Trả lời nhanh
Tác phẩm văn học lớp 7. Ngữ văn 7 Cánh diều có 10 bài học với 32 văn bản đọc chính: Tập 1 gồm truyện ngắn và tiểu thuyết, thơ bốn chữ – năm chữ, truyện khoa học viễn tưởng, nghị luận văn học và văn bản thông tin; Tập 2 gồm truyện ngụ ngôn và tục ngữ, thơ, nghị luận xã hội, tuỳ bút – tản văn và văn bản thông tin. Một số tác phẩm tiêu biểu là Buổi học cuối cùng (An-phông-xơ Đô-đê), Ông đồ (Vũ Đình Liên), Tiếng gà trưa (Xuân Quỳnh), Mây và sóng (R. Ta-go), Cây tre Việt Nam (Thép Mới). Mục lục bên dưới dẫn tới bài tóm tắt tác giả – tác phẩm của từng văn bản.
Học tác giả, tác phẩm Ngữ văn 7 Cánh diều cần nắm những gì?
Mỗi bài tác giả – tác phẩm giúp em trả lời nhanh năm câu hỏi thường gặp trong đề kiểm tra đọc hiểu: tác giả là ai và có phong cách gì; tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh nào, in trong tập nào; thuộc thể loại gì, phương thức biểu đạt chính là gì; bố cục chia mấy phần; nội dung và nghệ thuật nổi bật là gì. Nắm chắc năm ý này, em sẽ viết được phần mở bài cho bài phân tích, giới thiệu được văn bản khi thuyết trình và không nhầm lẫn khi làm phần trắc nghiệm.
Sách Cánh diều sắp xếp bài học theo thể loại, nên khi học em nên đặt câu hỏi: văn bản này cho thấy đặc điểm gì của thể loại? Ví dụ, ở bài thơ bốn chữ, năm chữ, em chú ý số tiếng mỗi dòng, cách gieo vần, ngắt nhịp; ở truyện khoa học viễn tưởng, em tìm yếu tố khoa học và yếu tố tưởng tượng; ở văn bản nghị luận, em xác định ý kiến, lí lẽ và bằng chứng.
Ghi nhớ nhanh theo từng bài học
Tập 1
- Bài 1 – Truyện ngắn và tiểu thuyết: Người đàn ông cô độc giữa rừng trích tiểu thuyết Đất rừng phương Nam của Đoàn Giỏi, khắc hoạ nhân vật Võ Tòng phóng khoáng, nghĩa khí giữa thiên nhiên Nam Bộ. Buổi học cuối cùng của nhà văn Pháp An-phông-xơ Đô-đê kể về buổi học tiếng Pháp cuối cùng ở vùng An-dát bị quân Phổ chiếm, ca ngợi tình yêu tiếng mẹ đẻ. Dọc đường xứ Nghệ trích Búp sen xanh của Sơn Tùng, kể chuyện cậu bé Côn (Nguyễn Sinh Cung) theo cha đi qua mảnh đất xứ Nghệ giàu truyền thống.
- Bài 2 – Thơ bốn chữ, năm chữ: Mẹ của Đỗ Trung Lai là bài thơ bốn chữ đặt hình ảnh mẹ già bên cây cau, gợi nỗi xót xa trước thời gian. Ông đồ của Vũ Đình Liên (thơ năm chữ, thuộc phong trào Thơ mới) thể hiện niềm thương cảm với một lớp người và một nét văn hoá đang tàn phai. Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh (thơ năm chữ, viết trong những năm kháng chiến chống Mĩ) gợi kỉ niệm tuổi thơ bên bà và tình yêu quê hương, đất nước của người chiến sĩ.
- Bài 3 – Truyện khoa học viễn tưởng: Bạch tuộc trích Hai vạn dặm dưới đáy biển của Giuyn Véc-nơ, kể cuộc chiến của thuyền trưởng Nê-mô và thuỷ thủ tàu Nau-ti-lút với đàn bạch tuộc khổng lồ. Chất làm gỉ của Rây Brét-bơ-ry đặt ra câu hỏi về chiến tranh và hoà bình qua một phát minh tưởng tượng. Nhật trình Sol 6 trích tiểu thuyết Người về từ sao Hoả của An-đi Uya, ghi lại cách một phi hành gia tìm đường sống sót một mình trên sao Hoả.
- Bài 4 – Nghị luận văn học: ba văn bản bàn về chính những tác phẩm em đã học ở Bài 1–3 (Đất rừng phương Nam, Tiếng gà trưa, Hai vạn dặm dưới đáy biển). Khi học, em chú ý cách người viết nêu ý kiến, dùng lí lẽ và trích dẫn bằng chứng từ tác phẩm.
