Trả lời nhanh
Bài 7 GDCD 9 yêu cầu hiểu truyền thống tốt đẹp là những giá trị tinh thần được các thế hệ gìn giữ, truyền lại. Ở bài tập 1, các hành vi đúng là a, c, e, g, h, i, l, vì đều thể hiện sự tìm hiểu, tôn trọng và gìn giữ truyền thống. Các hành vi b, d, đ, k là sai.
Tóm tắt lý thuyết cần nhớ trước khi làm bài
- Truyền thống tốt đẹp là những giá trị tinh thần (tư tưởng, đạo lí, lối sống, cách ứng xử, nghề nghiệp, nghệ thuật…) hình thành trong lịch sử và được truyền từ đời này sang đời khác.
- Các truyền thống tiêu biểu: yêu nước, đoàn kết, nhân nghĩa, hiếu học, cần cù lao động, tôn sư trọng đạo, hiếu thảo… cùng các giá trị văn hoá, nghệ thuật, nghề thủ công truyền thống.
- Ý nghĩa: giúp dân tộc đứng vững qua thử thách, tạo sức mạnh tinh thần và bản sắc riêng để hội nhập mà không “hoà tan”.
- Trách nhiệm: tự hào, tìm hiểu, giữ gìn, phát huy; đồng thời phê phán những hành vi làm tổn hại truyền thống.
Muốn ôn kĩ hơn, em xem thêm bài lý thuyết: Lý thuyết GDCD 9 Bài 7.
Trả lời câu hỏi giữa bài
Câu 1 (trang 24): Truyền thống yêu nước qua lời Bác Hồ
Qua lời Bác, lòng yêu nước là truyền thống quý báu, càng bùng lên mạnh mẽ mỗi khi Tổ quốc lâm nguy. Biểu hiện cụ thể:
- Đoàn kết một lòng để chiến đấu bảo vệ đất nước.
- Sẵn sàng hi sinh vì độc lập, tự do.
- Toàn dân cùng góp sức: đánh giặc, tăng gia sản xuất, hậu phương vững chắc cho tiền tuyến.
Câu 2 (trang 24): Cách cư xử của học trò thầy Chu Văn An
Dù đã làm quan lớn, các học trò cũ vẫn đến thăm, chúc mừng thầy với thái độ kính cẩn, khiêm nhường, đúng lễ nghĩa của người học trò. Họ không cậy chức quyền mà quên ơn thầy.
Truyền thống thể hiện: tôn sư trọng đạo, biết ơn người dạy dỗ.
Câu 3 (trang 24): Kể các truyền thống tốt đẹp của dân tộc
Em có thể chia thành các nhóm để trả lời mạch lạc:
| Nhóm | Ví dụ |
|---|---|
| Đạo đức, lối sống | Yêu nước, đoàn kết, nhân nghĩa, hiếu thảo, hiếu học, tôn sư trọng đạo, cần cù lao động |
| Chống ngoại xâm | Bất khuất, kiên cường bảo vệ độc lập |
| Văn hoá, nghệ thuật | Phong tục tập quán, lễ hội, tuồng, chèo, dân ca |
| Nghề truyền thống | Ươm tơ dệt lụa, đúc đồng, thêu, khảm trai, làm gốm |
Câu 4 (trang 24): Cần làm gì để kế thừa và phát huy truyền thống?
- Tự hào về truyền thống, tìm hiểu để hiểu giá trị của nó.
- Giữ gìn và phát huy bằng việc làm cụ thể trong học tập, sinh hoạt.
- Lên tiếng, ngăn chặn những hành vi làm tổn hại truyền thống (như chê bai, xem thường, mê tín dị đoan).
Giải câu hỏi và bài tập (trang 25)
Bài 1: Hành vi nào thể hiện kế thừa và phát huy truyền thống?
Đáp án đúng: a, c, e, g, h, i, l.
