Trả lời nhanh
Bài học trang 74 giúp em hiểu: tỉ số phần trăm là phân số có mẫu số 100, viết là a/100 = a%. Bài 1 đổi các tỉ số về mẫu 100: 75/300 = 25%, 60/400 = 15%, 60/500 = 12%, 96/300 = 32%. Bài 2: số sản phẩm đạt chuẩn chiếm 95%. Bài 3: cây lấy gỗ chiếm 54%, cây ăn quả chiếm 46%.
Nhắc lại kiến thức cần nhớ
- Phân số có mẫu số là 100 có thể viết bằng kí hiệu phần trăm: 1/100 = 1%, 15/100 = 15%, a/100 = a%.
- Muốn tìm tỉ số phần trăm của hai số, ta lập tỉ số của hai số đó rồi viết tỉ số dưới dạng phân số có mẫu số 100.
- Nói “tỉ số phần trăm của A và B là 20%” nghĩa là cứ 100 phần của B thì A chiếm 20 phần.
Ví dụ tự đặt: Một lớp có 25 học sinh, trong đó có 5 em đạt điểm 10. Tỉ số của số em đạt điểm 10 và cả lớp là 5/25 = 20/100 = 20%. Ta nói: số em đạt điểm 10 chiếm 20% số học sinh cả lớp.
Giải Toán lớp 5 trang 74 Bài 1: Viết (theo mẫu)
Ở bài này, mỗi tỉ số (phân số) cần được đổi thành phân số có mẫu số 100 rồi viết dưới dạng phần trăm. Cách làm: tìm số mà ta chia (hoặc nhân) cả tử và mẫu để mẫu thành 100.
| Tỉ số | Cách đổi | Kết quả |
|---|---|---|
| 75/300 | chia cả tử và mẫu cho 3 → 25/100 | 25% |
| 60/400 | chia cả tử và mẫu cho 4 → 15/100 | 15% |
| 60/500 | chia cả tử và mẫu cho 5 → 12/100 | 12% |
| 96/300 | chia cả tử và mẫu cho 3 → 32/100 | 32% |
Mẹo: lấy 100 chia cho mẫu số hoặc lấy mẫu số chia cho 100 để biết nên nhân hay chia. Ví dụ 300 : 100 = 3, nên ta chia cả tử và mẫu cho 3.
Giải Toán lớp 5 trang 74 Bài 2: Sản phẩm đạt chuẩn của nhà máy
Đề: Trung bình cứ 100 sản phẩm thì có 95 sản phẩm đạt chuẩn. Hỏi số sản phẩm đạt chuẩn chiếm bao nhiêu phần trăm tổng số sản phẩm?
Lời giải: Tỉ số của số sản phẩm đạt chuẩn và tổng số sản phẩm là 95/100 = 95%.
Đáp số: 95%.
Vì sao không cần tính toán gì thêm? Vì đề đã cho sẵn “cứ 100 sản phẩm”, tức mẫu số đã là 100. Em chỉ việc đổi phân số sang kí hiệu %.
Giải Toán lớp 5 trang 74 Bài 3: Vườn cây có 1000 cây
Đề: Vườn có 1000 cây, trong đó có 540 cây lấy gỗ, còn lại là cây ăn quả. a) Cây lấy gỗ chiếm bao nhiêu phần trăm số cây trong vườn? b) Tỉ số phần trăm giữa số cây ăn quả và số cây trong vườn là bao nhiêu?
a) Tỉ số phần trăm của số cây lấy gỗ và số cây trong vườn là:
540/1000 = 54/100 = 54%.
b) Có hai cách làm.
- Cách 1: toàn bộ vườn là 100%, nên cây ăn quả chiếm 100% − 54% = 46%.
- Cách 2: số cây ăn quả là 1000 − 540 = 460 (cây). Tỉ số là 460/1000 = 46/100 = 46%.
Đáp số: a) 54%; b) 46%.
Hai cách cho cùng kết quả, em có thể dùng cách này để kiểm tra cách kia.
Lỗi sai thường gặp
- Quên kí hiệu %: viết 54 thay vì 54%. Đây là tỉ số phần trăm nên phải có dấu %.
- Đảo tử và mẫu: hỏi “A chiếm bao nhiêu phần trăm B” thì lấy A làm tử số, B làm mẫu số.
- Chỉ chia tử hoặc chỉ chia mẫu: phải nhân hoặc chia cả tử số và mẫu số cho cùng một số khác 0.
- Ở bài 3b: nhiều bạn lấy 540 làm số cây ăn quả. Hãy đọc kĩ: 540 là cây lấy gỗ.
Bài luyện tập có đáp án (tự đặt)
- Viết tỉ số 18/50 dưới dạng tỉ số phần trăm.
- Lớp 5A có 40 học sinh, trong đó có 14 học sinh nữ. Số học sinh nữ chiếm bao nhiêu phần trăm? Số học sinh nam chiếm bao nhiêu phần trăm?
- Một thùng có 20 quả cam, trong đó có 9 quả cam đã chín. Quả cam chín chiếm bao nhiêu phần trăm số cam trong thùng?
Đáp án:
- 18/50 = 36/100 = 36% (nhân cả tử và mẫu với 2).
- Nữ: 14/40 = 35/100 = 35% (chia 40 rồi nhân… hoặc nhân cả tử và mẫu với 2,5). Nam: 100% − 35% = 65%.
- 9/20 = 45/100 = 45% (nhân cả tử và mẫu với 5).
Xem tiếp các bài sau
- Toán lớp 5 trang 75: Giải toán về tỉ số phần trăm
- Toán lớp 5 trang 76: Luyện tập
- Toán lớp 5 trang 77: Giải toán về tỉ số phần trăm (tiếp theo)
- Lý thuyết Tỉ số phần trăm lớp 5
- 50 bài tập Tỉ số phần trăm có đáp án
Câu hỏi thường gặp
Tỉ số phần trăm là gì?
Tỉ số phần trăm là tỉ số của hai số được viết dưới dạng phân số có mẫu số 100 và kí hiệu bằng dấu %, ví dụ 25/100 = 25%.
Làm thế nào để tìm tỉ số phần trăm của hai số?
Lập tỉ số của hai số, rồi nhân hoặc chia cả tử và mẫu cho cùng một số để mẫu số bằng 100. Sau đó viết kết quả kèm kí hiệu %.
Ở bài 3 trang 74, vì sao cây ăn quả chiếm 46%?
Cây lấy gỗ chiếm 54% nên phần còn lại là 100% − 54% = 46%. Cũng có thể tính 460/1000 = 46/100 = 46%.
Học bài tiếp theo sau trang 74 ở đâu?
Em xem tiếp bài Giải toán về tỉ số phần trăm ở Toán lớp 5 trang 75, sau đó là phần Luyện tập ở trang 76.