Trả lời nhanh
Sách Ngữ văn 11 Cánh diều có 9 bài học chia làm hai tập. Tập 1 gồm Bài 1 đến Bài 4 (thơ và truyện thơ, thơ văn Nguyễn Du, truyện, văn bản thông tin) và phần ôn tập cuối kì 1. Tập 2 gồm Bài 5 đến Bài 9 (truyện, thơ, tùy bút – tản văn – truyện kí, bi kịch, văn bản nghị luận) và phần ôn tập cuối kì 2. Bên dưới là mục lục soạn từng bài theo đúng thứ tự trong sách.
Tổng quan sách Ngữ văn 11 Cánh diều
Mỗi bài học trong sách được tổ chức theo một thể loại hoặc một kiểu văn bản. Một bài thường có các phần: Kiến thức ngữ văn, Đọc (văn bản chính và thực hành đọc), Thực hành tiếng Việt, Viết, Nói và nghe, Tự đánh giá, Hướng dẫn tự học. Biết trước “bộ khung” này thì các em soạn bài nhanh hơn, vì câu hỏi của từng văn bản đều xoay quanh đặc trưng thể loại đã nêu ở phần Kiến thức ngữ văn.
Bảng dưới đây tóm tắt 9 bài để các em hình dung cả năm học 2026–2027:
| Bài | Thể loại / chủ đề | Văn bản đọc tiêu biểu | Kiểu bài viết |
|---|---|---|---|
| 1 | Thơ và truyện thơ | Sóng (Xuân Quỳnh), Lời tiễn dặn (trích truyện thơ dân tộc Thái) | Nghị luận xã hội về một tư tưởng, đạo lí |
| 2 | Thơ văn Nguyễn Du | Trao duyên, Đọc Tiểu Thanh kí, Anh hùng tiếng đã gọi rằng | Nghị luận về một tác phẩm nghệ thuật |
| 3 | Truyện | Chí Phèo (Nam Cao), Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân) | Nghị luận về một vấn đề đặt ra trong tác phẩm văn học |
| 4 | Văn bản thông tin | Phải coi luật pháp như khí trời để thở, Tạ Quang Bửu – người thầy thông thái | Thuyết minh tổng hợp |
| 5 | Truyện | Trái tim Đan-kô (M. Go-rơ-ki), Một người Hà Nội (Nguyễn Khải) | Nghị luận về một tác phẩm truyện |
| 6 | Thơ | Đây mùa thu tới (Xuân Diệu), Đây thôn Vĩ Dạ (Hàn Mặc Tử) | Nghị luận về một tác phẩm thơ |
| 7 | Tùy bút, tản văn, truyện kí | Thương nhớ mùa xuân (Vũ Bằng), Ai đã đặt tên cho dòng sông? (Hoàng Phủ Ngọc Tường) | Báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội |
| 8 | Bi kịch | Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài (Nguyễn Huy Tưởng), Tôi muốn được là tôi toàn vẹn (Lưu Quang Vũ) | Nghị luận về một tác phẩm kịch |
| 9 | Văn bản nghị luận | Tôi có một giấc mơ (M. L. King), Một thời đại trong thi ca (Hoài Thanh) | Nghị luận về một hiện tượng đời sống |
Mục lục soạn văn 11 Cánh diều Tập 1
Bài 1: Thơ và truyện thơ
- Sóng
- Lời tiễn dặn
- Thực hành đọc: Tôi yêu em
- Thực hành đọc: Nỗi niềm tương tư
- Thực hành tiếng Việt trang 24
- Viết bài văn nghị luận xã hội về một tư tưởng, đạo lí
- Trình bày ý kiến đánh giá, bình luận về một tư tưởng, đạo lí
- Tự đánh giá: Hôm qua tát nước đầu đình
Bài 2: Thơ văn Nguyễn Du
- Nguyễn Du – Cuộc đời và sự nghiệp
- Trao duyên
- Đọc Tiểu Thanh kí
- Anh hùng tiếng đã gọi rằng
- Thực hành tiếng Việt trang 52
- Viết bài nghị luận về một tác phẩm nghệ thuật
- Giới thiệu một tác phẩm nghệ thuật
- Tự đánh giá: Thề nguyền
- Hướng dẫn tự học trang 63
Bài 3: Truyện
- Chí Phèo
