Trả lời nhanh
Thương nhớ bầy ong là đoạn trích hồi kí của Huy Cận (Ngữ văn 6, Chân trời sáng tạo), kể bằng ngôi thứ nhất. Văn bản có bố cục 2 phần: gia đình nuôi ong và nhân vật “tôi” chứng kiến đàn ong bay đi. Nội dung chính là tình yêu say mê bầy ong và nỗi buồn thương da diết khi ong bỏ tổ mà không giữ lại được.
1. Tác giả Huy Cận
- Tên đầy đủ: Cù Huy Cận (1919 – 2005), quê ở xã Ân Phú, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh, sinh trong một gia đình nhà nho nghèo.
- Quá trình học tập: học ở quê, vào Huế học trung học, sau ra Hà Nội học Cao đẳng Canh nông. Thời gian này ông gắn bó với Xuân Diệu.
- Vị trí văn học: một đại biểu xuất sắc của phong trào Thơ mới. Thơ ông trước Cách mạng mang nỗi buồn mênh mang, sau Cách mạng tràn đầy niềm vui cuộc sống.
- Tác phẩm tiêu biểu: Lửa thiêng (1940), Vũ trụ ca (1942), Trời mỗi ngày lại sáng (1958), Đất nở hoa (1960), hồi kí Song đôi (1997).
- Giải thưởng: Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (đợt 1, năm 1996).
Lưu ý: nhiều tài liệu chép năm mất của Huy Cận là 2006, nhưng đúng là năm 2005. Khi làm bài kiểm tra, em ghi (1919 – 2005) để tránh mất điểm.
2. Những nét chính về tác phẩm
| Nội dung | Chi tiết |
|---|---|
| Thể loại | Hồi kí: người viết kể lại việc mình từng tham dự hoặc chứng kiến, sắp xếp theo trình tự thời gian |
| Xuất xứ | Trích từ hồi kí Song đôi (1997) của Huy Cận |
| Ngôi kể | Ngôi thứ nhất, người kể xưng “tôi” (chính tác giả thuở nhỏ) |
| Phương thức biểu đạt | Tự sự kết hợp biểu cảm |
| Bố cục | 2 phần |
Mẹo nhớ: hồi kí = kể chuyện thật + có “tôi” + theo thời gian. Khác với truyện (có thể hư cấu), hồi kí dựa trên những sự việc tác giả đã trải qua.
3. Bố cục
- Phần 1 (từ đầu đến “ra đồng cày tra”): gia đình nhân vật “tôi” nuôi ong, niềm say mê của cậu bé với đàn ong.
- Phần 2 (còn lại): nhân vật “tôi” chứng kiến đàn ong bay đi và nỗi buồn mất mát.
Xem thêm cách chia bố cục chi tiết tại: Bố cục bài Thương nhớ bầy ong chuẩn nhất.
4. Tóm tắt nội dung
Từ khi ông mất, cha và chú của nhân vật “tôi” chỉ còn nuôi ít đõ ong. Dù vậy, cậu bé vẫn mê xem ong, có khi bị ong đốt vẫn không bỏ. Điều cậu buồn nhất là những lần ong “trại”, tức rời tổ bay đi. Có chú ở nhà thì còn gọi cả xóm ném đất vụn để đàn ong mỏi cánh mà quay về. Một hôm chú ra đồng, một mình cậu bé đành đứng nhìn đàn ong bay mất. Cậu cảm thấy như một phần tâm hồn mình cũng bay theo.
Bản tóm tắt ngắn hơn, nhiều mẫu để tham khảo: Tóm tắt Thương nhớ bầy ong.
5. Nội dung chính và nghệ thuật
Nội dung
- Kí ức về bầy ong: thời ông còn sống, nhà nuôi nhiều ong, đõ ong “sây”. Đàn ong gắn liền với tuổi thơ, là niềm vui không thể thiếu của cậu bé.
- Nỗi buồn ở hiện tại: sau khi ông mất, ong nuôi ít đi, không còn “vượng” như xưa. Mấy lần ong trại, cậu bé bất lực nhìn đàn ong rời tổ.
