Trả lời nhanh
Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914–1918) bùng nổ do mâu thuẫn về thuộc địa và thị trường giữa hai khối đế quốc: Liên minh (Đức, Áo-Hung, Italia) và Antanta (Anh, Pháp, Nga). Ngòi nổ là vụ ám sát Thái tử Áo-Hung ngày 28/6/1914. Chiến tranh kết thúc ngày 11/11/1918 khi Đức ký đình chiến. Bên dưới là 30 câu trắc nghiệm có đáp án và lời giải thích.
Bài viết bám theo nội dung bài “Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914–1918)” trong sách Lịch sử 11 chương trình cũ. Các câu hỏi do thầy cô biên soạn lại theo các ý chính: nguyên nhân, diễn biến, kết cục và hậu quả. Em nên đọc phần tóm tắt trước, tự làm 30 câu, rồi mới đối chiếu đáp án.
Tóm tắt kiến thức cần nhớ
1. Nguyên nhân
- Sâu xa: chủ nghĩa tư bản phát triển không đều. Anh, Pháp có nhiều thuộc địa; Đức, Áo-Hung, Italia thuộc nhóm “đế quốc trẻ”, ít thuộc địa nên đòi chia lại thế giới.
- Hệ quả của mâu thuẫn: hai khối quân sự đối đầu. Liên minh (Đức, Áo-Hung, Italia) hình thành năm 1882. Antanta (Anh, Pháp, Nga) hình thành hoàn chỉnh năm 1907.
- Ngòi nổ: ngày 28/6/1914, Thái tử Áo-Hung bị một thanh niên người Xéc-bi ám sát tại Xa-ra-ê-vô. Ngày 28/7/1914, Áo-Hung tuyên chiến với Xéc-bi.
2. Các cặp mâu thuẫn tiêu biểu
| Cặp nước | Điểm tranh chấp |
|---|---|
| Anh – Đức | Thị trường, thuộc địa, ưu thế trên biển |
| Pháp – Đức | Vùng An-da-xơ và Lo-ren |
| Nga – Áo-Hung (và Đức) | Ảnh hưởng ở bán đảo Ban Căng |
3. Diễn biến theo hai giai đoạn
- 1914–1916: Đức thực hiện kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh”, đánh Pháp trước rồi quay sang Nga. Kế hoạch bị chặn ở trận Mác-nơ (9/1914), chiến tranh chuyển sang giằng co trên chiến hào. Năm 1916 có các trận Véc-đoong và Xôm, thương vong rất lớn; xe tăng được Anh đưa vào sử dụng.
- 1917–1918: tháng 4/1917 Mỹ tham chiến về phe Antanta. Cách mạng tháng Mười Nga thành công (11/1917), Nga Xô viết ký hòa ước Brét-Litốp với Đức (3/1918) để rút khỏi chiến tranh. Cuối năm 1918, phe Liên minh lần lượt đầu hàng; cách mạng Đức bùng nổ, ngày 11/11/1918 Đức ký đình chiến.
4. Kết cục và hậu quả
- Phe Antanta thắng, phe Liên minh bại trận.
- Khoảng 10 triệu người chết, 20 triệu người bị thương, của cải bị tàn phá rất nặng.
- Bản đồ chính trị châu Âu thay đổi; phong trào cách mạng và giải phóng dân tộc phát triển; Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi, mở ra nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên.
- Tính chất: chiến tranh đế quốc phi nghĩa.
30 câu trắc nghiệm Lịch sử 11 bài 6
- Nguyên nhân sâu xa dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ nhất là gì?
A. Vụ ám sát Thái tử Áo-Hung
B. Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về thuộc địa và thị trường
C. Thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga
D. Cuộc khủng hoảng kinh tế 1929–1933 - Sự kiện nào là ngòi nổ trực tiếp của cuộc chiến?
A. Đức tấn công nước Bỉ
B. Anh tuyên chiến với Đức
C. Thái tử Áo-Hung bị ám sát ở Xa-ra-ê-vô
D. Mỹ tuyên chiến với Đức - Khối Liên minh (Tam Quốc đồng minh) gồm những nước nào?
A. Đức, Áo-Hung, Italia
B. Anh, Pháp, Nga
C. Đức, Nhật Bản, Italia
D. Pháp, Nga, Italia - Khối Antanta (Tam hiệp) gồm những nước nào?
A. Đức, Áo-Hung, Italia
B. Anh, Pháp, Mỹ
C. Pháp, Đức, Nga
D. Anh, Pháp, Nga - Khối Liên minh được hình thành vào năm nào?
A. 1882
B. 1907
C. 1914
D. 1891 - Nước nào sau đây là “đế quốc trẻ”, phát triển nhanh nhưng ít thuộc địa, đòi chia lại thế giới?
A. Anh
B. Pháp
C. Đức
D. Bỉ - Pháp và Đức tranh chấp nhau vùng đất nào?
A. Ban Căng
B. An-da-xơ và Lo-ren
C. Ai Cập
D. Mãn Châu - Nga và Áo-Hung mâu thuẫn gay gắt về quyền lợi ở khu vực nào?
A. An-da-xơ
B. Bắc Phi
C. Đông Bắc Á
D. Bán đảo Ban Căng - Ngày 28/7/1914, Áo-Hung tuyên chiến với nước nào?
A. Xéc-bi
B. Pháp
C. Nga
D. Anh - Ngày 4/8/1914, nước nào tuyên chiến với Đức sau khi Đức đưa quân vào Bỉ?
A. Mỹ
B. Italia
C. Anh
D. Nhật Bản - Kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh” của Đức năm 1914 là gì?
A. Đánh Nga trước, sau đó mới đánh Pháp
B. Đánh bại Pháp thật nhanh rồi quay sang đánh Nga
C. Phòng thủ trên chiến hào, chờ đối phương kiệt sức
D. Dùng hải quân phong tỏa nước Anh - Trận nào vào tháng 9/1914 đã chặn đứng bước tiến của quân Đức ở mặt trận phía Tây?
A. Véc-đoong
B. Xôm
C. Xta-lin-grát
D. Mác-nơ - Sau trận Mác-nơ, chiến tranh chuyển sang hình thức nào?
A. Chiến tranh trận địa, giằng co trên chiến hào
B. Đức giành thắng lợi nhanh chóng
C. Hai bên ngồi vào bàn hòa đàm
D. Mỹ trực tiếp quyết định chiến cuộc - Trận Véc-đoong giữa Pháp và Đức diễn ra vào năm nào?
A. 1914
B. 1915
C. 1916
D. 1918 - Xe tăng lần đầu được đưa vào chiến trường bởi nước nào, vào năm nào?
A. Đức, 1914
B. Anh, 1916
C. Pháp, 1918
D. Nga, 1917 - Loại vũ khí nào dưới đây KHÔNG xuất hiện trong Chiến tranh thế giới thứ nhất?
A. Xe tăng
B. Tàu ngầm
C. Khí độc
D. Bom nguyên tử - Năm 1917, Mỹ tham chiến theo phe nào?
A. Phe Antanta
B. Phe Liên minh
C. Vẫn giữ trung lập
D. Lúc đầu theo phe này, sau theo phe kia - Nước nào rút khỏi chiến tranh đầu năm 1918 sau khi ký hòa ước Brét-Litốp?
A. Pháp
B. Anh
C. Nga Xô viết
D. Italia - Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc vào ngày nào?
A. 28/7/1914
B. 11/11/1918
C. 3/3/1918
D. 1/1/1919 - Bản đình chiến chấm dứt chiến sự được Đức ký ở đâu?
A. Véc-xai
B. Pốt-xđam
C. Brét-Litốp
D. Công-pi-e-nhơ - Chiến tranh thế giới thứ nhất kéo dài khoảng bao lâu?
A. Hơn 4 năm
B. Khoảng 2 năm
C. Khoảng 6 năm
D. Gần 10 năm - Tính chất của Chiến tranh thế giới thứ nhất là gì?
A. Chiến tranh giải phóng dân tộc
B. Chiến tranh chống phát xít
C. Chiến tranh đế quốc phi nghĩa
D. Chiến tranh tôn giáo - Số người chết trong chiến tranh xấp xỉ bao nhiêu?
A. 1 triệu
B. 10 triệu
C. 50 triệu
D. 100 triệu - Nhận định nào về hậu quả của chiến tranh là SAI?
A. Khoảng 20 triệu người bị thương
B. Bản đồ chính trị châu Âu thay đổi
C. Phong trào cách mạng thế giới phát triển
D. Đức là nước thắng trận và được bồi thường - Phe nào giành thắng lợi trong chiến tranh?
A. Phe Antanta
B. Phe Liên minh (Đức, Áo-Hung…)
C. Cả hai cùng thắng
D. Không phe nào thắng - Mục đích chủ yếu của các nước đế quốc khi tham chiến là gì?
