Trả lời nhanh
Đề cho bốn số 29, 15, 79, 45 nối với nhau bằng phép cộng hoặc trừ. Cách thuận tiện nhất là ghép 15 với 45 để được 60, và ghép 29 với 79 (hoặc đổi 29 = 30 − 1, 79 = 80 − 1) để ra số tròn chục. Nếu cả bốn số đều cộng thì kết quả là 29 + 15 + 79 + 45 = 168. Với các dấu trừ, ta nhóm theo dấu rồi tính, kết quả xem ở bảng bên dưới.
Vì sao phải ghép số?
Phép cộng có tính chất giao hoán (a + b = b + a) và kết hợp ((a + b) + c = a + (b + c)). Nhờ hai tính chất này, ta được phép đổi chỗ và nhóm các số hạng sao cho tổng từng nhóm là số tròn chục hay tròn trăm, rồi mới cộng các nhóm lại. Với số nguyên, mỗi số đi kèm dấu của nó thì quy tắc này vẫn đúng, miễn là ta mang theo dấu khi đổi chỗ.
Nhìn vào bốn số: tìm cặp “đẹp”
- 15 + 45 = 60: hai số cộng lại ra số tròn chục.
- 29 + 79 = 108: không tròn, nhưng 29 gần 30 và 79 gần 80.
- 29 − 79 = −50 và 45 − 15 = 30: hiệu cũng ra số “đẹp”.
Cách 1: Dạng 29 + 15 + 79 + 45
Nhóm các số hạng: (15 + 45) + (29 + 79) = 60 + 108 = 168.
Cách khác, đổi về số tròn chục: 29 = 30 − 1 và 79 = 80 − 1, nên tổng bằng 30 + 80 + 15 + 45 − 2 = 30 + 80 + 60 − 2 = 168. Hai cách cho cùng kết quả, em chọn cách nào nhẩm nhanh hơn.
Cách 2: Các dạng có dấu trừ
| Biểu thức | Cách nhóm | Kết quả |
|---|---|---|
| 29 + 15 + 79 + 45 | (15 + 45) + (29 + 79) = 60 + 108 | 168 |
| 29 − 15 + 79 − 45 | (29 + 79) − (15 + 45) = 108 − 60 | 48 |
| 29 + 15 − 79 − 45 | (29 − 79) + (15 − 45) = −50 + (−30) | −80 |
| 29 − 15 − 79 + 45 | (29 − 79) + (45 − 15) = −50 + 30 | −20 |
Em chỉ cần đối chiếu dấu đứng trước từng số trong đề của mình để chọn dòng tương ứng.
Kiểm tra lại bằng cách tính từ trái sang phải
Lấy dạng 29 − 15 + 79 − 45: 29 − 15 = 14; 14 + 79 = 93; 93 − 45 = 48. Kết quả khớp với cách nhóm, nên phép tính đúng.
Mẹo nhớ
- Luôn “mang dấu theo số”: dấu đứng trước số nào thì thuộc về số đó khi đổi chỗ.
- Khi bỏ dấu ngoặc đứng sau dấu trừ, phải đổi dấu mọi số hạng trong ngoặc.
- Số có đuôi 9 hoặc 1 thường nên đổi thành số tròn chục cộng hoặc trừ 1.
Lỗi sai thường gặp
- Gộp 29 − 15 + 79 thành 29 − (15 + 79) vì quên rằng dấu trừ chỉ thuộc về số 15.
- Đổi 29 = 30 + 1 thay vì 30 − 1.
- Sai dấu khi cộng hai số âm, ví dụ −50 + (−30) phải bằng −80 chứ không phải −20.
Bài luyện tập
1) Tính thuận tiện: 38 + 27 + 62 + 73. Đáp án: (38 + 62) + (27 + 73) = 100 + 100 = 200.
2) Tính thuận tiện: 49 + 126 − 49 + 74. Đáp án: (49 − 49) + (126 + 74) = 0 + 200 = 200.
3) Tính thuận tiện: 59 + 41 − 99 − 1. Đáp án: (59 + 41) − (99 + 1) = 100 − 100 = 0.
Câu hỏi thường gặp
Tính thuận tiện nghĩa là gì?
Là dùng tính chất giao hoán, kết hợp để nhóm các số sao cho tổng hoặc hiệu từng nhóm là số tròn chục, tròn trăm rồi mới tính tiếp.
Tổng 29 + 15 + 79 + 45 bằng bao nhiêu?
Bằng 168, vì (15 + 45) + (29 + 79) = 60 + 108 = 168.
Có cần đổi 29 và 79 thành số tròn chục không?
Không bắt buộc, nhưng đổi 29 = 30 − 1 và 79 = 80 − 1 giúp nhẩm nhanh hơn và dễ kiểm tra lại.