Trả lời nhanh
Phân số thập phân là phân số có mẫu số là 10, 100, 1000… Để có ba phân số thập phân khác nhau mà cùng mẫu số, em chọn một mẫu chung, chẳng hạn 100, rồi viết ba tử số khác nhau. Ví dụ: 7⁄100, 35⁄100, 92⁄100. Đây chỉ là một đáp án, còn nhiều đáp án đúng khác.
Hiểu đúng yêu cầu của đề bài
Đề gồm ba ý, em cần kiểm tra từng ý một:
- Phân số thập phân: mẫu số phải là 10, 100, 1000, 10 000…
- Khác nhau: ba phân số có giá trị khác nhau, nghĩa là ba tử số khác nhau (khi mẫu số đã giống nhau).
- Cùng mẫu số: cả ba phân số dùng chung một mẫu, ví dụ cùng là 100.
Vì đề không cho số cụ thể nên bài này có nhiều đáp án. Thầy cô sẽ chấm đúng nếu em đáp ứng đủ ba điều trên.
Các bước làm
- Bước 1: Chọn một mẫu số thuộc dãy 10, 100, 1000… Em nên chọn 10 hoặc 100 cho dễ viết.
- Bước 2: Chọn ba số tự nhiên khác nhau làm tử số.
- Bước 3: Viết ba phân số, rồi kiểm tra lại: mẫu giống nhau, tử khác nhau.
Ví dụ minh hoạ
| Mẫu số chọn | Ba phân số thập phân khác nhau | Viết dưới dạng số thập phân |
|---|---|---|
| 10 | 3⁄10; 5⁄10; 9⁄10 | 0,3; 0,5; 0,9 |
| 100 | 7⁄100; 35⁄100; 92⁄100 | 0,07; 0,35; 0,92 |
| 1000 | 4⁄1000; 48⁄1000; 305⁄1000 | 0,004; 0,048; 0,305 |
Mẹo nhớ: mẫu số có bao nhiêu chữ số 0 thì số thập phân tương ứng có bấy nhiêu chữ số ở phần thập phân (mẫu 100 có hai chữ số 0 nên ra hai chữ số sau dấu phẩy).
Vì sao các cách viết dưới đây bị sai?
- 3⁄7, 5⁄7, 6⁄7: cùng mẫu số nhưng mẫu 7 không phải 10, 100, 1000… nên không phải phân số thập phân.
- 3⁄10, 30⁄100, 300⁄1000: đều là phân số thập phân nhưng mẫu số khác nhau, và ba phân số này lại có giá trị bằng nhau (cùng bằng 0,3).
- 5⁄100, 5⁄100, 5⁄100: trùng nhau hoàn toàn, không thoả mãn “khác nhau”.
- 1⁄20, 3⁄20, 7⁄20: mẫu 20 chưa phải phân số thập phân. Em phải đổi thành 5⁄100, 15⁄100, 35⁄100 mới đạt.
Dạng mở rộng: đổi các phân số cho trước về cùng mẫu số thập phân
Có đề cho sẵn các phân số như 3⁄5, 7⁄20, 1⁄4 và yêu cầu viết thành phân số thập phân có cùng mẫu số. Em tìm số nhân thích hợp để mẫu số thành 100:
- 3⁄5 = 3×20⁄5×20 = 60⁄100
- 7⁄20 = 7×5⁄20×5 = 35⁄100
- 1⁄4 = 1×25⁄4×25 = 25⁄100
Cách này chỉ dùng được với mẫu số là ước của 10, 100, 1000… (như 2, 4, 5, 20, 25, 50). Mẫu số 3, 7, 9 thì không đổi được.
Bài luyện tập tự giải
- Viết ba phân số thập phân khác nhau, cùng mẫu số 1000.
- Viết 2⁄5, 9⁄25, 3⁄50 thành các phân số thập phân có mẫu số 100.
- Sắp xếp 7⁄10, 45⁄100, 6⁄10 theo thứ tự từ bé đến lớn.
Đáp án gợi ý:
- Ví dụ: 5⁄1000; 48⁄1000; 305⁄1000 (đáp án không duy nhất).
- 2⁄5 = 40⁄100; 9⁄25 = 36⁄100; 3⁄50 = 6⁄100.
- Đổi về mẫu 100: 70⁄100, 45⁄100, 60⁄100. Vì 45 < 60 < 70 nên thứ tự là 45⁄100 < 6⁄10 < 7⁄10.
Ghi nhớ
Khi đề yêu cầu “khác nhau” và “cùng mẫu số”, em chỉ cần giữ nguyên một mẫu thuộc dãy 10, 100, 1000… và thay đổi tử số. Viết xong, hãy đổi thử sang số thập phân để kiểm tra lại.
Câu hỏi thường gặp
Phân số thập phân là gì?
Là phân số có mẫu số là 10, 100, 1000… Ví dụ 3/10, 27/100, 405/1000 đều là phân số thập phân.
Bài này có một đáp án duy nhất không?
Không. Đề không cho số cụ thể nên em chọn mẫu số và tử số tuỳ ý, miễn mẫu thuộc dãy 10, 100, 1000…, cả ba cùng mẫu và ba tử khác nhau.
Phân số 3/20 có phải phân số thập phân không?
Không, vì mẫu số 20 không phải 10, 100, 1000… Tuy nhiên 3/20 = 15/100 nên có thể viết thành phân số thập phân.
Làm sao đổi phân số thập phân sang số thập phân?
Đếm số chữ số 0 ở mẫu số, đó là số chữ số ở phần thập phân. Ví dụ 35/100 = 0,35 và 4/1000 = 0,004.