- Chữ người tử tù
- Tấm lòng người mẹ
- Thực hành tiếng Việt trang 91
- Viết bài nghị luận về một vấn đề đặt ra trong tác phẩm văn học
- Thảo luận về một vấn đề xã hội đặt ra trong tác phẩm văn học
- Tự đánh giá: Kép Tư Bền
Bài 4: Văn bản thông tin
- Phải coi luật pháp như khí trời để thở
- Tạ Quang Bửu – người thầy thông thái
- Thực hành đọc hiểu: Tiếng Việt lớp trẻ bây giờ
- Thực hành tiếng Việt trang 116
- Viết bài thuyết minh tổng hợp
- Nói và nghe: Nghe bài thuyết minh tổng hợp
- Tự đánh giá: Sông nước trong tiếng miền Nam
Ôn tập và tự đánh giá cuối học kì 1
- Ôn tập cuối kì 1
- Tự đánh giá cuối kì 1
Mục lục soạn văn 11 Cánh diều Tập 2
Bài 5: Truyện
- Kiến thức ngữ văn trang 3
- Trái tim Đan-kô
- Một người Hà Nội
- Tầng hai
- Thực hành tiếng Việt trang 23
- Viết bài văn nghị luận về một tác phẩm truyện
- Giới thiệu một tác phẩm truyện
- Tự đánh giá: Nắng đẹp miền quê ngoại
- Hướng dẫn tự học trang 35
Bài 6: Thơ
- Kiến thức ngữ văn trang 36
- Đây mùa thu tới
- Sông Đáy
- Đây thôn Vĩ Dạ
- Tình ca ban mai
- Thực hành tiếng Việt trang 44
- Viết bài văn nghị luận về một tác phẩm thơ
- Giới thiệu một tác phẩm thơ
- Tự đánh giá: Tràng giang
- Hướng dẫn tự học trang 53
Bài 7: Tùy bút, tản văn, truyện kí
- Kiến thức ngữ văn trang 54
- Thương nhớ mùa xuân
- Vào chùa gặp lại
- Ai đã đặt tên cho dòng sông?
- Thực hành tiếng Việt trang 75
- Viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội
- Trình bày báo cáo kết quả nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội
- Tự đánh giá: Bánh mì Sài Gòn
- Hướng dẫn tự học trang 86
Bài 8: Bi kịch
- Kiến thức ngữ văn trang 87
- Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài
- Thề nguyền và vĩnh biệt
- Tôi muốn được là tôi toàn vẹn
- Thực hành tiếng Việt trang 110
- Viết bài văn nghị luận về một tác phẩm kịch
- Giới thiệu một tác phẩm kịch
- Tự đánh giá: Trương Chi
- Hướng dẫn tự học trang 121
Bài 9: Văn bản nghị luận
- Kiến thức ngữ văn trang 122
- Tôi có một giấc mơ
- Một thời đại trong thi ca
- Lại đọc Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân
- Thực hành tiếng Việt trang 136
- Viết bài văn nghị luận về một hiện tượng đời sống
- Trình bày ý kiến đánh giá, bình luận về một hiện tượng đời sống
- Tự đánh giá: Thế hệ trẻ cần có quyết tâm lớn và phải biết hành động
- Hướng dẫn tự học trang 146
Ôn tập và tự đánh giá cuối học kì 2
- Đọc hiểu văn bản trang 147
- Viết trang 148
- Nói và nghe trang 148
- Tiếng Việt trang 148
- Tự đánh giá cuối học kì 2
Soạn một bài đọc hiểu theo 4 bước
Đọc lời giải trước khi tự đọc văn bản là cách học thụ động nhất. Thầy cô gợi ý các em làm theo trình tự sau, mỗi bài mất khoảng 30–45 phút:
- Đọc phần Kiến thức ngữ văn trước. Đây là “chìa khoá” của cả bài. Ví dụ ở Bài 8, nắm được thế nào là xung đột bi kịch, hành động kịch, nhân vật bi kịch thì các câu hỏi về Vũ Như Tô hay Trương Ba sẽ dễ trả lời hơn nhiều.