A. Bảo vệ hòa bình thế giới
B. Giúp các dân tộc thuộc địa giành độc lập
C. Chia lại thuộc địa và thị trường
D. Truyền bá tôn giáo - Nước nào rời khối Liên minh để sang phe Antanta vào năm 1915?
A. Áo-Hung
B. Italia
C. Đức
D. Bun-ga-ri - Chiến trường chủ yếu giữa Đức và Anh – Pháp diễn ra ở đâu?
A. Bắc Phi
B. Đông Nam Á
C. Thái Bình Dương
D. Tây Âu (Pháp, Bỉ) - Hệ quả chính trị quan trọng nhất của chiến tranh là gì?
A. Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi, nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên ra đời
B. Đức trở thành cường quốc số một thế giới
C. Chế độ thực dân sụp đổ hoàn toàn
D. Liên hợp quốc được thành lập - Cuộc cách mạng bùng nổ ở Đức tháng 11/1918 đã buộc ai phải thoái vị?
A. Sa hoàng Ni-cô-lai II
B. Hoàng đế Vin-hem II
C. Hít-le
D. Hoàng đế Áo Phrăng Giô-dép
Đáp án và giải thích từng câu
| Câu | Đáp án | Câu | Đáp án | Câu | Đáp án |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | B | 11 | B | 21 | A |
| 2 | C | 12 | D | 22 | C |
| 3 | A | 13 | A | 23 | B |
| 4 | D | 14 | C | 24 | D |
| 5 | A | 15 | B | 25 | A |
| 6 | C | 16 | D | 26 | C |
| 7 | B | 17 | A | 27 | B |
| 8 | D | 18 | C | 28 | D |
| 9 | A | 19 | B | 29 | A |
| 10 | C | 20 | D | 30 | B |
- Câu 1 – B. Đây là nguyên nhân sâu xa. A là ngòi nổ (nguyên nhân trực tiếp); C và D xảy ra sau hoặc không liên quan.
- Câu 2 – C. Vụ ám sát ngày 28/6/1914 là cái cớ để Áo-Hung gây chiến với Xéc-bi, kéo theo các nước trong hai khối.
- Câu 3 – A. Nhật Bản không thuộc khối này; Anh, Pháp, Nga là Antanta.
- Câu 4 – D. Mỹ chỉ tham chiến năm 1917 và không phải thành viên Antanta ban đầu.
- Câu 5 – A. Liên minh có từ 1882, sớm hơn Antanta (hoàn chỉnh năm 1907); 1914 là năm chiến tranh nổ ra.
- Câu 6 – C. Đức phát triển công nghiệp rất nhanh nhưng thuộc địa ít so với Anh, Pháp nên muốn chia lại thế giới.
- Câu 7 – B. Đức chiếm An-da-xơ và Lo-ren sau chiến tranh Pháp – Phổ (1870–1871); Pháp luôn muốn đòi lại.
- Câu 8 – D. Ban Căng là nơi Nga ủng hộ người Xláp, còn Áo-Hung muốn mở rộng ảnh hưởng.
- Câu 9 – A. Đây là bước đầu tiên của chuỗi tuyên chiến: Áo-Hung đánh Xéc-bi, Nga ủng hộ Xéc-bi, Đức đứng về phía Áo-Hung.
- Câu 10 – C. Việc Đức vi phạm trung lập của Bỉ là cớ để Anh tham chiến. Mỹ và Italia chưa vào cuộc thời điểm đó.
- Câu 11 – B. Đức tính Pháp có thể bị đánh bại nhanh, còn Nga huy động quân chậm. Cách nhớ: “Tây trước, Đông sau”.
- Câu 12 – D. Mác-nơ (9/1914) làm kế hoạch chớp nhoáng của Đức phá sản. Véc-đoong và Xôm là năm 1916; Xta-lin-grát thuộc Chiến tranh thế giới thứ hai.
- Câu 13 – A. Hai bên đào chiến hào đối đầu, giằng co kéo dài, tiêu hao lớn mà ít thay đổi tuyến.
- Câu 14 – C. Véc-đoong năm 1916, cùng năm với trận Xôm.
- Câu 15 – B. Xe tăng của Anh xuất hiện lần đầu năm 1916 (trận Xôm), trước khi nhiều nước khác dùng.
- Câu 16 – D. Bom nguyên tử chỉ xuất hiện năm 1945, trong Chiến tranh thế giới thứ hai.
- Câu 17 – A. Mỹ tham chiến bên Antanta (4/1917), góp phần làm cán cân nghiêng về phe này.
- Câu 18 – C. Sau Cách mạng tháng Mười, chính quyền Xô viết ký hòa ước Brét-Litốp với Đức (3/1918) để rút khỏi chiến tranh và tập trung xây dựng, bảo vệ chính quyền.
- Câu 19 – B. Mốc 11/11/1918 là ngày Đức ký đình chiến. Ngày 28/7/1914 là lúc chiến tranh bùng nổ.
- Câu 20 – D. Đình chiến được ký tại Công-pi-e-nhơ (Pháp). Hòa ước Véc-xai ký sau đó, năm 1919.
- Câu 21 – A. Từ 28/7/1914 đến 11/11/1918 là hơn 4 năm.
