Trả lời nhanh
Soạn văn 7 Chân trời sáng tạo gồm 2 tập. Tập 1 học thơ bốn chữ, năm chữ; truyện ngụ ngôn; văn nghị luận văn học; tùy bút, tản văn và văn bản thông tin. Tập 2 học văn nghị luận về vấn đề đời sống, tục ngữ, văn bản thông tin, truyện giàu yếu tố tưởng tượng (trong đó có truyện khoa học viễn tưởng) cùng một số bài thơ, văn bản giàu cảm xúc. Mục lục đầy đủ từng bài soạn và cách soạn theo thể loại có ngay bên dưới.
Ngữ văn 7 Chân trời sáng tạo học gì?
Sách Ngữ văn 7 bộ Chân trời sáng tạo được biên soạn theo Chương trình GDPT 2018. Mỗi bài học gắn với một thể loại hoặc kiểu văn bản và rèn đủ bốn kĩ năng: Đọc, Viết, Nói và nghe, kèm Thực hành tiếng Việt. Cuối mỗi bài có phần Ôn tập; cuối mỗi học kì có bài Ôn tập cuối học kì.
Vì đề kiểm tra hiện nay thường dùng văn bản ngoài sách giáo khoa nhưng cùng thể loại, mục tiêu của việc soạn bài không phải là học thuộc lời giải, mà là nắm cách đọc một thể loại để tự đọc được văn bản mới.
Mỗi bài soạn gồm những phần nào?
| Phần | Em cần làm gì khi soạn? |
|---|---|
| Tri thức Ngữ văn | Ghi lại khái niệm về thể loại (ví dụ: vần, nhịp trong thơ; bài học rút ra trong truyện ngụ ngôn). Đây là “chìa khoá” để trả lời câu hỏi đọc hiểu. |
| Đọc văn bản | Trả lời câu hỏi trước, trong và sau khi đọc; luôn trích dẫn chi tiết trong văn bản để làm bằng chứng. |
| Thực hành tiếng Việt | Ôn lí thuyết và làm bài tập nhận diện, phân tích tác dụng của hiện tượng ngôn ngữ trong văn bản vừa học. |
| Viết | Phân tích bài viết tham khảo, lập dàn ý theo quy trình: chuẩn bị – tìm ý, lập dàn ý – viết – xem lại, chỉnh sửa. |
| Nói và nghe | Chuẩn bị đề cương ngắn, luyện nói theo thời gian quy định, ghi chú khi nghe bạn trình bày. |
| Ôn tập | Tự tổng kết đặc điểm thể loại, so sánh các văn bản trong bài. |
Mục lục Soạn văn 7 Chân trời sáng tạo
Danh sách dưới đây sắp theo đúng thứ tự trong sách. Em bấm vào tên bài để xem hướng dẫn soạn chi tiết.
Soạn văn lớp 7 Tập 1
- Soạn bài Lời của cây
- Soạn bài Sang thu
- Soạn bài Ông Một
- Soạn bài Thực hành Tiếng Việt lớp 7 trang 19 Tập 1
- Soạn bài Con chim chiền chiện
- Soạn bài Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ
- Soạn bài Tóm tắt ý chính do người khác trình bày
- Soạn bài Ôn tập trang 30
- Soạn bài Những cái nhìn hạn hẹp
- Soạn bài Những tình huống hiểm nghèo
- Soạn bài Biết người, biết ta
- Soạn bài Thực hành tiếng Việt trang 41
- Soạn bài Chân, tay, tai, mắt, miệng
- Soạn bài Viết bài văn kể lại sự việc có thật liên quan đến nhân vật hoặc sự kiện lịch sử lớp 7
- Soạn bài Kể lại truyện ngụ ngôn
- Soạn bài Sử dụng và thưởng thức những cách nói thú vị, hài hước trong khi nói và nghe
- Soạn bài Ôn tập trang 53
- Soạn bài Em bé thông minh – nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian
- Soạn bài Hình ảnh hoa sen trong bài ca dao Trong đầm gì đẹp bằng sen
- Soạn bài Bức thư gửi chú lính chì dũng cảm
- Soạn bài Thực hành Tiếng việt lớp 7 trang 64 Tập 1
- Soạn bài Sức hấp dẫn của truyện ngắn Chiếc lá cuối cùng
- Soạn bài Viết bài văn phân tích đặc điểm nhân vật trong một tác phẩm văn học
- Soạn bài Thảo luận nhóm về một vấn đề gây tranh cãi
- Soạn bài Ôn tập trang 75
- Soạn bài Cốm vòng
- Soạn bài Mùa thu về Trùng Khánh nghe hạt dẻ
- Soạn bài Thu sang
- Soạn bài Thực hành tiếng Việt trang 86
- Soạn bài Mùa phơi sân trước
- Soạn bài Viết bài văn biểu cảm về con người, sự việc
- Soạn bài Tóm tắt ý chính do người khác trình bày trang 94
- Soạn bài Ôn tập trang 95
- Soạn bài Chúng ta có thể đọc nhanh hơn?