- Đọc văn bản ít nhất hai lần. Lần đầu đọc lướt để nắm nội dung, lần sau đánh dấu chi tiết, hình ảnh, từ ngữ đáng chú ý. Với thơ, nên đọc thành tiếng để cảm nhận nhịp và vần.
- Tự trả lời câu hỏi sau khi đọc ra nháp. Viết ý chính trước, sau đó mới mở bài soạn để đối chiếu, bổ sung chỗ còn thiếu.
- Tóm lại bằng một sơ đồ nhỏ. Một khung gồm chủ đề, nhân vật hoặc hình tượng trung tâm, 2–3 nét nghệ thuật và thông điệp là đủ để ôn thi.
Mẹo học theo mạch kết nối giữa các bài
Sách Cánh diều sắp xếp nhiều văn bản có liên hệ với nhau. Nếu học theo các “cặp” sau, các em vừa nhớ lâu vừa có sẵn dẫn chứng cho bài nghị luận:
- Chữ người tử tù (Bài 3) và Lại đọc Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân (Bài 9): một bên là truyện, một bên là văn nghị luận bàn về chính truyện đó. Học Bài 9 xong, các em nên mở lại Bài 3 để thấy người viết nghị luận chọn và phân tích dẫn chứng ra sao.
- Đây thôn Vĩ Dạ, Đây mùa thu tới (Bài 6) và Một thời đại trong thi ca (Bài 9): các bài thơ là sản phẩm tiêu biểu của phong trào Thơ mới, còn văn bản của Hoài Thanh giúp hiểu bối cảnh và tinh thần của thời đại thơ ấy.
- Trao duyên (Bài 2) và Thề nguyền (phần Tự đánh giá Bài 2): cùng trích Truyện Kiều, đặt cạnh nhau sẽ thấy rõ diễn biến tình yêu Kim – Kiều, từ lúc thề nguyền đến khi phải trao duyên.
- Lời tiễn dặn (Bài 1) và Thề nguyền và vĩnh biệt (Bài 8): hai câu chuyện tình yêu bị ngăn cản, một thuộc truyện thơ dân tộc Thái, một thuộc bi kịch phương Tây. So sánh hai văn bản này rất có ích cho dạng đề liên hệ, so sánh.
Lỗi thường gặp khi soạn văn 11
- Chép nguyên lời giải mà không hiểu. Khi lên lớp bị hỏi lại theo cách khác là các em lúng túng ngay. Hãy diễn đạt lại bằng lời của mình.
- Bỏ qua phần Thực hành tiếng Việt. Phần này thường xuất hiện trong câu đọc hiểu của đề kiểm tra, như các câu hỏi về biện pháp tu từ, lỗi dùng từ, cách giải thích nghĩa của từ.
- Lẫn đặc trưng thể loại. Có em gọi Ai đã đặt tên cho dòng sông? là truyện ngắn. Thực ra đây là bút kí (thuộc nhóm tùy bút, tản văn, truyện kí), trong đó cái tôi của tác giả hiện lên trực tiếp.
- Coi nhẹ phần Tự đánh giá. Văn bản ở phần này chính là “đề luyện” ngay trong sách, rất sát với dạng đề kiểm tra định kì.
- Soạn phần Viết chỉ bằng dàn ý chung chung. Mỗi kiểu bài có yêu cầu riêng. Ví dụ, bài nghị luận về một tư tưởng, đạo lí (Bài 1) phải giải thích được khái niệm, còn bài nghị luận về một hiện tượng đời sống (Bài 9) phải nêu được thực trạng, nguyên nhân và giải pháp.
