Trả lời nhanh
Bộ 20 câu dưới đây bám sát Bài 2 Lịch sử 12 (chương trình cũ): Liên Xô và Đông Âu từ 1945 đến giữa những năm 70, cùng nguyên nhân tan rã của chế độ xã hội chủ nghĩa. Đáp án nhanh: 1-A, 2-C, 3-B, 4-B, 5-D, 6-D, 7-C, 8-A, 9-B, 10-A, 11-D, 12-C, 13-A, 14-B, 15-D, 16-A, 17-B, 18-C, 19-D, 20-B. Mỗi câu đều có giải thích bên dưới.
Tóm tắt kiến thức cần nhớ trước khi làm bài
Bài 2 xoay quanh ba mạch chính: Liên Xô khôi phục và xây dựng sau chiến tranh, các nước Đông Âu xây dựng chế độ dân chủ nhân dân rồi tiến lên chủ nghĩa xã hội, và cuối cùng là sự khủng hoảng, sụp đổ của mô hình này vào cuối thập niên 80 – đầu thập niên 90.
- Liên Xô 1945–1950: thiệt hại cực nặng trong chiến tranh; kế hoạch 5 năm khôi phục kinh tế (1946–1950) hoàn thành chỉ trong 4 năm 3 tháng. Năm 1949 chế tạo thành công bom nguyên tử.
- Liên Xô 1950 – nửa đầu những năm 70: tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất – kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội; là cường quốc công nghiệp thứ hai thế giới (sau Mĩ), chiếm khoảng 20% sản lượng công nghiệp toàn cầu; đi đầu về công nghiệp vũ trụ, điện hạt nhân. Năm 1957 phóng vệ tinh nhân tạo, năm 1961 đưa Gagarin bay vòng quanh Trái Đất.
- Đông Âu: sau 1945 hoàn thành cách mạng dân chủ nhân dân (cải cách ruộng đất, quốc hữu hoá xí nghiệp lớn, ban hành các quyền tự do dân chủ), rồi xây dựng chủ nghĩa xã hội. Hai tổ chức hợp tác quan trọng là Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV, 1/1949) và Tổ chức Hiệp ước Vácsava (5/1955).
- Khủng hoảng và sụp đổ: tháng 3/1985 Goócbachốp khởi xướng cải tổ; cuộc đảo chính 19/8/1991 thất bại; 21/12/1991 11 nước cộng hoà lập Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG); 25/12/1991 Goócbachốp từ chức, Liên bang Xô viết chấm dứt tồn tại.
20 câu trắc nghiệm Lịch sử 12 Bài 2 có đáp án và giải thích
Hãy tự làm hết 20 câu, ghi đáp án ra giấy rồi mới đối chiếu. Phần giải thích sẽ chỉ ra vì sao các phương án còn lại sai – đây mới là chỗ giúp bạn không bị “bẫy” khi đi thi.
Câu 1. Việc Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử năm 1949 đã:
- A. phá vỡ thế độc quyền vũ khí nguyên tử của Mĩ
- B. làm Mĩ phải từ bỏ chiến lược toàn cầu
- C. chấm dứt hoàn toàn sự chống phá của phương Tây
- D. mở đầu cuộc đối đầu giữa Liên Xô và Mĩ
Đáp án: A. Trước 1949 chỉ Mĩ có bom nguyên tử. B và C nói quá mức; D sai vì đối đầu Xô – Mĩ đã hình thành ngay sau chiến tranh, trước thời điểm này.
Câu 2. Năm 1949, bước phát triển nhanh của khoa học – kĩ thuật Liên Xô được đánh dấu bằng sự kiện nào?
- A. Phóng vệ tinh nhân tạo
- B. Đưa người bay vào vũ trụ
- C. Chế tạo thành công bom nguyên tử
- D. Phóng tàu “Phương Đông”
Đáp án: C. A (1957), B và D (1961) đều muộn hơn mốc 1949.
Câu 3. Đến nửa đầu những năm 70 của thế kỉ XX, công nghiệp Liên Xô chiếm khoảng bao nhiêu phần trăm sản lượng công nghiệp toàn thế giới?
