Trả lời nhanh
Đáp án đúng là C. 5 mặt. Hình lăng trụ đứng tam giác có 2 mặt đáy là hai tam giác bằng nhau và 3 mặt bên là các hình chữ nhật, nên có 2 + 3 = 5 mặt. Các phương án 9 mặt và 8 mặt đều sai vì số mặt của một lăng trụ luôn bằng số cạnh của đáy cộng thêm hai mặt đáy.
Đếm mặt, cạnh, đỉnh của lăng trụ tam giác

- Mặt: hai đáy ABC và A′B′C′, ba mặt bên ABB′A′, BCC′B′, CAA′C′. Tổng cộng 5 mặt.
- Đỉnh: 3 đỉnh ở đáy dưới và 3 đỉnh ở đáy trên, tổng 6 đỉnh.
- Cạnh: 3 cạnh đáy dưới, 3 cạnh đáy trên và 3 cạnh bên, tổng 9 cạnh.
Kiểm tra bằng công thức Euler cho khối đa diện: đỉnh − cạnh + mặt = 6 − 9 + 5 = 2. Kết quả đúng, chứng tỏ cách đếm hợp lí.
Tại sao loại hai phương án còn lại?
- A. 9 mặt: 9 là số cạnh của lăng trụ, đề đánh lừa bằng cách cho một con số quen thuộc.
- B. 8 mặt: không khớp với bất cứ cách đếm nào; lăng trụ có đáy là lục giác mới có 6 + 2 = 8 mặt.
Quy tắc cho lăng trụ có đáy là đa giác n cạnh
| Loại lăng trụ | Số mặt | Số cạnh | Số đỉnh |
|---|---|---|---|
| Đáy tam giác (n = 3) | 5 | 9 | 6 |
| Đáy tứ giác (n = 4) | 6 | 12 | 8 |
| Đáy ngũ giác (n = 5) | 7 | 15 | 10 |
| Đáy n cạnh | n + 2 | 3n | 2n |
Công thức thường dùng với lăng trụ đứng tam giác
- Diện tích xung quanh: Sxq = (chu vi đáy) × h.
- Diện tích toàn phần: Stp = Sxq + 2 × Sđáy.
- Thể tích: V = Sđáy × h.
Ví dụ. Lăng trụ đứng có đáy là tam giác vuông các cạnh 3 cm, 4 cm, 5 cm và chiều cao 10 cm. Diện tích đáy là 3 × 4 : 2 = 6 cm². Thể tích V = 6 × 10 = 60 cm³. Chu vi đáy là 12 cm nên Sxq = 12 × 10 = 120 cm², Stp = 120 + 2 × 6 = 132 cm².
Lỗi sai thường gặp
- Đếm thiếu hai mặt đáy, chỉ đếm ba mặt bên và kết luận 3 mặt.
- Nhầm “chiều cao của đáy tam giác” với “chiều cao của lăng trụ” khi tính thể tích.
- Quên đổi đơn vị trước khi tính, ví dụ đáy tính bằng cm nhưng chiều cao tính bằng mm.
Mẹo nhớ
“Mặt = n + 2, cạnh = 3n, đỉnh = 2n” với n là số cạnh của đáy.
Luyện tập
- Hình lăng trụ đứng tứ giác có bao nhiêu mặt, bao nhiêu đỉnh? Đáp án: 6 mặt, 8 đỉnh.
- Một lăng trụ đứng tam giác có diện tích đáy 15 cm² và thể tích 90 cm³. Tính chiều cao. Đáp án: 90 : 15 = 6 cm.
- Một hộp bánh dạng lăng trụ đứng đáy là tam giác đều cạnh 6 cm, cao 20 cm. Tính diện tích xung quanh. Đáp án: chu vi đáy 18 cm nên Sxq = 18 × 20 = 360 cm².
Câu hỏi thường gặp
Hình lăng trụ tam giác có bao nhiêu mặt?
Có 5 mặt: hai mặt đáy hình tam giác và ba mặt bên hình chữ nhật (với lăng trụ đứng).
Hình lăng trụ tam giác có bao nhiêu cạnh và đỉnh?
Có 9 cạnh và 6 đỉnh. Kiểm tra bằng công thức Euler: 6 − 9 + 5 = 2.
Thể tích lăng trụ đứng tam giác tính thế nào?
V = S đáy × chiều cao của lăng trụ, trong đó S đáy là diện tích tam giác đáy.