- Soạn bài Cách ghi chép để nắm chắc nội dung bài học
- Soạn bài Bài học từ cây cau
- Soạn bài Viết một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ
- Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 7 trang 107 Tập 1
- Soạn bài Phòng chống đuối nước
- Soạn bài Viết văn bản thuyết minh về một quy tắc hay luật lệ trong hoạt động
- Soạn bài Giải thích quy tắc hoặc luật lệ trong một trò chơi hoặc hoạt động
- Soạn bài Ôn tập trang 120
- Soạn bài Ôn tập cuối học kì 1
Soạn văn lớp 7 Tập 2
- Soạn bài Tự học – một thú vui bổ ích
- Soạn bài Bàn về đọc sách
- Soạn bài Tôi đi học
- Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 7 trang 14, 15 tập 2
- Soạn bài Đừng từ bỏ cố gắng
- Soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống
- Soạn bài Trình bày ý kiến về một vấn đề trong đời sống
- Soạn bài Ôn tập trang 26
- Soạn bài Những kinh nghiệm dân gian về thời tiết
- Soạn bài Những kinh nghiệm dân gian về lao động sản xuất
- Soạn bài Tục ngữ và sáng tác văn chương
- Soạn bài Những kinh nghiệm dân gian về con người và xã hội
- Soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống
- Soạn bài Trao đổi một cách xây dựng, tôn trọng các ý kiến khác biệt
- Soạn bài Ôn tập trang 41
- Soạn bài Trò chơi cướp cờ
- Soạn bài Cách gọt củ hoa thuỷ tiên
- Soạn bài Hương khúc
- Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 7 trang 54, 55, 56 tập 2
- Soạn bài Kéo co
- Soạn bài Viết văn bản tường trình
- Soạn bài Trao đổi một cách xây dựng, tôn trọng các ý kiến khác biệt
- Soạn bài Ôn tập trang 65
- Soạn bài Dòng “Sông Đen”
- Soạn bài Xưởng Sô-cô-la
- Soạn bài Trái tim Đan-kô
- Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 7 trang 83, 84 tập 2
- Soạn bài Một ngày của Ích-chi-an
- Soạn bài Viết đoạn văn tóm tắt văn bản
- Soạn bài Thảo luận nhóm về một vấn đề gây tranh cãi
- Soạn bài Ôn tập trang 95
- Soạn bài Đợi mẹ
- Soạn bài Một con mèo nằm ngủ trên ngực tôi
- Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 7 trang 104 tập 2
- Soạn bài Mẹ
- Soạn bài Viết bài văn biểu cảm về con người
- Soạn bài Trình bày ý kiến về một vấn đề trong đời sống
- Soạn bài Ôn tập trang 112
- Soạn bài Ôn tập cuối học kì 2 trang 113, 114, 115, 116
Các thể loại trong Ngữ văn 7 và cách đọc từng loại
Bảng sau giúp em nhìn nhanh “mỗi thể loại cần chú ý điều gì”. Khi soạn bất kì văn bản nào, hãy xác định thể loại trước, rồi dùng đúng “bộ câu hỏi” của thể loại đó.