- A. Khoảng 10%
- B. Khoảng 20%
- C. Khoảng 30%
- D. Khoảng 40%
Đáp án: B. Liên Xô đứng thứ hai thế giới sau Mĩ, chiếm khoảng 20%. Mẹo: “thứ hai – hai mươi phần trăm”.
Câu 4. Sự kiện nào mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của loài người?
- A. Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử
- B. Liên Xô phóng tàu vũ trụ đưa I. Gagarin bay vòng quanh Trái Đất
- C. Mĩ đưa người đặt chân lên Mặt Trăng
- D. Liên Xô xây dựng nhà máy điện nguyên tử đầu tiên
Đáp án: B. Chuyến bay của Gagarin (4/1961) là lần đầu tiên con người bay vào vũ trụ. Mĩ đặt chân lên Mặt Trăng (1969) là thành tựu sau đó.
Câu 5. Từ năm 1950 đến nửa đầu những năm 70, Liên Xô đi đầu thế giới trong lĩnh vực nào?
- A. Công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng
- B. Công nghiệp nhẹ và chế biến thực phẩm
- C. Công nghiệp thông tin
- D. Công nghiệp vũ trụ, điện hạt nhân
Đáp án: D. Đây là thế mạnh nổi bật của Liên Xô. Hàng tiêu dùng chính là điểm yếu kéo dài của mô hình kinh tế tập trung, bao cấp.
Câu 6. Nhiệm vụ trọng tâm của Liên Xô trong giai đoạn từ 1950 đến nửa đầu những năm 70 là:
- A. khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh
- B. mở rộng hợp tác kinh tế với các nước tư bản
- C. cải tổ toàn diện hệ thống chính trị
- D. tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất – kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội
Đáp án: D. A là nhiệm vụ của giai đoạn 1945–1950; C là nội dung của thời kì cải tổ sau 1985.
Câu 7. Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Trái Đất vào năm nào?
- A. 1949
- B. 1954
- C. 1957
- D. 1961
Đáp án: C. Năm 1957. Mẹo nhớ dãy mốc: 1949 (bom) → 1957 (vệ tinh) → 1961 (người).
Câu 8. Kế hoạch 5 năm khôi phục kinh tế của Liên Xô (1946–1950) được hoàn thành trong thời gian:
- A. 4 năm 3 tháng
- B. đúng 5 năm
- C. 3 năm
- D. 6 năm 3 tháng
Đáp án: A. Kế hoạch hoàn thành vượt mức, sớm hơn dự kiến gần 9 tháng. Phương án B, D là sai lầm quen thuộc khi học sinh nghĩ “kế hoạch 5 năm thì phải đủ 5 năm”.
Câu 9. Để hoàn thành cách mạng dân chủ nhân dân, các nước Đông Âu đã tiến hành:
- A. tập thể hoá toàn bộ nông nghiệp ngay lập tức
- B. cải cách ruộng đất, quốc hữu hoá xí nghiệp lớn của tư bản nước ngoài, ban hành các quyền tự do dân chủ
- C. xây dựng cơ sở vật chất – kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội
- D. gia nhập các liên minh quân sự phương Tây
Đáp án: B. C thuộc giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội sau đó; A và D trái với tiến trình lịch sử.
Câu 10. Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) được thành lập vào thời điểm nào?
- A. Tháng 1/1949
- B. Tháng 5/1955
- C. Tháng 1/1947
- D. Tháng 1/1950
Đáp án: A. Tháng 5/1955 là thời điểm thành lập Tổ chức Hiệp ước Vácsava, đừng nhầm hai tổ chức này.
Câu 11. Tổ chức Hiệp ước Vácsava (1955) là:
- A. tổ chức hợp tác kinh tế của các nước Đông Âu
- B. tổ chức hợp tác văn hoá – giáo dục
- C. tổ chức hợp tác khoa học – kĩ thuật
- D. liên minh phòng thủ về chính trị và quân sự của các nước xã hội chủ nghĩa châu Âu
Đáp án: D. Nhớ cặp: SEV = kinh tế, Vácsava = quân sự – chính trị.
Câu 12. Công cuộc cải tổ ở Liên Xô bắt đầu từ năm nào, do ai khởi xướng?
- A. 1980, do Brêgiơnép
- B. 1989, do En-xin
- C. 1985, do Goócbachốp
- D. 1991, do Goócbachốp
Đáp án: C. Tháng 3/1985 Goócbachốp lên làm Tổng bí thư và đề ra đường lối cải tổ. Năm 1991 là năm Liên Xô tan rã chứ không phải khởi đầu cải tổ.
