Trả lời nhanh
Dì sáu có một mảnh đất hình chữ nhật. a) Diện tích mảnh đất là 12 × 7 = 84 (m²), nên mỗi ô đất để xây phòng trọ có diện tích 84 : 7 = 12 (m²).
b) Cắt mảnh đất thành hai dải: dải rộng 3 m chia thành 3 ô nằm ngang (dài 4 m, rộng 3 m), dải còn lại rộng 4 m chia thành 4 ô dựng đứng (rộng 3 m, dài 4 m). Tổng cộng 3 + 4 = 7 ô, mỗi ô đúng 4 m × 3 m = 12 m².
Đề bài: Dì Sáu có một mảnh đất dạng hình chữ nhật dài 12 m, rộng 7 m
Đây là Bài 4 trang 28, Toán lớp 5 tập một (Kết nối tri thức), thuộc bài ôn tập hình học và đo lường. Nội dung bài toán:
Dì Sáu có một mảnh đất dạng hình chữ nhật có chiều dài 12 m, chiều rộng 7 m. Dì chia đều mảnh đất thành 7 ô đất để xây các phòng trọ.
- a) Mỗi phòng trọ được xây trên ô đất có diện tích là bao nhiêu mét vuông?
- b) Hãy tìm cách chia mảnh đất nhà dì Sáu thành 7 ô đất hình chữ nhật, mỗi ô có chiều dài 4 m, chiều rộng 3 m.
Lời giải chi tiết
Câu a: Tính diện tích mỗi ô đất
Muốn biết mỗi ô rộng bao nhiêu, em tính diện tích cả mảnh đất trước, sau đó chia đều cho 7 ô.
Diện tích mảnh đất hình chữ nhật là:
12 × 7 = 84 (m²)
Mỗi phòng trọ được xây trên ô đất có diện tích là:
84 : 7 = 12 (m²)
Đáp số: 12 m².
Thử lại: 12 × 7 = 84, đúng bằng diện tích mảnh đất, vậy 7 ô chia đều không thừa, không thiếu.
Câu b: Cách chia thành 7 ô, mỗi ô 4 m × 3 m
Trước hết kiểm tra xem có thể chia được không: một ô 4 m × 3 m có diện tích 4 × 3 = 12 (m²), bảy ô có tổng diện tích 7 × 12 = 84 (m²), đúng bằng diện tích mảnh đất. Vậy phần diện tích vừa khít, việc còn lại là tìm cách xếp.
Nếu xếp tất cả các ô cùng một chiều thì không được. Chẳng hạn đặt cạnh 4 m dọc theo chiều dài 12 m, mỗi hàng chỉ cao 3 m. Hai hàng cao 6 m chứa 3 × 2 = 6 ô và còn thừa một dải rộng 1 m, không đủ chỗ cho ô thứ bảy. Vì thế em phải xoay một số ô.
Cách chia đúng:
- Kẻ một đường song song với chiều dài, cách cạnh dưới 3 m. Mảnh đất được tách thành dải dưới (12 m × 3 m) và dải trên (12 m × 4 m), vì 3 + 4 = 7 m.
- Dải dưới: chia chiều dài 12 m thành 3 đoạn, mỗi đoạn 4 m (12 : 4 = 3). Được 3 ô, mỗi ô dài 4 m, rộng 3 m.
- Dải trên: chia chiều dài 12 m thành 4 đoạn, mỗi đoạn 3 m (12 : 3 = 4). Mỗi ô rộng 3 m, cao 4 m, tức là ô 4 m × 3 m được đặt dựng đứng. Được 4 ô.
- Tổng số ô: 3 + 4 = 7 ô, đúng yêu cầu.
Em cũng có thể đặt dải 4 m ở dưới và dải 3 m ở trên. Hình vẽ khác vị trí nhưng vẫn là cùng một cách chia: 4 ô dựng đứng cạnh 3 ô nằm ngang.
