Trả lời nhanh
Để viết đoạn văn 7–10 câu về một sự việc trong cộng đồng khiến em không hài lòng, em nên đi theo ba phần: nêu ngắn gọn sự việc (câu mở đoạn), bày tỏ cảm xúc và suy nghĩ cụ thể (thân đoạn), rồi rút ra bài học hoặc mong muốn, hành động của bản thân (câu kết). Cảm xúc phải chân thật, có lí lẽ, không kể lể dài dòng.
Hiểu đúng yêu cầu của đề
Đề bài có ba “từ khoá” cần chú ý. Thứ nhất là sự việc diễn ra trong cộng đồng: chuyện ở khu phố, trường học, nơi công cộng, trên mạng xã hội của địa phương… chứ không phải chuyện riêng của gia đình em. Thứ hai là không hài lòng: em đang phê phán một hành vi, một hiện tượng chưa đẹp. Thứ ba là cảm xúc, suy nghĩ: bài viết thiên về bộc lộ tình cảm và đánh giá, không phải kể chuyện hay nghị luận dài.
Dung lượng 7–10 câu nghĩa là chỉ vừa đủ cho một đoạn văn. Vì vậy em chọn một sự việc, nói một mạch cảm xúc chính.
Dàn ý đoạn văn gợi ý
- Mở đoạn (1–2 câu): giới thiệu sự việc – ở đâu, khi nào, chuyện gì – và nói luôn cảm xúc bao trùm (buồn, bực, lo lắng, thất vọng…).
- Thân đoạn (4–6 câu): một vài chi tiết khiến em không hài lòng; vì sao điều đó đáng phê phán; hậu quả với mọi người xung quanh; suy nghĩ về nguyên nhân (thiếu ý thức, vô cảm, ích kỉ…).
- Kết đoạn (1–2 câu): bài học, lời nhắn nhủ hoặc việc em sẽ làm.
Cách viết để đoạn văn có hồn
- Dùng từ chỉ cảm xúc đúng mức: buồn, bức xúc, xót xa, lo ngại, thất vọng. Tránh những từ quá nặng như “căm phẫn”, “kinh tởm” khi sự việc không đến mức đó.
- Mỗi cảm xúc phải có lí do: dùng “vì”, “bởi”, “nếu… thì…” để giải thích.
- Xen lẫn một câu nêu chi tiết cụ thể (hình ảnh, âm thanh, hành động) để đoạn văn sống động.
- Giọng văn chân thành, xưng “em” hoặc “tôi” nhất quán.
- Kết bằng hành động nhỏ, khả thi của chính em, tránh khẩu hiệu chung chung.
Ba đoạn văn mẫu theo ba góc nhìn
Mẫu 1 – Rác thải ở công viên (10 câu)
Cuối tuần trước, đi qua công viên gần nhà, em rất buồn khi thấy cả bãi cỏ ngổn ngang vỏ hộp, túi nilon và chai nhựa. Ngay cạnh tấm biển “Giữ gìn vệ sinh chung” lại là một đống rác cao như ngọn đồi nhỏ. Em thấy một nhóm người ăn uống xong, đứng dậy phủi tay bỏ đi như chuyện bình thường. Em vừa bực vừa xót xa, bởi công viên là nơi cả khu phố cùng vui chơi, hít thở không khí trong lành. Chỉ vì sự tiện tay của vài người mà bao người khác phải chịu mùi hôi và cảnh mất mĩ quan. Em nghĩ rằng việc vứt rác bừa bãi không phải do thiếu thùng rác, mà do thiếu ý thức tôn trọng cộng đồng. Nếu ai cũng nghĩ “một mẩu rác nhỏ thì không sao” thì công viên sẽ sớm biến thành bãi rác. Từ hôm đó, em tự nhắc mình luôn bỏ rác đúng nơi quy định và nhặt giúp những thứ nhỏ nhất. Em cũng rủ các bạn trong tổ dân phố làm một buổi dọn công viên để lan toả thói quen đẹp. Em tin rằng khi mỗi người biết giữ gìn, nơi chung sẽ luôn sạch đẹp.
Mẫu 2 – Ùn tắc trước cổng trường (8 câu)
Sáng nay, trước cổng trường, em chứng kiến cảnh nhiều phụ huynh dừng xe giữa đường để đón con khiến cả con phố bị tắc nghẽn. Tiếng còi xe inh ỏi, người này chen người kia, có lúc suýt xảy ra va chạm với các bạn đang sang đường. Em thấy lo lắng và không hài lòng, vì đây không phải lần đầu chuyện đó xảy ra. Ai cũng muốn nhanh chóng cho tiện mình, nhưng quên mất sự an toàn của người khác. Em nghĩ rằng quy định giao thông và quy định đón trả học sinh sinh ra là để bảo vệ chính chúng ta. Điều khiến em băn khoăn nhất là những em nhỏ đang nhìn thấy hành vi ấy và có thể học theo. Em mong nhà trường và địa phương bố trí khu vực đón trả cố định, còn phụ huynh nên nhường nhịn nhau một chút. Riêng em, em sẽ đi bộ đúng vạch và nhắc các em nhỏ trong xóm cùng thực hiện.