- Ý nghĩa: bày tỏ tình yêu thiên nhiên, tình yêu những sinh vật nhỏ bé quanh mình, và nỗi nhớ tuổi thơ ở làng quê.
Nghệ thuật
- Kết hợp tự sự (kể việc) với biểu cảm (bộc lộ cảm xúc), làm lời văn giàu chất thơ, dễ đồng cảm.
- Ngôi kể thứ nhất tạo cảm giác chân thật, gần gũi.
- Từ ngữ giàu màu sắc địa phương và hình ảnh quen thuộc của làng quê.
Xem thêm: Nội dung chính bài Thương nhớ bầy ong.
6. Dàn ý phân tích ngắn gọn
- Mở bài: giới thiệu Huy Cận, hồi kí Song đôi và đoạn trích Thương nhớ bầy ong; nêu cảm nhận chung về tình yêu bầy ong và nỗi buồn của cậu bé.
- Thân bài:
- Niềm say mê bầy ong: nhà nuôi nhiều ong, cậu bé mê xem, bị đốt vẫn không thôi.
- Nỗi buồn khi ong trại: gia đình sa sút, một mình bất lực nhìn ong bay đi.
- Cảm giác mất mát như mất một phần tâm hồn.
- Nghệ thuật: ngôi thứ nhất, tự sự đan biểu cảm, giàu chất thơ.
- Kết bài: khẳng định giá trị của đoạn trích, nhắc em biết trân trọng thiên nhiên và những điều nhỏ bé thân thuộc.
7. Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “ong trại” với ong chết hoặc ong bị bắt. Thực ra là một phần đàn ong tách khỏi tổ, bay đi nơi khác.
- Cho rằng nhân vật “tôi” là người ngoài. Trong hồi kí, “tôi” chính là tác giả.
- Gọi văn bản là truyện ngắn hoặc thơ. Đây là hồi kí.
8. Luyện tập nhanh
- Câu 1. Văn bản thuộc thể loại gì, kể theo ngôi thứ mấy?
Đáp án: hồi kí, ngôi thứ nhất. - Câu 2. Vì sao cậu bé buồn nhất khi ong trại?
Gợi ý: vì cậu rất yêu đàn ong, lại bất lực không giữ được chúng, cảm thấy như mất một phần tâm hồn. - Câu 3. Viết 2 – 3 câu nêu điều em rút ra từ văn bản.
Gợi ý: những sự vật nhỏ bé quanh ta cũng gắn với kí ức và cảm xúc của mỗi người; cần biết yêu quý và trân trọng chúng.
Muốn đoạn văn cảm nghĩ hoặc phần soạn bài đầy đủ hơn, em xem: Soạn bài Thương nhớ bầy ong và 18 câu trắc nghiệm Thương nhớ bầy ong.
Cùng chuyên đề: Bài nằm trong mục lục Soạn bài Lao xao ngày hè: tác giả, bố cục, tóm tắt, nội dung chính, dàn ý.
Câu hỏi thường gặp
Thương nhớ bầy ong của ai, thuộc thể loại gì?
Văn bản của Huy Cận, thuộc thể loại hồi kí, trích từ hồi kí Song đôi (1997), được học trong Ngữ văn 6 bộ Chân trời sáng tạo.
Bố cục bài Thương nhớ bầy ong gồm mấy phần?
Gồm 2 phần: phần 1 kể về việc gia đình nuôi ong và niềm say mê của nhân vật "tôi"; phần 2 kể cảnh chứng kiến đàn ong bay đi cùng nỗi buồn mất mát.
Ong trại trong văn bản nghĩa là gì?
Ong trại là hiện tượng một phần đàn ong rời tổ cũ, bay đi nơi khác để lập tổ mới. Với gia đình nuôi ong, đó là mất mát lớn.
Nội dung chính của Thương nhớ bầy ong là gì?
Đoạn trích thể hiện tình yêu, niềm say mê của nhân vật "tôi" với bầy ong và nỗi buồn thương da diết khi chứng kiến ong bỏ tổ bay đi mà không giữ lại được.