Trả lời nhanh
Đáp án đúng là B. 331 sản phẩm. Tổ hai làm ít hơn tổ một 21 sản phẩm, nên một ngày tổ hai làm được 345 − 21 = 324 sản phẩm. Cả ba tổ làm 1000 sản phẩm, vậy tổ ba làm 1000 − (345 + 324) = 1000 − 669 = 331 sản phẩm.
Đề bài và bốn phương án
Tổ thứ nhất sản xuất được 345 sản phẩm trong một ngày, tổ thứ hai sản xuất được ít hơn tổ thứ nhất 21 sản phẩm. Biết số sản phẩm sản xuất trong một ngày của cả ba tổ là 1000 sản phẩm. Hỏi tổ thứ ba sản xuất được bao nhiêu sản phẩm trong một ngày.
- A. 324 sản phẩm
- B. 331 sản phẩm
- C. 342 sản phẩm
- D. 313 sản phẩm
Lưu ý: thứ tự phương án có thể khác trong đề của em. Em đối chiếu bằng con số, không chỉ nhìn chữ A, B, C, D.
Đây là bài toán ba số hạng của lớp 3. Đề cho sẵn số của tổ một, hiệu giữa tổ một và tổ hai, rồi cho tổng của cả ba tổ. Việc cần làm là tìm số còn lại, tức số sản phẩm của tổ ba. Em chưa được phép lấy 1000 trừ ngay cho 345, vì trong 1000 còn cả phần của tổ hai.
Vì sao tổ ba làm được 331 sản phẩm
Ta đi từng bước và viết đơn vị kèm theo mỗi phép tính.
Bước 1. Tìm số sản phẩm của tổ hai. “Ít hơn 21 sản phẩm” nghĩa là lấy số của tổ một rồi trừ 21:
345 − 21 = 324 (sản phẩm).
Phép trừ này có nhớ: 5 không trừ được 1 ở hàng đơn vị thì mượn, nhưng đặt theo cột thì 5 − 1 = 4 ở hàng đơn vị, 4 − 2 = 2 ở hàng chục, hàng trăm giữ nguyên 3. Kết quả 324. Em thử cộng ngược: 324 + 21 = 345, đúng số của tổ một.
Bước 2. Cộng sản phẩm của hai tổ đã biết:
345 + 324 = 669 (sản phẩm).
Cộng có nhớ: 5 + 4 = 9, 4 + 2 = 6, 3 + 3 = 6. Tổng 669.
Bước 3. Lấy tổng cả ba tổ trừ đi phần hai tổ đã làm để ra tổ ba:
1000 − 669 = 331 (sản phẩm).
Kiểm tra bằng cách cộng lại ba tổ: 345 + 324 + 331. Ta có 345 + 324 = 669 và 669 + 331 = 1000. Đúng bằng tổng đề cho, nên 331 là số cần tìm. Chọn phương án B.
Vì sao từng phương án còn lại sai
A. 324 sản phẩm chính là số sản phẩm của tổ hai, không phải của tổ ba. Em dừng ở bước 1, quên rằng đề hỏi tổ thứ ba và quên mất tổng 1000. 324 cũng nhỏ hơn 345 đúng 21 sản phẩm, nên dễ tưởng nhầm đây là đáp án khi đọc vội cụm “ít hơn 21”.
C. 342 sản phẩm xuất hiện khi em trừ nhầm 345 − 3 = 342, tức chỉ trừ chữ số hàng đơn vị của 21 rồi dừng. 342 không phải số của tổ hai (tổ hai là 324) và cũng không phải số của tổ ba. Nếu dùng 342 làm tổ hai thì tổng hai tổ là 345 + 342 = 687, tổ ba sẽ là 1000 − 687 = 313, đó lại là phương án D, càng lệch xa đề.
D. 313 sản phẩm là kết quả của phép 1000 − (345 + 342). Em đã lấy nhầm 342 thay cho 324 khi tính tổ hai, rồi mới trừ khỏi 1000. Sai từ phép trừ đầu tiên nên phép trừ sau cũng sai, dù cách lập luận “tổng trừ hai tổ” là đúng hướng.
