Trả lời nhanh
Với đề “Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng: dãy số được viết theo thứ tự…”, em xác định đề yêu cầu thứ tự từ bé đến lớn hay từ lớn đến bé, rồi so sánh từng cặp số đứng liền nhau trong mỗi dãy A, B, C. Dãy nào có mọi cặp liền kề đều tăng dần (hoặc giảm dần) đúng yêu cầu thì khoanh vào chữ cái đặt trước dãy đó. Mỗi câu chỉ khoanh một chữ cái.
Đề bài này yêu cầu em làm gì?
Câu “Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng” là dạng trắc nghiệm quen thuộc ở tiểu học. Em chỉ cần chọn một phương án đúng trong các phương án A, B, C (đôi khi có D) rồi khoanh tròn chữ cái ở đầu dòng, không khoanh vào dãy số.
Điểm mấu chốt nằm ở cụm “được viết theo thứ tự”. Em phải đọc kĩ xem đề nói “từ bé đến lớn” (dãy tăng dần) hay “từ lớn đến bé” (dãy giảm dần). Rất nhiều bạn mất điểm chỉ vì đọc nhầm hai cụm này.
Ba bước làm chắc tay
- Gạch chân yêu cầu: “từ bé đến lớn” hay “từ lớn đến bé”.
- Kiểm tra từng dãy: so sánh số thứ nhất với số thứ hai, số thứ hai với số thứ ba, và cứ thế đến hết dãy.
- Chọn và khoanh: dãy nào không có cặp nào “ngược chiều” thì khoanh chữ cái đầu dãy ấy.
Nhắc lại cách so sánh số
- Số nào có nhiều chữ số hơn thì lớn hơn (ví dụ 1 000 > 999).
- Hai số có cùng số chữ số: so sánh từng hàng, bắt đầu từ hàng cao nhất (hàng nghìn, rồi trăm, chục, đơn vị). Hàng nào có chữ số khác nhau đầu tiên thì quyết định số lớn hơn.
- Với số thập phân (lớp 5): so sánh phần nguyên trước; nếu phần nguyên bằng nhau thì so sánh phần thập phân lần lượt từ hàng phần mười, phần trăm, phần nghìn.
Ví dụ 1: dãy số từ bé đến lớn
Đề minh hoạ: Khoanh vào chữ đặt trước dãy số viết theo thứ tự từ bé đến lớn.
- A. 3 486; 3 648; 3 684; 3 846
- B. 3 648; 3 486; 3 684; 3 846
- C. 3 846; 3 684; 3 648; 3 486
Cách giải: Cả bốn số đều có chữ số hàng nghìn là 3. Ở dãy A: 3 486 < 3 648 (hàng trăm 4 < 6), 3 648 < 3 684 (hàng chục 4 < 8), 3 684 < 3 846 (hàng trăm 6 < 8). Mọi cặp đều tăng nên A đúng.
Dãy B sai ngay cặp đầu vì 3 648 > 3 486. Dãy C xếp từ lớn đến bé nên không đúng yêu cầu. Đáp án: khoanh vào A.
Ví dụ 2: dãy số từ lớn đến bé
Đề minh hoạ: Khoanh vào chữ đặt trước dãy số viết theo thứ tự từ lớn đến bé.
- A. 9 090; 9 009; 9 900; 990
- B. 9 900; 9 090; 9 009; 990
- C. 990; 9 009; 9 090; 9 900
Cách giải: Dãy A bị gãy ở cặp 9 009 và 9 900 vì 9 009 < 9 900. Dãy C là dãy tăng dần. Dãy B: 9 900 > 9 090 (hàng trăm 9 > 0), 9 090 > 9 009 (hàng chục 9 > 0), 9 009 > 990 (số có bốn chữ số lớn hơn số có ba chữ số). Đáp án: khoanh vào B.
Ví dụ 3: dãy số thập phân
Đề minh hoạ: Khoanh vào chữ đặt trước dãy số thập phân viết theo thứ tự từ bé đến lớn.
- A. 0,7; 0,65; 0,705; 0,8
- B. 0,65; 0,7; 0,705; 0,8
- C. 0,8; 0,705; 0,7; 0,65
Cách giải: Phần nguyên đều bằng 0 nên xét phần thập phân. Ở hàng phần mười: 0,65 có chữ số 6, còn 0,7 có chữ số 7 nên 0,65 < 0,7. Sau đó 0,7 = 0,700 < 0,705 < 0,8. Dãy B tăng dần ở mọi cặp. Dãy A sai vì 0,7 > 0,65; dãy C là dãy giảm dần. Đáp án: khoanh vào B.
Lỗi sai thường gặp
- Đọc nhầm yêu cầu “từ bé đến lớn” thành “từ lớn đến bé”.
- Chỉ so sánh hai số đầu rồi chọn luôn, bỏ qua các cặp phía sau.
- Với số thập phân, tưởng 0,65 lớn hơn 0,7 vì “65 lớn hơn 7”.
- Khoanh vào cả dãy số thay vì khoanh chữ cái đứng trước dãy.
Mẹo kiểm tra nhanh
Hãy viết mũi tên nhỏ giữa các số (↑ nếu tăng, ↓ nếu giảm). Một dãy đúng chỉ có mũi tên cùng chiều từ đầu đến cuối. Em cũng có thể so sánh số đầu và số cuối: dãy tăng dần thì số đầu phải bé nhất, dãy giảm dần thì số đầu phải lớn nhất. Cách này giúp loại nhanh phương án sai.
Bài luyện tập có đáp án
- Khoanh vào chữ đặt trước dãy số từ bé đến lớn: A. 2 075; 2 057; 2 507; 2 570 — B. 2 057; 2 075; 2 507; 2 570 — C. 2 570; 2 507; 2 075; 2 057. Đáp án: B (2 057 < 2 075 < 2 507 < 2 570).
- Khoanh vào chữ đặt trước dãy số từ lớn đến bé: A. 1,25; 1,5; 1,05; 1,2 — B. 1,5; 1,25; 1,2; 1,05 — C. 1,05; 1,2; 1,25; 1,5. Đáp án: B (1,5 > 1,25 > 1,2 > 1,05).
- Viết một số vào chỗ trống để dãy tăng dần: 1 205; 1 250; …; 1 520. Đáp án gợi ý: 1 502 (hoặc bất kì số nào lớn hơn 1 250 và bé hơn 1 520, chẳng hạn 1 300; 1 510).
Câu hỏi thường gặp
Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng nghĩa là khoanh cái gì?
Em khoanh tròn chữ cái in hoa đứng đầu phương án em chọn (A, B, C hoặc D), không khoanh cả dãy số hay đáp số.
Làm sao biết một dãy số đã viết đúng thứ tự từ bé đến lớn?
Em so sánh lần lượt từng cặp số liền nhau. Nếu số đứng sau luôn lớn hơn số đứng trước ở mọi cặp thì dãy đó tăng dần, tức là đúng thứ tự từ bé đến lớn.
Có thể khoanh hai chữ cái cho một câu không?
Không. Dạng bài này chỉ có một phương án đúng, nếu khoanh hai chữ cái thì bài làm của em thường không được tính điểm.