Mẫu 3 – Sự thờ ơ trước người gặp nạn (9 câu)
Chiều qua, một bác bán vé số bị ngã xe ngay đầu ngõ nhà em, vé số rơi vương vãi trên đường. Điều khiến em không hài lòng không phải cú ngã, mà là cảnh nhiều người đi qua chỉ liếc nhìn rồi đi tiếp, có người còn giơ điện thoại lên quay. Em cảm thấy nghẹn lại, vừa thương bác vừa buồn cho sự vô cảm ấy. May sao, hai anh học sinh lớp trên chạy tới đỡ bác dậy và nhặt giúp từng tờ vé. Em cũng lại gần phụ một tay, thấy bác run run nói lời cảm ơn mà lòng ấm lên. Em nghĩ rằng giúp người gặp nạn không cần việc lớn lao, đôi khi chỉ là một bàn tay đưa ra kịp lúc. Nếu chúng ta cứ mải quay phim thay vì giúp đỡ, tình người trong cộng đồng sẽ nhạt dần. Câu “lá lành đùm lá rách” tưởng đã cũ nhưng chưa bao giờ hết giá trị. Từ nay, gặp ai khó khăn, em sẽ không đứng ngoài cuộc.
Vì sao ba đoạn trên đạt yêu cầu?
| Tiêu chí | Biểu hiện trong đoạn mẫu |
|---|---|
| Nêu rõ sự việc | Câu đầu có địa điểm, thời gian, hành vi cụ thể |
| Cảm xúc chân thật | Dùng “buồn”, “lo lắng”, “nghẹn lại” kèm lí do |
| Có suy nghĩ, đánh giá | Chỉ ra nguyên nhân: thiếu ý thức, ích kỉ, vô cảm |
| Có bài học/hành động | Câu cuối nêu việc em sẽ làm |
| Đủ 7–10 câu | Lần lượt 10, 8 và 9 câu |
Lỗi thường gặp khi viết
- Kể lể quá dài: dành 6–7 câu tả sự việc, chỉ 1 câu nói cảm xúc. Hãy giữ tỉ lệ: sự việc 1–2 câu, còn lại là cảm xúc và suy nghĩ.
- Chọn sự việc không thuộc cộng đồng, ví dụ cãi nhau với anh chị trong nhà.
- Nêu cảm xúc suông: “Em rất buồn” rồi thôi, không giải thích vì sao.
- Kết bằng lời hô hào như “Chúng ta hãy cùng nhau…” mà không gắn với việc em làm được.
- Viết thiếu hoặc thừa câu, hoặc viết nhiều đoạn thay vì một đoạn liền mạch (không xuống dòng giữa chừng).
Luyện tập
Bài 1. Lập dàn ý 3 phần cho đoạn văn về sự việc: một nhóm thanh niên chạy xe máy rú ga trong khu dân cư vào buổi tối.
Gợi ý: Mở – chuyện xảy ra tối nào, em thấy khó chịu và lo lắng; Thân – tiếng ồn làm người già, trẻ nhỏ mất ngủ, nguy cơ tai nạn, thể hiện sự thiếu tôn trọng người xung quanh; Kết – em sẽ nhắc nhở nhẹ nhàng, đề nghị tổ dân phố có quy ước chung.
Bài 2. Viết câu mở đoạn có đủ sự việc và cảm xúc cho đề: “Em không hài lòng khi thấy mọi người xả rác xuống kênh gần nhà”.
Gợi ý: “Mỗi lần đi ngang con kênh gần nhà, em lại buồn vì thấy người ta thản nhiên ném túi rác xuống dòng nước vốn đã đục ngầu.”
Bài 3. Đoạn văn sau có mấy câu và thiếu phần nào: “Hôm qua em thấy mọi người xếp hàng chen lấn ở chợ. Em rất buồn. Em thấy thật không hay.”?
Đáp án: 3 câu, quá ngắn; thiếu chi tiết về sự việc, thiếu lí do vì sao buồn, thiếu suy nghĩ về nguyên nhân và thiếu câu kết nêu hành động của em. Cần mở rộng thêm ít nhất 4–5 câu.
Mẹo nhớ nhanh
Hãy nhớ công thức “Chuyện – Cảm – Nghĩ – Làm”: kể chuyện (1–2 câu), nói cảm xúc, nêu suy nghĩ (cùng 4–6 câu), cuối cùng là việc em sẽ làm (1–2 câu). Viết xong, em đếm lại số câu và kiểm tra mỗi cảm xúc đã có lí do chưa.
Câu hỏi thường gặp
Đoạn văn 7–10 câu nên chọn sự việc nào trong cộng đồng?
Nên chọn sự việc em tận mắt thấy hoặc hiểu rõ, như xả rác nơi công cộng, vi phạm giao thông, vô cảm trước người gặp nạn, gây ồn khu dân cư. Sự việc càng cụ thể, cảm xúc càng chân thật.
Đoạn văn này nên xưng “em” hay “tôi”?
Cả hai đều được, nhưng cần thống nhất xuyên suốt đoạn. Học sinh thường dùng “em” cho tự nhiên, gần gũi với bài tập ở lớp.
Có cần viết cảm xúc tiêu cực trong đoạn văn không?
Có, vì đề yêu cầu sự việc khiến em không hài lòng. Tuy nhiên em phải giải thích lí do và kết thúc bằng thái độ tích cực, như bài học hoặc việc làm cụ thể.
Viết 6 câu hoặc 11 câu có bị trừ điểm không?
Đề yêu cầu “khoảng” 7–10 câu nên lệch một câu thường không sao, nhưng em nên bám sát khoảng này để đoạn văn đủ ý mà không lan man.