Cách phân biệt nhanh: đáp án đúng phải thỏa cả hai điều kiện cùng lúc. Tổ hai kém tổ một đúng 21 sản phẩm, và ba số cộng lại đúng 1000. Chỉ bộ ba 345, 324, 331 thỏa cả hai điều kiện đó.
Cách làm dạng toán “một tổ ít hơn, cả ba tổ có tổng”
Em có thể nhớ một mạch làm cho mọi bài cùng dạng:
- Tìm số chưa biết của tổ được so sánh bằng phép trừ (hoặc phép cộng nếu đề nói “nhiều hơn”).
- Cộng các tổ đã biết thành một tổng riêng.
- Lấy tổng chung trừ tổng riêng để ra tổ còn lại.
- Cộng lại cả ba số và so với tổng đề cho. Nếu lệch, tính lại từ bước 1.
Khi đề nói “ít hơn” thì số đi tìm nhỏ hơn số đã biết, em dùng phép trừ. Khi đề nói “nhiều hơn” thì em dùng phép cộng. Đừng đổi hai chiều này. Với số có ba chữ số, em nên đặt tính theo cột để khỏi quên nhớ, rồi kiểm tra bằng phép ngược.
Một mẹo nữa: sau khi có đáp án, nhìn lại các phương án nhiễu. Đề trắc nghiệm thường để sẵn kết quả của bước giữa (ở bài này là 324) để bẫy em dừng sớm. Thấy một số vừa mới tính ra nằm trong các lựa chọn, em vẫn phải đọc lại câu hỏi đang hỏi tổ nào.
Bài tập cùng dạng
Bài 1. Tổ một làm 280 sản phẩm một ngày. Tổ hai làm ít hơn tổ một 25 sản phẩm. Cả ba tổ làm 800 sản phẩm. Hỏi tổ ba làm bao nhiêu sản phẩm?
Đáp án: Tổ hai làm 280 − 25 = 255 sản phẩm. Hai tổ làm 280 + 255 = 535 sản phẩm. Tổ ba làm 800 − 535 = 245 sản phẩm. Kiểm tra: 280 + 255 + 245 = 800.
Bài 2. Tổ một làm 410 sản phẩm. Tổ hai làm ít hơn tổ một 30 sản phẩm. Tổ ba làm nhiều hơn tổ hai 15 sản phẩm. Hỏi cả ba tổ làm bao nhiêu sản phẩm một ngày?
Đáp án: Tổ hai: 410 − 30 = 380 sản phẩm. Tổ ba: 380 + 15 = 395 sản phẩm. Tổng: 410 + 380 + 395 = 1185 sản phẩm.
Bài 3. Tổ một làm 500 sản phẩm, tổ hai ít hơn tổ một 40 sản phẩm, cả ba tổ làm 1400 sản phẩm. Tổ ba làm bao nhiêu?
Đáp án: Tổ hai làm 460 sản phẩm. Tổ ba làm 1400 − (500 + 460) = 1400 − 960 = 440 sản phẩm.
Câu hỏi thường gặp
Tổ thứ ba sản xuất được bao nhiêu sản phẩm trong một ngày?
Tổ ba sản xuất được 331 sản phẩm. Tổ hai làm 345 − 21 = 324 sản phẩm, nên tổ ba làm 1000 − (345 + 324) = 331 sản phẩm.
Vì sao 324 sản phẩm không phải đáp án?
324 là số sản phẩm của tổ hai, kết quả của phép 345 − 21. Đề hỏi tổ thứ ba, nên phải lấy 1000 trừ đi tổng của tổ một và tổ hai.
Làm thế nào để kiểm tra 331 đã đúng?
Cộng ba tổ: 345 + 324 + 331 = 1000, đúng tổng đề cho. Đồng thời 345 − 324 = 21, đúng điều kiện tổ hai ít hơn tổ một 21 sản phẩm.
Gặp bài “ít hơn” thì dùng phép tính nào trước?
Dùng phép trừ để tìm tổ được so sánh, rồi mới cộng các tổ đã biết và lấy tổng chung trừ đi. “Nhiều hơn” thì đổi bước đầu thành phép cộng.
Bài này thuộc lớp mấy?
Đây là bài toán lời văn về tổng và hiệu với số có ba chữ số, đúng mạch cộng trừ trong phạm vi 1000 của Toán lớp 3.