Số đồng phân amin C3H9N là bao nhiêu? Đáp án: 4

Trả lời nhanh

Amin có công thức phân tử C₃H₉N có 4 đồng phân. Đó là propylamin và isopropylamin (bậc một), etylmetylamin (bậc hai), trimetylamin (bậc ba). Nếu đề cho bốn phương án, em chọn phương án ghi số 4. C₃H₉N không còn liên kết π hay vòng nên chỉ có thể thay đổi mạch cacbon và vị trí nhóm amin.

Đề bài và hướng làm

Đề hỏi: “Số đồng phân amin có công thức phân tử C₃H₉N là bao nhiêu?” Đây là dạng câu đếm đồng phân quen thuộc ở chương Amin – Amino axit – Protein (Hoá học 12). Cách làm gọn là xét độ bất bão hoà, rồi viết đồng phân theo từng bậc amin.

Bước 1: Tính độ bất bão hoà

Với hợp chất C_xH_yN_z, độ bất bão hoà k = (2x + 2 + z − y) : 2.

Thay số: k = (2·3 + 2 + 1 − 9) : 2 = 0. Vậy phân tử chỉ có liên kết đơn, không có vòng. Đây là amin no, đơn chức, mạch hở, công thức chung C_nH_2n+3N (n = 3).

Bước 2: Viết đồng phân theo bậc amin

Bậc amin là số gốc hiđrocacbon gắn trực tiếp với nguyên tử N. Ta chia 3 nguyên tử C vào các gốc.

Bậc amin	Cách chia C	Công thức cấu tạo	Tên gọi
Bậc một	3 C trong 1 gốc	CH₃–CH₂–CH₂–NH₂	propylamin (propan-1-amin)
Bậc một	3 C trong 1 gốc, mạch nhánh	CH₃–CH(NH₂)–CH₃	isopropylamin (propan-2-amin)
Bậc hai	2 C + 1 C	CH₃–NH–CH₂–CH₃	etylmetylamin (N-metyletanamin)
Bậc ba	1 C + 1 C + 1 C	(CH₃)₃N	trimetylamin (N,N-đimetylmetanamin)

Tổng cộng: 2 + 1 + 1 = 4 đồng phân amin.

Vì sao không có thêm đồng phân?

Bậc một: gốc C₃H₇– chỉ có 2 dạng là n-propyl và isopropyl, nên chỉ có 2 amin.
Bậc hai: chỉ chia được 3 C thành 2 + 1 (1 + 2 là cùng một chất, đổi chỗ hai gốc không tạo chất mới). Gốc 2 C chỉ có etyl nên chỉ có 1 chất.
Bậc ba: chia 3 C vào ba gốc, mỗi gốc ít nhất 1 C nên chỉ có 1 + 1 + 1, tức ba gốc metyl.

Lỗi sai thường gặp

Đếm trùng: viết CH₃–NH–C₂H₅ và C₂H₅–NH–CH₃ thành hai chất, nên đáp số thành 5.
Quên amin bậc ba: chỉ viết bậc một và bậc hai, ra 3.
Quên isopropylamin: chỉ viết mạch thẳng, nên bỏ sót nhánh.
Lẫn với đồng phân khác chức: đề hỏi “amin” thì không tính nitro, amit hay muối amoni.

Mẹo nhớ nhanh số đồng phân amin no, đơn chức

Công thức	Số đồng phân amin
CH₅N	1
C₂H₇N	2
C₃H₉N	4
C₄H₁₁N	8
C₅H₁₃N	17

Dãy 1 – 2 – 4 – 8 – 17 rất hay gặp. Em nên thuộc đến C₄H₁₁N, rồi nhớ thêm C₅H₁₃N có 17 đồng phân.

Tính chất liên quan đến các đồng phân C₃H₉N

Cả bốn đồng phân đều có tính bazơ yếu vì N còn cặp electron tự do. Chúng đều phản ứng với axit tạo muối, ví dụ với propylamin:

CH₃CH₂CH₂NH₂ + HCl → CH₃CH₂CH₂NH₃Cl

Muối tạo thành là propylamoni clorua. Vì vậy một lượng C₃H₉N phản ứng vừa đủ với HCl theo tỉ lệ mol 1 : 1, bất kể đồng phân nào.

Luyện tập

Có bao nhiêu amin bậc một có công thức C₃H₉N?
Đáp án: 2 (propylamin và isopropylamin).
Số đồng phân amin bậc hai của C₄H₁₁N là bao nhiêu?
Đáp án: 3. Chia C thành 1 + 3 (gốc propyl có 2 dạng, tức 2 chất) và 2 + 2 (đietylamin, 1 chất).
Cho m gam C₃H₉N tác dụng vừa đủ với 100 ml dung dịch HCl 1M. Tìm m.
Đáp án: n(HCl) = 0,1 mol nên n(C₃H₉N) = 0,1 mol. M = 59 g/mol nên m = 5,9 gam.

Câu hỏi thường gặp

Số đồng phân amin có công thức phân tử C3H9N là bao nhiêu?

Có 4 đồng phân: propylamin, isopropylamin (bậc một), etylmetylamin (bậc hai) và trimetylamin (bậc ba).

C3H9N có bao nhiêu đồng phân amin bậc một?

Có 2 đồng phân amin bậc một là CH3CH2CH2NH2 (propylamin) và CH3CH(NH2)CH3 (isopropylamin).

Amin bậc ba của C3H9N là chất nào?

Là trimetylamin (CH3)3N. Ba nguyên tử C nằm ở ba gốc metyl, mỗi gốc gắn trực tiếp vào nguyên tử N.

Làm sao tính nhanh độ bất bão hoà của C3H9N?

Dùng k = (2x + 2 + z − y)/2 = (6 + 2 + 1 − 9)/2 = 0. Vậy C3H9N là amin no, mạch hở, không có liên kết pi và không có vòng.