Trả lời nhanh
Kết quả của phép tính 36,25 × 24 = 870. Em nhân 3625 × 24 như số tự nhiên được 87 000. Thừa số 36,25 có hai chữ số ở phần thập phân, nên ở tích tách ra hai chữ số kể từ phải sang trái, được 870,00. Bỏ các chữ số 0 vô nghĩa ở cuối phần thập phân, ta viết gọn là 870.
Đặt tính rồi tính từng bước
Quy tắc nhân một số thập phân với một số tự nhiên gồm ba việc: bỏ dấu phẩy, nhân như thường, rồi đặt lại dấu phẩy.
- Viết số. Viết 36,25 ở trên, 24 ở dưới sao cho các chữ số hàng đơn vị thẳng cột với nhau. Tạm thời coi 36,25 như 3625.
- Nhân với 4 (chữ số hàng đơn vị của 24). 3625 × 4 = 14 500. Ta viết 14 500 ở dòng thứ nhất.
- Nhân với 2 (chữ số hàng chục). 3625 × 2 = 7250. Vì 2 chục nên kết quả viết lùi sang trái một cột so với dòng trước (tức là 72 500).
- Cộng hai tích riêng. 14 500 + 72 500 = 87 000.
- Đặt dấu phẩy. Thừa số thập phân có 2 chữ số sau dấu phẩy, nên tách ở tích 2 chữ số từ phải sang: 870,00.
- Viết gọn. 870,00 = 870.
Vì sao làm như vậy được?
Ta có 36,25 = 3625 : 100. Do đó 36,25 × 24 = (3625 × 24) : 100 = 87 000 : 100 = 870. Việc “đặt lại dấu phẩy” chính là phép chia cho 100 ấy. Nếu thừa số thập phân có một chữ số sau dấu phẩy thì chia cho 10, có ba chữ số thì chia cho 1000.
Ba cách kiểm tra kết quả
Cách 1: Ước lượng
Ta thấy 36,25 nằm giữa 36 và 37. Vì 36 × 24 = 864 và 37 × 24 = 888 nên tích phải nằm giữa 864 và 888. Kết quả 870 thoả mãn, còn nếu em ra 8700 hay 87 thì chắc chắn đã sai dấu phẩy.
Cách 2: Tách số thập phân
36,25 × 24 = (36 + 0,25) × 24 = 36 × 24 + 0,25 × 24 = 864 + 6 = 870. Cách này tận dụng được 0,25 = 1/4 nên nhẩm rất nhanh: 24 : 4 = 6.
Cách 3: Đổi ra phân số
36,25 = 145/4. Khi đó 145/4 × 24 = 145 × 6 = 870.
Lỗi sai thường gặp
- Quên đặt dấu phẩy ở tích nên ra 87 000.
- Đặt sai số chữ số thập phân, ví dụ chỉ tách 1 chữ số và ra 8700,0.
- Quên viết lùi sang trái ở dòng tích riêng thứ hai, dẫn đến cộng sai hàng.
- Nhầm với phép cộng: trong phép cộng ta phải thẳng dấu phẩy, còn phép nhân thì chỉ cần thẳng hàng cuối của các thừa số.
Mẹo nhớ
“Nhân xong mới tính dấu phẩy”: đếm xem thừa số thập phân có mấy chữ số bên phải dấu phẩy, tích cũng phải có chừng đó chữ số bên phải dấu phẩy.
Bài luyện tập có đáp án
- Đặt tính rồi tính 12,5 × 16. Đáp án: 125 × 16 = 2000, có một chữ số thập phân nên là 200,0 = 200.
- Tính 4,75 × 12. Đáp án: 475 × 12 = 5700, tách hai chữ số: 57,00 = 57.
- Tính 0,36 × 25. Đáp án: 36 × 25 = 900, tách hai chữ số: 9,00 = 9. Nhẩm: 0,36 × 25 = 0,36 × 100 : 4 = 36 : 4 = 9.
Với các phép nhân có dạng ra số tròn như thế này, kết hợp hai cách nhân thường và nhẩm giúp em vừa tính đúng vừa kiểm tra được kết quả.
Câu hỏi thường gặp
36,25 × 24 bằng bao nhiêu?
36,25 × 24 = 870. Nhân 3625 × 24 = 87 000, rồi tách hai chữ số thập phân được 870,00 tức 870.
Nhân số thập phân với số tự nhiên như thế nào?
Bỏ dấu phẩy, nhân như số tự nhiên, rồi ở tích tách ra bấy nhiêu chữ số thập phân như thừa số thập phân có.
Làm sao thử lại kết quả 36,25 × 24 nhanh nhất?
Tách 36,25 = 36 + 0,25, tính 36 × 24 = 864 và 0,25 × 24 = 6, cộng lại được 870.
Vì sao tích 870,00 lại viết gọn thành 870?
Các chữ số 0 ở cuối phần thập phân không làm thay đổi giá trị của số, nên có thể bỏ đi.