chia cho số chia.
- Ước lượng thương bằng cách làm tròn số chia: chia cho 24 thì nghĩ “gần 20”, chia cho 36 thì nghĩ “gần 40”.
- Thử lại bằng phép nhân: thương × số chia + số dư = số bị chia.
Ví dụ tự đặt để luyện cách làm:
- 672 : 24 = 28, vì 24 × 28 = 672.
- 3 485 : 17 = 205, vì 17 × 205 = 3 400 + 85 = 3 485. Chú ý thương có chữ số 0 ở hàng chục.
- 1 000 : 36 = 27 (dư 28), vì 36 × 27 = 972 và 972 + 28 = 1 000.
Bài 3 (trang 93): Mỗi toa chở được 60 tấn hàng
Đề: a) Cần bao nhiêu toa để chở hết 480 tấn hàng? b) Cần ít nhất bao nhiêu toa để chở hết 590 tấn hàng?
Lời giải:
a) Số toa tàu cần để chở hết 480 tấn hàng là:
480 : 60 = 8 (toa)
b) Ta có 590 : 60 = 9 (dư 50).
9 toa chỉ chở được 9 × 60 = 540 tấn, còn thừa 50 tấn chưa có chỗ. Phải thêm 1 toa nữa nên số toa ít nhất là:
9 + 1 = 10 (toa)
Lỗi hay gặp: trả lời “9 toa” vì quên phần dư. Hãy tự hỏi: “50 tấn còn lại bỏ ở đâu?”. Hàng hoá không thể bỏ lại nên phải thêm toa.
Xem thêm lời giải riêng: Bài 3 trang 93 – toa tàu chở hàng.
Bài 4 (trang 93): Cuộn dây thép dài 5 m cân nặng 250 g
Đề: Hỏi cuộn dây thép cùng loại nặng 2 500 g thì dài bao nhiêu mét?
Lời giải:
2 500 g gấp 250 g số lần là:
2 500 : 250 = 10 (lần)
Cuộn dây thép nặng 2 500 g dài số mét là:
5 × 10 = 50 (m)
Vì sao làm vậy? Cùng loại dây thì cân nặng càng lớn, chiều dài càng lớn, và gấp lên bao nhiêu lần thì cả hai cùng gấp lên bấy nhiêu lần. Mẹo tính nhanh: 2 500 : 250 chính là 250 : 25 = 10 (cùng bỏ bớt một chữ số 0 ở số bị chia và số chia).
Em có thể kiểm tra: 50 m dây nặng 250 g × 10 = 2 500 g, khớp với đề. Xem lời giải riêng: Bài 4 trang 93 – cuộn dây thép.
Bài 5 (trang 94): Xưởng thủ công mĩ nghệ sản xuất đồ cây lục bình
Đề: Xưởng sản xuất được 315 sản phẩm trong 9 ngày. a) Trung bình mỗi ngày làm được bao nhiêu sản phẩm? b) Với sản lượng như vậy, làm 280 sản phẩm cần mấy ngày?
Lời giải:
a) Trung bình mỗi ngày xưởng sản xuất được số sản phẩm là:
315 : 9 = 35 (sản phẩm)
b) Để sản xuất 280 sản phẩm, xưởng cần số ngày là:
280 : 35 = 8 (ngày)
Cách nghĩ: câu a là bước “rút về một ngày”. Có số sản phẩm của 1 ngày rồi, câu b chỉ cần xem 280 chứa bao nhiêu lần 35. Thử lại: 35 × 8 = 280 và 35 × 9 = 315.
Xem lời giải riêng: Bài 5 trang 94 – xưởng thủ công.
Bài 6 (trang 94): Mua 25 hộp giấy nhỏ sao cho tiết kiệm nhất
Theo hình vẽ, giá bán là: hộp to 200 000 đồng, hộp vừa 35 000 đồng, hộp nhỏ 13 000 đồng. Cả bốn cách mua trong đề đều quy về đủ 25 hộp nhỏ, nên ta chỉ cần so sánh số tiền phải trả.
| Cách mua | Cách tính | Số tiền |
|---|---|---|
| A. 1 hộp to, 5 hộp nhỏ | 200 000 + 13 000 × 5 = 200 000 + 65 000 | 265 000 đồng |
| B. 1 hộp to, 1 hộp vừa, 2 hộp nhỏ | 200 000 + 35 000 + 13 000 × 2 = 200 000 + 35 000 + 26 000 | 261 000 đồng |
| C. 8 hộp vừa, 1 hộp nhỏ | 35 000 × 8 + 13 000 = 280 000 + 13 000 | 293 000 đồng |
| D. 25 hộp nhỏ | 13 000 × 25 | 325 000 đồng |
So sánh: 261 000 < 265 000 < 293 000 < 325 000. Vậy cách mua B tiết kiệm nhất.