- Bài 5 – Văn bản thông tin: các văn bản giới thiệu ca Huế, hội thi thổi cơm và truyền thống vật ở Bắc Giang, giúp em nhận biết cách trình bày một hoạt động văn hoá theo trình tự thời gian và kết hợp hình ảnh minh hoạ.
Tập 2
- Bài 6 – Truyện ngụ ngôn và tục ngữ: Ếch ngồi đáy giếng phê phán thói hiểu biết hạn hẹp mà huênh hoang; Đẽo cày giữa đường nhắc người làm việc phải có chủ kiến; Bụng và Răng, Miệng, Tay, Chân (truyện ngụ ngôn Ê-dốp) cho thấy các thành viên trong tập thể phải nương tựa nhau. Hai văn bản tục ngữ đúc kết kinh nghiệm về thiên nhiên, lao động sản xuất và đạo lí làm người.
- Bài 7 – Thơ: Những cánh buồm của Hoàng Trung Thông nói về ước mơ khám phá của người con và tình cha; Mây và sóng của nhà thơ Ấn Độ R. Ta-go ca ngợi tình mẫu tử qua cuộc trò chuyện tưởng tượng của em bé; Mẹ và quả của Nguyễn Khoa Điềm suy ngẫm về công lao của mẹ và trách nhiệm của con.
- Bài 8 – Nghị luận xã hội: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta của Chủ tịch Hồ Chí Minh (trích Báo cáo Chính trị tại Đại hội lần thứ II của Đảng, năm 1951) và Đức tính giản dị của Bác Hồ của Phạm Văn Đồng là hai mẫu mực về lập luận chặt chẽ, bằng chứng thuyết phục. Tượng đài vĩ đại nhất tiếp tục chủ đề lòng biết ơn và truyền thống dân tộc.
- Bài 9 – Tuỳ bút và tản văn: Cây tre Việt Nam của Thép Mới (vốn là lời bình cho một bộ phim tài liệu) khẳng định cây tre là biểu tượng của con người Việt Nam; Người ngồi đợi trước hiên nhà của Huỳnh Như Phương kể về người dì lặng lẽ chờ chồng suốt nhiều năm chiến tranh; Trưa tha hương của Trần Cư là nỗi nhớ quê của người xa xứ.
- Bài 10 – Văn bản thông tin: ba văn bản về phương tiện giao thông, từ ghe xuồng Nam Bộ, phương tiện vận chuyển của các dân tộc thiểu số ngày xưa đến việc tổng kiểm soát phương tiện giao thông hiện nay. Em chú ý cách văn bản dùng số liệu, phân loại đối tượng và kết hợp hình ảnh.
Mục lục tác giả tác phẩm Ngữ văn 7 Cánh diều
Danh sách được sắp xếp đúng thứ tự trong sách giáo khoa. Em bấm vào từng tên văn bản để xem thông tin tác giả, hoàn cảnh sáng tác, bố cục, nội dung và nghệ thuật.
Tác giả tác phẩm Ngữ văn 7 Tập 1
Bài 1: Truyện ngắn và tiểu thuyết
- Tác giả – tác phẩm: Người đàn ông cô độc giữa rừng
- Tác giả – tác phẩm: Buổi học cuối cùng
- Tác giả – tác phẩm: Dọc đường xứ Nghệ
Bài 2: Thơ bốn chữ, năm chữ
- Tác giả – tác phẩm: Mẹ
- Tác giả – tác phẩm: Ông đồ
- Tác giả – tác phẩm: Tiếng gà trưa
Bài 3: Truyện khoa học viễn tưởng
- Tác giả – tác phẩm: Bạch tuộc
- Tác giả – tác phẩm: Chất làm gỉ
- Tác giả – tác phẩm: Nhật trình Sol 6
Bài 4: Nghị luận văn học
- Tác giả – tác phẩm: Thiên nhiên và con người trong truyện “Đất rừng phương Nam”
- Tác giả – tác phẩm: Vẻ đẹp của bài thơ “Tiếng gà trưa”
- Tác giả – tác phẩm: Sức hấp dẫn của tác phẩm “Hai vạn dặm dưới đáy biển”
Bài 5: Văn bản thông tin
- Tác giả – tác phẩm: Ca Huế
- Tác giả – tác phẩm: Hội thi thổi cơm