- Câu 22 – C. Hai khối đều vì lợi ích đế quốc: chiến tranh phi nghĩa, nhân dân lao động chịu hậu quả nặng nề.
- Câu 23 – B. Khoảng 10 triệu người chết, 20 triệu người bị thương. Đừng nhầm với Chiến tranh thế giới thứ hai (hàng chục triệu người chết).
- Câu 24 – D. Đức là nước bại trận, bị ràng buộc bởi các điều khoản nặng nề; câu D sai hoàn toàn.
- Câu 25 – A. Phe Antanta (Anh, Pháp, Mỹ…) thắng, phe Liên minh (Đức, Áo-Hung…) thua.
- Câu 26 – C. Hai khối đều tìm cách chiếm thêm thuộc địa và thị trường, không có phe nào vì hòa bình hay độc lập các dân tộc.
- Câu 27 – B. Italia ban đầu giữ trung lập rồi chuyển sang Antanta năm 1915, nên phe Liên minh chỉ còn Đức và Áo-Hung.
- Câu 28 – D. Mặt trận phía Tây (Pháp, Bỉ) là nơi diễn ra các trận đánh lớn giữa Đức và Anh – Pháp.
- Câu 29 – A. Chiến tranh làm suy yếu chủ nghĩa tư bản, tạo điều kiện cho Cách mạng tháng Mười thắng lợi. C sai vì chế độ thực dân còn tồn tại nhiều năm sau; D sai vì Liên hợp quốc ra đời năm 1945.
- Câu 30 – B. Cách mạng 11/1918 ở Đức lật đổ chế độ quân chủ của Vin-hem II. Ni-cô-lai II bị lật đổ ở Nga từ Cách mạng tháng Hai 1917.
Mẹo nhớ và lỗi sai thường gặp
- Nhớ hai khối: “Liên minh có chữ Đ” (Đức, Áo-Hung, Italia). Antanta là “Anh – Pháp – Nga”.
- Nhầm ngòi nổ và nguyên nhân sâu xa: vụ ám sát chỉ là cái cớ; gốc rễ là mâu thuẫn quyền lợi đế quốc.
- Nhầm hai trận lớn: Mác-nơ (1914) làm kế hoạch chớp nhoáng thất bại; Véc-đoong và Xôm (1916) là những trận tiêu hao.
- Nhầm đình chiến và hòa ước: đình chiến 11/11/1918 (Công-pi-e-nhơ) chấm dứt chiến sự; hòa ước Véc-xai (1919) giải quyết hậu quả.
- Nhầm thời điểm Mỹ và Nga: cả hai sự kiện đều năm 1917, nhưng Mỹ vào cuộc, còn Nga rút ra khỏi cuộc chiến (ký hòa ước đầu năm 1918).
Luyện tập thêm (tự luận ngắn)
- Vì sao nói Chiến tranh thế giới thứ nhất là chiến tranh đế quốc phi nghĩa?
Gợi ý: hai khối đều gây chiến để chia lại thuộc địa và thị trường; hàng chục triệu người dân lao động phải chết và bị thương vì lợi ích của giới cầm quyền. - Nêu hai tác động của chiến tranh tới phong trào cách mạng thế giới.
Gợi ý: chiến tranh làm suy yếu chủ nghĩa tư bản, tạo điều kiện cho Cách mạng tháng Mười Nga thành công; phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa phát triển.
Muốn học tiếp theo trình tự, em có thể ôn lại phần Cách mạng tháng Mười Nga và trật tự thế giới sau chiến tranh ở các bài kế tiếp trong chương trình.
Câu hỏi thường gặp
Trắc nghiệm Lịch sử 11 bài 6 thuộc nội dung nào?
Bài 6 trong sách Lịch sử 11 chương trình cũ là Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914–1918), gồm nguyên nhân, diễn biến, kết cục và hậu quả của cuộc chiến.
Ngòi nổ trực tiếp của Chiến tranh thế giới thứ nhất là gì?
Là vụ ám sát Thái tử Áo-Hung ở Xa-ra-ê-vô ngày 28/6/1914. Một tháng sau, ngày 28/7/1914, Áo-Hung tuyên chiến với Xéc-bi và chiến tranh bùng nổ.
Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc khi nào và như thế nào?
Chiến tranh kết thúc ngày 11/11/1918 khi Đức ký bản đình chiến ở Công-pi-e-nhơ, sau khi các đồng minh của Đức đầu hàng và cách mạng bùng nổ ở Đức.
Chiến tranh thế giới thứ nhất gây ra hậu quả gì?
Khoảng 10 triệu người chết, 20 triệu người bị thương, của cải bị tàn phá nặng, bản đồ châu Âu thay đổi, Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi và phong trào giải phóng dân tộc phát triển.