Dạng trắc nghiệm thường gặp
Câu hỏi: Mảnh đất hình chữ nhật dài 12 m, rộng 7 m được chia đều thành 7 ô. Mỗi ô có diện tích là:
- A. 84 m²
- B. 12 m²
- C. 38 m²
- D. 19 m²
Lưu ý: thứ tự phương án có thể khác trong đề của em.
Đáp án đúng: B. Diện tích cả mảnh là 84 m², chia cho 7 ô được 12 m² mỗi ô.
- A sai: 84 m² là diện tích cả mảnh đất, em quên chia cho 7.
- C sai: 38 m là chu vi (12 + 7) × 2, không phải diện tích, và đơn vị là mét chứ không phải mét vuông.
- D sai: 19 là tổng chiều dài và chiều rộng. Diện tích phải lấy dài nhân rộng.
Kiến thức cần nhớ và lỗi hay gặp
| Nội dung | Công thức hoặc ghi nhớ |
|---|---|
| Diện tích hình chữ nhật | S = chiều dài × chiều rộng (cùng đơn vị đo) |
| Chia đều thành n phần | Diện tích một phần = S : n |
| Kiểm tra xếp được hay không | Tổng diện tích các ô phải bằng diện tích mảnh đất, và các cạnh phải ghép vừa khít |
| Đổi đơn vị | 1 m² = 100 dm² = 10 000 cm² |
- Nhầm diện tích với chu vi: diện tích dùng phép nhân và đơn vị m², chu vi dùng phép cộng và đơn vị m.
- Chỉ so diện tích rồi kết luận “chia được”: diện tích bằng nhau là điều kiện cần, em vẫn phải vẽ được cách xếp cụ thể.
- Xếp mọi ô theo cùng một chiều nên chỉ được 6 ô. Hãy thử xoay ô khi các cạnh không chia hết.
Bài tập tự luyện (có đáp án)
- Một mảnh vườn hình chữ nhật dài 15 m, rộng 8 m được chia đều thành 10 luống. Mỗi luống có diện tích bao nhiêu? Có chia được thành 10 luống hình chữ nhật 4 m × 3 m không?
Đáp án: 15 × 8 = 120 (m²), 120 : 10 = 12 (m²). Chia được: chia chiều dài 15 m thành 5 đoạn 3 m và chiều rộng 8 m thành 2 đoạn 4 m, được 5 × 2 = 10 luống. - Một sân hình chữ nhật dài 9 m, rộng 8 m chia đều thành 6 ô để lát gạch màu. Tính diện tích mỗi ô.
Đáp án: 9 × 8 = 72 (m²), 72 : 6 = 12 (m²). Có thể chia 9 m thành 3 đoạn 3 m, 8 m thành 2 đoạn 4 m. - Diện tích mảnh đất nhà dì Sáu bằng bao nhiêu đề-xi-mét vuông?
Đáp án: 84 m² = 84 × 100 = 8 400 dm².
Câu hỏi thường gặp
Mảnh đất dài 12 m, rộng 7 m có diện tích bao nhiêu?
Diện tích là 12 × 7 = 84 m².
Vì sao không xếp được 7 ô 4 m × 3 m nếu đặt tất cả cùng chiều?
Đặt cùng chiều thì mỗi hàng cao 3 m, hai hàng chỉ chứa 6 ô và thừa dải rộng 1 m. Phải xoay 4 ô thành dựng đứng ở dải rộng 4 m mới đủ 7 ô.
Mỗi ô đất 4 m × 3 m có diện tích bao nhiêu?
Mỗi ô có diện tích 4 × 3 = 12 m², bằng đúng 84 : 7.
Bài dì Sáu chia mảnh đất nằm ở bài nào trong Toán 5?
Đây là Bài 4 trang 28, Toán 5 tập một sách Kết nối tri thức, trong bài ôn tập hình học và đo lường.