Câu 13. Sự kiện nào diễn ra ở Liên Xô trong tháng 8/1991?
- A. Cuộc đảo chính nhằm lật đổ Goócbachốp nổ ra rồi nhanh chóng thất bại
- B. Goócbachốp tuyên bố từ chức
- C. Thành lập Cộng đồng các quốc gia độc lập
- D. Bức tường Béc-lin bị phá bỏ
Đáp án: A. Cuộc đảo chính ngày 19/8/1991 thất bại nhưng làm uy tín Đảng Cộng sản suy sụp, đẩy nhanh quá trình tan rã. B (25/12/1991), C (21/12/1991), D (11/1989) thuộc các mốc khác.
Câu 14. Ngày 21/12/1991 diễn ra sự kiện nào?
- A. Liên Xô chia thành 15 nước theo thoả thuận của Mĩ
- B. 11 nước cộng hoà ra tuyên bố thành lập Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG)
- C. Liên Xô sáp nhập vào Liên bang Nga
- D. Goócbachốp từ chức Tổng thống
Đáp án: B. Ba nước Ban-tích không tham gia SNG. D xảy ra sau đó bốn ngày.
Câu 15. Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết chính thức chấm dứt tồn tại vào ngày nào?
- A. 19/8/1991
- B. 3/10/1990
- C. 21/12/1991
- D. 25/12/1991
Đáp án: D. Ngày 25/12/1991 Goócbachốp tuyên bố từ chức, lá cờ Liên Xô trên điện Crem-li được hạ xuống. Đây là điểm đánh dấu chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô sụp đổ.
Câu 16. Nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu là:
- A. mô hình xây dựng chủ nghĩa xã hội có nhiều khuyết tật (cứng nhắc, quan liêu, bao cấp) và chậm sửa đổi
- B. bị Mĩ và NATO tấn công quân sự trực tiếp
- C. thiên tai kéo dài làm kiệt quệ kinh tế
- D. chủ nghĩa xã hội về bản chất không thể tồn tại
Đáp án: A. Sự chống phá của các thế lực thù địch chỉ là nguyên nhân bổ sung, không phải tấn công quân sự trực tiếp. D là kết luận sai về mặt lịch sử: sụp đổ của một mô hình cụ thể không đồng nghĩa với sụp đổ của lí tưởng xã hội chủ nghĩa.
Câu 17. Nước Đức thống nhất năm 1990 theo cách nào?
- A. Hai nước hợp nhất dưới sự bảo trợ của Hiệp ước Vácsava
- B. Cộng hoà dân chủ Đức sáp nhập vào Cộng hoà liên bang Đức ngày 3/10/1990
- C. Hai nước giữ nguyên, chỉ dỡ bỏ biên giới
- D. Cộng hoà liên bang Đức sáp nhập vào Cộng hoà dân chủ Đức
Đáp án: B. Chiều sáp nhập là từ Đông sang Tây; nước Đức thống nhất theo chế độ tư bản chủ nghĩa.
Câu 18. SEV và Tổ chức Hiệp ước Vácsava chấm dứt hoạt động vào năm nào?
- A. 1989
- B. 1990
- C. 1991
- D. 1992
Đáp án: C. Cả hai tổ chức chấm dứt hoạt động năm 1991 (SEV vào tháng 6, Hiệp ước Vácsava vào tháng 7), cho thấy hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới đã tan rã.
Câu 19. Chính sách đối ngoại của Liên Xô trong giai đoạn 1945 – nửa đầu những năm 70 là:
- A. mở rộng chiếm đóng thuộc địa
- B. đứng ngoài mọi vấn đề quốc tế
- C. chỉ quan hệ với các nước Đông Âu
- D. kiên trì hoà bình, ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc và phong trào cách mạng thế giới
Đáp án: D. Đây là vai trò của Liên Xô như chỗ dựa của hoà bình thế giới và các dân tộc đấu tranh vì độc lập.