| Thể loại | Văn bản tiêu biểu trong sách | Khi đọc cần chú ý |
|---|---|---|
| Thơ bốn chữ, năm chữ | Lời của cây, Sang thu, Con chim chiền chiện | Số chữ mỗi dòng, vần (vần chân, vần lưng), nhịp thơ, hình ảnh, biện pháp tu từ, cảm xúc của chủ thể trữ tình |
| Truyện ngụ ngôn | Những cái nhìn hạn hẹp, Những tình huống hiểm nghèo, Chân, tay, tai, mắt, miệng | Nhân vật (thường là con vật, đồ vật), tình huống, sự kiện, cách kể ngắn gọn, bài học rút ra |
| Nghị luận văn học | Em bé thông minh – nhân vật kết tinh trí tuệ dân gian; Hình ảnh hoa sen trong bài ca dao… | Ý kiến chính của người viết, lí lẽ, bằng chứng lấy từ tác phẩm, mối quan hệ giữa chúng |
| Tùy bút, tản văn | Cốm vòng, Mùa thu về Trùng Khánh nghe hạt dẻ, Mùa phơi sân trước | Cái tôi của tác giả, chất trữ tình, những chi tiết đời thường được miêu tả tinh tế, ngôn ngữ giàu hình ảnh |
| Văn bản thông tin | Chúng ta có thể đọc nhanh hơn?, Phòng chống đuối nước, Trò chơi cướp cờ, Kéo co | Mục đích, cách trình bày thông tin (theo trình tự, nhan đề phụ, số liệu, hình ảnh minh hoạ), tính chính xác |
| Nghị luận về vấn đề đời sống | Tự học – một thú vui bổ ích, Bàn về đọc sách, Đừng từ bỏ cố gắng | Vấn đề bàn luận, ý kiến của người viết, lí lẽ – bằng chứng, thái độ, tình cảm của người viết |
| Tục ngữ | Những kinh nghiệm dân gian về thời tiết, lao động sản xuất, con người và xã hội | Nội dung kinh nghiệm, vần, nhịp, cách nói ngắn gọn, hàm súc; giá trị trong đời sống hôm nay |
| Truyện khoa học viễn tưởng | Dòng “Sông Đen”, Một ngày của Ích-chi-an | Đề tài, yếu tố tưởng tượng dựa trên khoa học, không gian – thời gian, cốt truyện, nhân vật |
Ví dụ: soạn nhanh một văn bản truyện ngụ ngôn
Để thấy cách áp dụng “bộ câu hỏi thể loại”, thầy cô lấy ví dụ với nhóm truyện Những cái nhìn hạn hẹp (gồm các truyện dân gian quen thuộc như Ếch ngồi đáy giếng, Thầy bói xem voi). Em có thể soạn theo 4 bước:
- Xác định nhân vật và tình huống: con ếch sống lâu trong giếng, chỉ thấy khoảng trời bằng miệng giếng; năm ông thầy bói, mỗi người chỉ sờ được một bộ phận của con voi.
- Tìm chi tiết gây cười hoặc gây bất ngờ: ếch tưởng mình là “chúa tể” nên nghênh ngang ra ngoài và bị trâu giẫm bẹp; các thầy bói ai cũng khăng khăng mình đúng, đến mức xô xát.
- Rút ra bài học: hiểu biết hạn hẹp mà lại chủ quan, kiêu ngạo sẽ phải trả giá; muốn hiểu đúng sự vật phải xem xét toàn diện.
- Liên hệ bản thân: ví dụ khi tranh luận trong nhóm, em cần lắng nghe ý kiến khác trước khi kết luận.
Bốn bước này dùng lại được cho mọi truyện ngụ ngôn, kể cả văn bản ngoài sách trong đề kiểm tra.