- Tác giả – tác phẩm: Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang
Tác giả tác phẩm Ngữ văn 7 Tập 2
Bài 6: Truyện ngụ ngôn và tục ngữ
- Tác giả – tác phẩm: Ếch ngồi đáy giếng
- Tác giả – tác phẩm: Đẽo cày giữa đường
- Tác giả – tác phẩm: Tục ngữ về thiên nhiên, lao động và con người, xã hội
- Tác giả – tác phẩm: Bụng và Răng, Miệng, Tay, Chân
- Tác giả – tác phẩm: Tục ngữ về thiên nhiên, lao động và con người, xã hội (2)
Bài 7: Thơ
- Tác giả – tác phẩm: Những cánh buồm
- Tác giả – tác phẩm: Mây và sóng
- Tác giả – tác phẩm: Mẹ và quả
Bài 8: Nghị luận xã hội
- Tác giả – tác phẩm: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
- Tác giả – tác phẩm: Đức tính giản dị của Bác Hồ
- Tác giả – tác phẩm: Tượng đài vĩ đại nhất
Bài 9: Tùy bút và tản văn
- Tác giả – tác phẩm: Cây tre Việt Nam
- Tác giả – tác phẩm: Người ngồi đợi trước hiên nhà
- Tác giả – tác phẩm: Trưa tha hương
Bài 10: Văn bản thông tin
- Tác giả – tác phẩm: Ghe xuồng Nam Bộ
- Tác giả – tác phẩm: Tổng kiểm soát phương tiện giao thông
- Tác giả – tác phẩm: Phương tiện vận chuyển của các dân tộc thiểu số Việt Nam ngày xưa
Cách ôn tác giả, tác phẩm Ngữ văn 7 hiệu quả
- Lập bảng năm cột cho mỗi bài học: tên văn bản, tác giả, thể loại, nội dung chính, nghệ thuật nổi bật. Một trang giấy có thể chứa cả Tập 1, rất tiện để xem lại trước giờ kiểm tra.
- Gắn tác phẩm với thể loại. Nếu đề hỏi “đặc điểm thơ năm chữ thể hiện như thế nào trong bài thơ”, em cần nhớ cả kiến thức thể loại lẫn chi tiết của bài.
- Ghi nhớ một câu “chìa khoá” cho mỗi tác phẩm. Ví dụ: Ông đồ – hình ảnh “ông đồ già” xuất hiện rồi vắng bóng theo vòng tuần hoàn của mùa xuân; Buổi học cuối cùng – thầy Ha-men viết “Nước Pháp muôn năm” lên bảng.
- So sánh các văn bản cùng chủ đề: tình mẫu tử trong Mây và sóng và Mẹ và quả; tình bà cháu trong Tiếng gà trưa; tình cha con trong Những cánh buồm. So sánh giúp em có ý cho bài viết đoạn văn cảm nhận.
- Tự đặt câu hỏi đọc hiểu sau mỗi văn bản: phương thức biểu đạt chính, ngôi kể, biện pháp tu từ, thông điệp. Đây là dạng câu hỏi xuất hiện thường xuyên trong đề giữa kì và cuối kì.
Câu hỏi thường gặp
Ngữ văn 7 Cánh diều có bao nhiêu bài học?
Sách có 10 bài học: Bài 1–5 ở Tập 1 và Bài 6–10 ở Tập 2, mỗi bài gắn với một thể loại hoặc kiểu văn bản.
Tác phẩm văn học lớp 7 Cánh diều nào thuộc thơ năm chữ?
Ông đồ (Vũ Đình Liên) và Tiếng gà trưa (Xuân Quỳnh) là hai bài thơ năm chữ trong Bài 2; bài Mẹ của Đỗ Trung Lai là thơ bốn chữ.
Buổi học cuối cùng của ai?
Buổi học cuối cùng là truyện ngắn của nhà văn Pháp An-phông-xơ Đô-đê, học trong Bài 1 Ngữ văn 7 Cánh diều Tập 1.
Truyện khoa học viễn tưởng trong Ngữ văn 7 Cánh diều gồm những văn bản nào?
Gồm Bạch tuộc (trích Hai vạn dặm dưới đáy biển của Giuyn Véc-nơ), Chất làm gỉ (Rây Brét-bơ-ry) và Nhật trình Sol 6 (An-đi Uya).
Cây tre Việt Nam là của tác giả nào?
Cây tre Việt Nam là bài tuỳ bút của nhà báo, nhà văn Thép Mới, học trong Bài 9 Ngữ văn 7 Cánh diều Tập 2.