Câu 20. Công cuộc cải tổ của Goócbachốp thất bại chủ yếu vì:
- A. chỉ tập trung đổi mới nông nghiệp
- B. thiếu đường lối đúng đắn, buông lỏng vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản và các nguyên tắc xã hội chủ nghĩa
- C. bị các nước Đông Âu phản đối
- D. do chiến tranh với Trung Quốc
Đáp án: B. Cải tổ đi chệch hướng làm khủng hoảng thêm trầm trọng. Các phương án A, C, D không có cơ sở lịch sử.
Bảng đáp án tổng hợp
| Câu | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Đáp án | A | C | B | B | D | D | C | A | B | A |
| Câu | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Đáp án | D | C | A | B | D | A | B | C | D | B |
Mẹo nhớ và lỗi sai thường gặp
- Nhớ ba mốc khoa học – kĩ thuật: 1949 bom nguyên tử, 1957 vệ tinh, 1961 con người bay vào vũ trụ. Đề thường cho một sự kiện và hỏi năm, hoặc cho năm và hỏi sự kiện.
- Phân biệt SEV và Vácsava: một cái kinh tế (1949), một cái quân sự (1955). Học sinh hay đảo hai mốc này.
- Phân biệt ba ngày cuối 1991: 19/8 đảo chính, 21/12 thành lập SNG, 25/12 Liên Xô chấm dứt tồn tại.
- Cẩn thận từ “nguyên nhân”: “cơ bản/sâu xa” là mô hình có khuyết tật và sai lầm cải tổ; “chống phá của thù địch” chỉ là yếu tố tác động thêm.
- Tránh kết luận tuyệt đối: Phương án nói “chủ nghĩa xã hội không thể tồn tại” hay “sụp đổ vì bị tấn công quân sự” thường là đáp án nhiễu.
Bài luyện thêm có đáp án gợi ý
- Điền khuyết: “Kế hoạch 5 năm khôi phục kinh tế (1946–1950) của Liên Xô hoàn thành trong … năm … tháng.” Đáp án: 4 năm 3 tháng.
- Sắp xếp theo thứ tự thời gian: (a) Gagarin bay vào vũ trụ; (b) Liên Xô chế tạo bom nguyên tử; (c) phóng vệ tinh nhân tạo; (d) Goócbachốp khởi xướng cải tổ. Đáp án: b – c – a – d.
- Tự luận ngắn: Nêu hai nguyên nhân chủ quan dẫn đến sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô. Gợi ý: mô hình cứng nhắc, quan liêu, bao cấp, chậm đổi mới; công cuộc cải tổ sai lầm, buông lỏng vai trò lãnh đạo của Đảng.
Tài liệu ôn tập cùng bài
- Lý thuyết Lịch sử 12 Bài 2
- Giải bài tập SGK Lịch sử 12 Bài 2
- 17 câu trắc nghiệm Bài 2 (1945 – 2000)
- 43 câu trắc nghiệm Chương 2 nâng cao
- SBT Lịch sử 12 Bài 2
Câu hỏi thường gặp
Bài 2 Lịch sử 12 gồm những nội dung chính nào?
Gồm Liên Xô xây dựng chủ nghĩa xã hội từ 1945 đến giữa những năm 70, các nước Đông Âu xây dựng chế độ dân chủ nhân dân và chủ nghĩa xã hội, cùng nguyên nhân tan rã của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu.
Những mốc nào hay gặp nhất trong trắc nghiệm Sử 12 bài 2?
Thường gặp 1949 (bom nguyên tử, thành lập SEV), 1955 (Hiệp ước Vácsava), 1957 (vệ tinh nhân tạo), 1961 (Gagarin), 3/1985 (cải tổ) và các ngày 19/8, 21/12, 25/12/1991.
Nguyên nhân cơ bản khiến chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô sụp đổ là gì?
Là do mô hình xây dựng chủ nghĩa xã hội có nhiều khuyết tật như cứng nhắc, quan liêu, bao cấp, chậm sửa đổi; cùng với sai lầm trong công cuộc cải tổ và sự chống phá của các thế lực thù địch.
Làm sao phân biệt SEV và Tổ chức Hiệp ước Vácsava?
SEV thành lập tháng 1/1949 là tổ chức hợp tác kinh tế; Hiệp ước Vácsava thành lập tháng 5/1955 là liên minh phòng thủ quân sự – chính trị của các nước xã hội chủ nghĩa châu Âu.