Các kiểu bài Viết và Nói – nghe lớp 7
Viết: đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ; tập làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ; bài văn kể lại sự việc có thật liên quan đến nhân vật hoặc sự kiện lịch sử; bài văn phân tích đặc điểm nhân vật; bài văn biểu cảm về con người, sự việc; văn bản thuyết minh về quy tắc, luật lệ trong hoạt động; bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống; văn bản tường trình; đoạn văn tóm tắt văn bản.
Nói và nghe: tóm tắt ý chính do người khác trình bày; kể lại truyện ngụ ngôn; dùng cách nói thú vị, hài hước khi giao tiếp; thảo luận nhóm về vấn đề gây tranh cãi; giải thích quy tắc, luật lệ trong trò chơi, hoạt động; trình bày ý kiến về một vấn đề đời sống; trao đổi một cách xây dựng, tôn trọng ý kiến khác biệt.
Kiểu bài nghị luận về một vấn đề đời sống sẽ tiếp tục được nâng cao ở lớp 8, 9. Em có thể tham khảo dàn ý và cách lập luận ở bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề trong đời sống để chuẩn bị trước.
Bí quyết soạn văn 7 hiệu quả
- Đọc văn bản hai lần: lần đầu để hiểu nội dung, lần hai để gạch chân chi tiết trả lời câu hỏi.
- Trả lời bằng lời của em: mỗi câu trả lời nên có “ý chính + dẫn chứng + giải thích ngắn”. Tránh chép lại văn bản dài.
- Làm sổ tay thể loại: sau mỗi bài, ghi 3–5 dòng về đặc điểm thể loại. Cuối kì, cuốn sổ này chính là đề cương ôn tập.
- Soạn Thực hành tiếng Việt ngay sau phần Đọc: các bài tập thường lấy ví dụ từ chính văn bản vừa học, nên làm liền mạch sẽ nhanh hơn.
- Luyện viết đoạn ngắn: mỗi tuần viết một đoạn 150–200 chữ theo kiểu bài đang học; nhờ thầy cô hoặc bạn bè nhận xét.
Lỗi thường gặp khi soạn bài
- Nêu cảm nhận chung chung (“bài thơ rất hay, em rất thích”) mà không chỉ ra hay ở hình ảnh, vần nhịp hay biện pháp tu từ nào.
- Nhầm truyện ngụ ngôn với truyện cổ tích: ngụ ngôn ngắn, mượn chuyện để rút ra bài học; cổ tích thường dài hơn, có yếu tố kì ảo và kết thúc có hậu.
- Viết văn nghị luận chỉ có lí lẽ, thiếu bằng chứng cụ thể từ đời sống hoặc từ tác phẩm.
- Bỏ qua phần Ôn tập cuối bài, trong khi đây là phần giúp hệ thống kiến thức tốt nhất.
Câu hỏi thường gặp
Ngữ văn 7 Chân trời sáng tạo có mấy tập?
Sách học chính gồm 2 tập: tập một và tập hai, mỗi tập có nhiều bài học theo thể loại, cuối mỗi học kì có bài Ôn tập.
Soạn văn 7 cần soạn những phần nào?
Mỗi bài nên soạn đủ: Tri thức Ngữ văn, Đọc văn bản, Thực hành tiếng Việt, Viết, Nói và nghe và phần Ôn tập.
Lớp 7 học những thể loại nào?
Thơ bốn chữ, năm chữ; truyện ngụ ngôn; nghị luận văn học; tùy bút, tản văn; văn bản thông tin; nghị luận về vấn đề đời sống; tục ngữ; truyện khoa học viễn tưởng và một số thể loại khác.
Đề kiểm tra Ngữ văn 7 có dùng văn bản trong sách không?
Phần đọc hiểu thường dùng văn bản ngoài sách nhưng cùng thể loại đã học, vì vậy em cần nắm cách đọc theo thể loại thay vì học thuộc bài soạn.