Luyện tập nhanh: kiểm tra mình đã nắm sách chưa
Câu 1. Văn bản nào trong Bài 8 được trích từ một vở kịch nước ngoài?
Đáp án: Thề nguyền và vĩnh biệt, trích vở Rô-mê-ô và Giu-li-ét của U. Sếch-xpia. Hai văn bản còn lại thuộc kịch Việt Nam: Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài (trích Vũ Như Tô của Nguyễn Huy Tưởng) và Tôi muốn được là tôi toàn vẹn (trích Hồn Trương Ba, da hàng thịt của Lưu Quang Vũ).
Câu 2. Bài học nào có phần Viết không phải là văn nghị luận? Đó là kiểu bài gì?
Đáp án: Có hai bài. Bài 4 yêu cầu viết bài thuyết minh tổng hợp, còn Bài 7 yêu cầu viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội. Các bài còn lại đều luyện viết văn nghị luận, xã hội hoặc văn học.
Câu 3. Vì sao nên ôn lại Chí Phèo trước khi làm bài Viết của Bài 3?
Đáp án: Kiểu bài của Bài 3 là nghị luận về một vấn đề đặt ra trong tác phẩm văn học. Chí Phèo đặt ra nhiều vấn đề có thể khai thác, chẳng hạn quá trình con người bị tha hoá, khát vọng lương thiện hay thái độ của cộng đồng với người lầm lỡ. Văn bản này vì thế là nguồn ngữ liệu thuận tiện để luyện tập.
Tài liệu bổ trợ Ngữ văn 11 Cánh diều
Ngoài phần soạn bài, các em có thể dùng thêm các tài liệu sau để ôn tập trọn vẹn hơn:
- Tóm tắt tác phẩm Ngữ văn 11 Cánh diều: nắm nhanh cốt truyện trước giờ học.
- Tác giả tác phẩm Ngữ văn 11 Cánh diều: hoàn cảnh sáng tác, phong cách tác giả.
- Bố cục tác phẩm Ngữ văn 11 Cánh diều: chia đoạn, xác định ý của từng phần.
- Văn mẫu lớp 11 Cánh diều: tham khảo cách triển khai bài viết.
- Giải SBT Ngữ văn 11 Cánh diều và Soạn Chuyên đề học tập Ngữ văn 11 Cánh diều.
- Đề thi Ngữ văn 11 Cánh diều: luyện đề giữa kì, cuối kì.
Nếu lớp em dùng bộ sách khác, hãy xem Soạn văn 11 Kết nối tri thức hoặc Soạn văn 11 Chân trời sáng tạo. Các môn khác lớp 11 Cánh diều: Toán 11, Lịch sử 11, Kinh tế và Pháp luật 11.
Câu hỏi thường gặp
Ngữ văn 11 Cánh diều có bao nhiêu bài học?
Sách có 9 bài học. Tập 1 gồm Bài 1 đến Bài 4 kèm phần ôn tập cuối kì 1, Tập 2 gồm Bài 5 đến Bài 9 kèm phần ôn tập cuối kì 2.
Bài 6 Ngữ văn 11 Cánh diều gồm những văn bản nào?
Bài 6 (Thơ) gồm các văn bản Đây mùa thu tới, Sông Đáy, Đây thôn Vĩ Dạ, Tình ca ban mai. Phần Tự đánh giá dùng bài Tràng giang.
Phần Tự đánh giá trong mỗi bài có cần soạn không?
Có, nên soạn. Văn bản ở phần Tự đánh giá có cấu trúc câu hỏi gần với đề kiểm tra, rất hợp để các em tự luyện đọc hiểu trước khi thi.
Nên học phần nào trước khi soạn một văn bản?
Nên đọc phần Kiến thức ngữ văn trước, vì đây là đặc trưng thể loại mà các câu hỏi đọc hiểu của văn bản đều dựa vào.