Trả lời nhanh
Giới hạn đo của một thước là độ dài lớn nhất ghi trên thước, tức là giá trị ở vạch cuối cùng của thang chia. Thước 30 cm có GHĐ là 30 cm. Đừng nhầm với độ chia nhỏ nhất, vốn là khoảng cách giữa hai vạch chia liên tiếp.
Giới hạn đo (GHĐ) là gì?
Khi cầm một cây thước, hãy nhìn số lớn nhất khắc trên thân thước. Đó chính là giới hạn đo. Nó cho biết thước đo được tối đa bao nhiêu trong một lần đặt thước.
Ví dụ: thước kẻ học sinh khắc từ 0 đến 20 cm thì GHĐ là 20 cm. Thước cuộn của thợ xây khắc đến 5 m thì GHĐ là 5 m.
Độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) là gì?
Độ chia nhỏ nhất là độ dài giữa hai vạch chia liên tiếp trên thước. Nó quyết định thước đo chính xác đến mức nào. Thước có ĐCNN 1 mm đo chính xác hơn thước có ĐCNN 1 cm.
Bảng so sánh GHĐ và ĐCNN
| Tiêu chí | Giới hạn đo (GHĐ) | Độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) |
|---|---|---|
| Là gì? | Độ dài lớn nhất ghi trên thước | Độ dài giữa hai vạch chia liên tiếp |
| Cho biết | Đo được tối đa bao nhiêu | Đo chính xác đến mức nào |
| Ví dụ (thước 20 cm chia mm) | 20 cm | 1 mm |
Vì sao cần biết GHĐ và ĐCNN?
Muốn đo tốt, ta phải chọn thước có GHĐ và ĐCNN phù hợp với vật cần đo.
- GHĐ quá nhỏ so với vật: phải đặt thước nhiều lần, dễ sai lệch.
- GHĐ quá lớn: cồng kềnh, khó thao tác (đo cái bút mà dùng thước cuộn 5 m).
- ĐCNN quá lớn: kết quả thô, không đủ chính xác khi cần đo chi tiết nhỏ.
Mẹo nhớ: GHĐ = “giới hạn trên” (số to nhất trên thước); ĐCNN = “khoảng giữa hai vạch sát nhau”.
Những cách hiểu sai thường gặp
- “GHĐ là độ dài giữa hai vạch liên tiếp” – sai, đó là ĐCNN.
- “GHĐ là độ dài nhỏ nhất ghi trên thước” – sai, vì nhỏ nhất thường là số 0 ở đầu thước, không phải giới hạn.
- “GHĐ là chiều dài cả cây thước” – chưa đúng. Thân thước thường dài hơn phần có khắc vạch, nên phải đọc số lớn nhất ghi trên thước.
Bài luyện tập
Bài 1. Một thước có vạch đầu ghi số 0 và vạch cuối ghi số 30, giữa hai vạch số nguyên liên tiếp có 10 khoảng chia nhỏ, đơn vị cm. Tìm GHĐ và ĐCNN.
Đáp án: GHĐ = 30 cm. Mỗi cm chia thành 10 phần nên ĐCNN = 1 cm : 10 = 0,1 cm = 1 mm.
Bài 2. Muốn đo chiều rộng bàn học khoảng 60 cm, bạn nên chọn thước có GHĐ nào trong ba loại: 20 cm, 1 m, 10 m?
Đáp án: Thước 1 m, vì GHĐ lớn hơn 60 cm nhưng không quá lớn so với vật; thước 20 cm phải đo nhiều lần, thước 10 m thì cồng kềnh.
Bài 3. Điền vào chỗ trống: “Giới hạn đo của thước là … ghi trên thước.”
Đáp án: độ dài lớn nhất.
Tóm tắt
- GHĐ của thước = độ dài lớn nhất ghi trên thước.
- ĐCNN của thước = độ dài giữa hai vạch chia liên tiếp.
- Chọn thước sao cho GHĐ gần với chiều dài cần đo và ĐCNN phù hợp độ chính xác yêu cầu.
Câu hỏi thường gặp
Giới hạn đo của thước là gì?
Là độ dài lớn nhất ghi trên thước, ví dụ thước có vạch cuối ghi 30 cm thì giới hạn đo là 30 cm.
Giới hạn đo và độ chia nhỏ nhất khác nhau thế nào?
Giới hạn đo cho biết thước đo được tối đa bao nhiêu trong một lần đặt thước; độ chia nhỏ nhất là khoảng cách giữa hai vạch liên tiếp, cho biết độ chính xác của thước.
Làm sao tìm độ chia nhỏ nhất của thước?
Lấy hai vạch số nguyên liên tiếp (ví dụ 0 cm và 1 cm), đếm số khoảng chia nhỏ giữa chúng rồi lấy hiệu hai số chia cho số khoảng đó.
Vì sao phải chọn thước có GHĐ phù hợp?
Thước có GHĐ quá nhỏ phải đặt nhiều lần nên dễ sai số, còn thước quá lớn thì cồng kềnh, khó đo vật nhỏ.