| Ý | Nội dung (rút gọn) | Đánh giá | Lý do |
|---|---|---|---|
| a | Đọc tài liệu về phong tục, tập quán | Đúng | Chủ động tìm hiểu truyền thống |
| b | Chê người mặc trang phục dân tộc là quê mùa | Sai | Xem thường bản sắc văn hoá |
| c | Kính phục nghệ nhân nghề truyền thống | Đúng | Trân trọng người giữ nghề |
| d | Không tôn trọng lao động chân tay | Sai | Trái truyền thống cần cù, quý lao động |
| đ | Sống chỉ biết mình | Sai | Trái truyền thống nhân nghĩa, đoàn kết |
| e | Hoạt động đền ơn đáp nghĩa | Đúng | Phát huy đạo lí “uống nước nhớ nguồn” |
| g | Tìm hiểu lịch sử chống ngoại xâm | Đúng | Hiểu và tự hào truyền thống yêu nước |
| h | Thích xem phim, nghe nhạc Việt Nam | Đúng | Ủng hộ văn hoá nghệ thuật dân tộc |
| i | Sưu tầm món ăn, trang phục dân tộc độc đáo | Đúng | Lưu giữ giá trị văn hoá |
| k | Lấy chồng sớm trước tuổi luật định | Sai | Vi phạm pháp luật; hủ tục, không phải truyền thống tốt đẹp |
| l | Giới thiệu lễ hội truyền thống | Đúng | Quảng bá giá trị văn hoá |
Mẹo nhớ: hành vi đúng thường có các động từ “tìm hiểu, tôn trọng, sưu tầm, giới thiệu, tham gia”; hành vi sai thường là “chê bai, không tôn trọng, chỉ biết mình, trái pháp luật”.
Bài 2: Giới thiệu một truyền thống ở quê em
Đây là bài làm theo trải nghiệm riêng. Em nên có bố cục: tên truyền thống – nguồn gốc – diễn ra thế nào – ý nghĩa – việc em có thể làm. Dưới đây là ví dụ gợi ý (em hãy thay bằng điều ở quê mình):
Quê em có lễ hội Gióng ở vùng Phù Đổng (Hà Nội), tưởng nhớ Thánh Gióng – người anh hùng đánh giặc giữ nước theo truyền thuyết. Lễ hội có rước kiệu, diễn lại trận đánh và các trò dân gian. Lễ hội nhắc nhở thế hệ sau về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết chống giặc. Em tự hào và sẽ cùng bạn bè giới thiệu lễ hội này, giữ gìn nơi di tích sạch đẹp.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “giữ truyền thống” với “giữ mọi hủ tục”: chỉ kế thừa cái tốt, bỏ cái lạc hậu như tảo hôn, mê tín.
- Cho rằng chỉ người lớn hoặc nghệ nhân mới có trách nhiệm; học sinh vẫn làm được qua học tập, tìm hiểu, ứng xử.
- Kể truyền thống nhưng không nêu biểu hiện cụ thể nên bài thiếu thuyết phục.
Bài luyện tập có đáp án
- Bạn Lan cho rằng hát chèo, dân ca đã cũ, chỉ nên nghe nhạc nước ngoài. Em nhận xét thế nào?
Đáp: Quan điểm chưa đúng. Nghệ thuật dân tộc là truyền thống quý, cần trân trọng; có thể tiếp thu cái mới nhưng không phủ nhận giá trị của dân ca, chèo. - Nêu hai việc học sinh làm được để phát huy truyền thống hiếu học.
Đáp: Chăm chỉ, tự giác học tập; giúp bạn yếu, tham gia hoạt động khuyến học ở lớp, trường. - Trường em tổ chức ngày hội làng nghề, một bạn nói “nghề thủ công vất vả, chẳng có gì đáng tự hào”. Em ứng xử ra sao?
Đáp: Em giải thích nghề truyền thống tạo ra sản phẩm tinh xảo, nuôi sống nhiều gia đình, gắn bản sắc văn hoá; rủ bạn tìm hiểu để hiểu giá trị của nghề.
Luyện thêm: 42 câu trắc nghiệm GDCD 9 Bài 7.
Câu hỏi thường gặp
Truyền thống tốt đẹp của dân tộc là gì?
Là những giá trị tinh thần như tư tưởng, đạo lí, lối sống, cách ứng xử, nghề nghiệp, nghệ thuật… được hình thành trong lịch sử và truyền từ đời này sang đời khác.
Hành vi nào ở bài tập 1 trang 25 là đúng?
Các hành vi a, c, e, g, h, i, l là đúng; b, d, đ, k là sai vì thể hiện sự xem thường truyền thống, thiếu nhân nghĩa hoặc vi phạm pháp luật.
Học sinh cần làm gì để phát huy truyền thống dân tộc?
Tự hào, tìm hiểu lịch sử và văn hoá dân tộc, học tập tốt, tham gia hoạt động đền ơn đáp nghĩa, tôn trọng người lao động và phê phán hành vi làm tổn hại truyền thống.
Câu chuyện học trò thầy Chu Văn An thể hiện truyền thống gì?
Thể hiện truyền thống tôn sư trọng đạo: dù làm quan lớn, các học trò vẫn kính trọng, biết ơn thầy giáo cũ.