Lưu ý: nhiều lời giải chỉ chọn A dù chính các phép tính của họ cho thấy cách B rẻ hơn (261 000 đồng so với 265 000 đồng). Em nên tính đủ cả bốn cách rồi mới so sánh, đừng chọn theo cảm giác “mua ít hộp thì rẻ”.
Bài này cho thấy mua theo hộp lớn thường rẻ hơn mua lẻ: D (toàn hộp nhỏ) đắt nhất. Xem thêm: Bài 6 trang 94 – giá hộp giấy.
Tóm tắt phương pháp các bài toán có lời văn
| Dạng bài | Em làm | Bài trong trang |
|---|---|---|
| Chia hàng vào các toa, hộp, túi… | Chia, nếu có dư thì cộng thêm 1 | Bài 3b |
| Gấp lên bao nhiêu lần | Tìm số lần bằng phép chia, rồi nhân | Bài 4 |
| Rút về một đơn vị | Chia để tìm giá trị 1 đơn vị, rồi chia tiếp | Bài 5 |
| So sánh phương án | Tính từng phương án rồi so sánh | Bài 6 |
Bài tự luyện (có đáp án)
- Một lớp học thu được 450 quyển vở, xếp vào các hộp, mỗi hộp 40 quyển. Cần ít nhất bao nhiêu hộp?
Đáp án: 450 : 40 = 11 (dư 10), cần 11 + 1 = 12 hộp. - Một máy bơm bơm được 720 lít nước trong 45 phút. Trung bình mỗi phút bơm được bao nhiêu lít? Với tốc độ đó, bơm 480 lít cần bao lâu?
Đáp án: 720 : 45 = 16 (lít/phút); 480 : 16 = 30 phút. - Cuộn vải dài 8 m có giá 240 000 đồng. Cuộn vải cùng loại dài 40 m có giá bao nhiêu?
Đáp án: 40 : 8 = 5 (lần); 240 000 × 5 = 1 200 000 đồng.
Các bài giải liên quan
- Vở bài tập Toán lớp 4 Bài 41: Luyện tập
- Giải SGK Toán lớp 4 Cánh Diều
- Bài tập cuối tuần Toán lớp 4 Cánh Diều
- Giải VBT Toán lớp 4 Cánh Diều
- Đề thi Toán lớp 4 Cánh Diều
Cùng chuyên đề: Mục lục khác cùng môn, lớp: Giải SGK Toán lớp 4 Kết nối tri thức Tập 1, Tập 2 (đủ 73 bài); Giải SGK Toán lớp 4 trang 26, 27: Làm tròn số đến hàng trăm nghìn (Cánh Diều); Giải Toán lớp 4 trang 77, 78 Bài 22: Phép cộng các số có nhiều chữ số (KNTT).
Câu hỏi thường gặp
Bài 3b trang 93 vì sao đáp án là 10 toa mà không phải 9 toa?
590 : 60 = 9 dư 50. 9 toa chỉ chở được 540 tấn, còn 50 tấn chưa có chỗ nên phải thêm 1 toa, tổng cộng ít nhất 10 toa.
Bài 6 trang 94 chọn đáp án nào?
Tính theo giá 200 000, 35 000 và 13 000 đồng: A hết 265 000, B hết 261 000, C hết 293 000, D hết 325 000 đồng. Cách B rẻ nhất nên chọn B.
Bài 4 trang 93 có cách giải nào khác không?
Có thể tìm 1 m dây nặng bao nhiêu: 250 : 5 = 50 g, rồi lấy 2 500 : 50 = 50 m. Kết quả vẫn là 50 m.
Làm sao thử lại kết quả phép chia có dư?
Lấy thương nhân số chia rồi cộng số dư, kết quả phải bằng số bị chia. Ví dụ 60 × 9 + 50 = 590.