Trả lời nhanh
Giá trị của 9log312 bằng 144. Em viết 9 = 32, dùng quy tắc luỹ thừa của luỹ thừa để đưa số mũ 2 ra ngoài, rồi áp dụng công thức alogab = b: (3log312)2 = 122 = 144.
Công thức cần dùng
Với 0 < a ≠ 1 và b > 0, ta có alogab = b. Hiểu đơn giản: lôgarit cơ số a của b là số mũ cần để luỹ thừa a ra b, nên nâng a lên đúng số mũ đó thì quay về b.
Công thức thứ hai giúp ích khi cơ số của luỹ thừa và cơ số lôgarit khác nhau nhưng liên quan: alogbc = clogba.
Cách 1: Đưa 9 về 3 bình phương
- Viết 9 = 32, khi đó 9log312 = (32)log312.
- Đổi thứ tự hai số mũ: (32)log312 = (3log312)2.
- Dùng công thức alogab = b với a = 3, b = 12: 3log312 = 12.
- Kết quả: 122 = 144.
Cách 2: Dùng công thức đổi vai trò
Áp dụng alogbc = clogba với a = 9, b = 3, c = 12 ta có 9log312 = 12log39. Vì log39 = 2 nên biểu thức bằng 122 = 144. Hai cách cho cùng kết quả.
Kiểm tra bằng máy tính
Ta có log312 = 1 + log34 ≈ 2,262. Khi đó 92,262 ≈ 144, đúng với kết quả tính bằng công thức. Cách kiểm tra này hữu ích khi em nghi ngờ một bước biến đổi.
Lỗi sai thường gặp
- Quên bình phương: cho rằng 9log312 = 12 vì thấy dạng alogab. Thực tế cơ số 9 khác cơ số 3, phải đưa về cùng cơ số trước.
- Tính log312 = 12 : 3 = 4: lôgarit không phải phép chia. Chỉ log381 mới bằng 4.
- Nhầm 92 với 2·9: luỹ thừa là nhân lặp lại, 122 = 144 chứ không phải 24.
Bảng ví dụ cùng dạng
| Biểu thức | Biến đổi | Kết quả |
|---|---|---|
| 9log312 | (3log312)2 = 122 | 144 |
| 8log25 | (2log25)3 = 53 | 125 |
| 25log53 | (5log53)2 = 32 | 9 |
| 27log32 | (3log32)3 = 23 | 8 |
Quy luật chung: nếu cơ số luỹ thừa là ak và cơ số lôgarit là a thì kết quả là bk.
Mở rộng: khi cơ số lôgarit lớn hơn
Xét 3log912. Vì 9 = 32 nên log912 = (1/2)·log312. Do đó 3log912 = (3log312)1/2 = √12 = 2√3. Chú ý đây là chiều ngược lại: cơ số lôgarit là luỹ thừa của cơ số ngoài nên số mũ trở thành phân số.
Bài tập tự luyện (có đáp án)
- Tính 4log27. Đáp án: 72 = 49.
- Tính 16log43. Đáp án: 32 = 9.
- Tính 100log 7 (lôgarit thập phân). Đáp án: (10log 7)2 = 49.
- Tính 8log25. Đáp án: 125.
- Tính 2log425. Đáp án: log425 = (1/2)log225 nên kết quả là √25 = 5.
- Tính 52log53. Đáp án: 5log59 = 9.
Câu hỏi thường gặp
9 mũ lôgarit cơ số 3 của 12 bằng bao nhiêu?
Bằng 144. Viết 9 = 3², đưa số mũ 2 ra ngoài rồi dùng công thức a^(log_a b) = b để được 12² = 144.
Vì sao không thể kết luận 9^(log₃12) = 12?
Công thức a^(log_a b) = b chỉ đúng khi cơ số của luỹ thừa trùng cơ số lôgarit. Ở đây cơ số là 9 và 3 nên phải đưa 9 về 3² trước.
Điều kiện của công thức a^(log_a b) = b là gì?
Cần 0 0 để lôgarit có nghĩa.