Trả lời nhanh
Khẳng định đúng là B. Mọi số hữu tỉ đều có một số đối. Với số hữu tỉ a bất kì, luôn có đúng một số −a thoả mãn a + (−a) = 0. Số 0 cũng không ngoại lệ: số đối của 0 là chính 0, vì 0 + 0 = 0. Do đó phương án A (“số 0 không có số đối”) là sai.
Nhắc lại: số đối là gì?
Hai số hữu tỉ gọi là đối nhau nếu tổng của chúng bằng 0. Số đối của a kí hiệu là −a, và ta có a + (−a) = 0.
Trên trục số, hai số đối nhau nằm về hai phía của gốc 0 và cách đều gốc 0. Riêng số 0 nằm ngay tại gốc nên đối xứng với chính nó.
Vì sao chọn B, loại A?
- A. “Số 0 không có số đối” – Sai. Ta cần số x để 0 + x = 0. Số duy nhất thoả mãn là x = 0. Vậy số đối của 0 là 0.
- B. “Mọi số hữu tỉ đều có một số đối” – Đúng. Số hữu tỉ viết được dạng a/b (b ≠ 0), số đối là −a/b. Số đối luôn tồn tại và duy nhất.
Đề gốc còn các phương án C, D bắt đầu bằng “Số đối của số hữu tỉ…”. Khi gặp câu dạng này, em hãy đối chiếu với bảng dưới đây để kiểm tra từng câu.
Bảng kiểm tra nhanh các khẳng định về số đối
| Khẳng định | Đúng/Sai | Lý do |
|---|---|---|
| Số đối của một số dương là số âm | Đúng | Ví dụ số đối của 3/5 là −3/5 |
| Số đối của một số âm là số dương | Đúng | Số đối của −7 là 7 |
| Số đối của 0 là 0 | Đúng | 0 + 0 = 0 |
| Số đối của một số luôn là số âm | Sai | Số đối của −2 là 2 (dương); của 0 là 0 (không âm, không dương) |
| Số đối của −(−a) bằng a | Sai | −(−a) = a nên số đối của a là −a; viết cẩn thận từng bước |
| Số đối của số đối của a là a | Đúng | −(−a) = a |
Mẹo nhớ
- Số đối = “đổi dấu”: đổi + thành −, đổi − thành +. Riêng 0 không có dấu nên giữ nguyên.
- Muốn kiểm tra, cộng hai số lại: tổng bằng 0 thì chúng đối nhau.
- Hai số đối nhau có giá trị tuyệt đối bằng nhau: |a| = |−a|.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm số đối với số nghịch đảo. Số đối của 2/3 là −2/3 (cộng ra 0); nghịch đảo của 2/3 là 3/2 (nhân ra 1).
- Nghĩ −a luôn là số âm. Nếu a = −4 thì −a = 4 là số dương.
- Quên rằng 0 cũng có số đối. Đây chính là bẫy của phương án A.
Bài luyện tập
- Tìm số đối của: 5/8; −1,25; 0; −(−3).
Đáp án: −5/8; 1,25; 0; −3 (vì −(−3) = 3 nên số đối của nó là −3). - Tìm x biết x + 7/4 = 0.
Đáp án: x là số đối của 7/4 nên x = −7/4. - Câu “Số đối của một số hữu tỉ khác 0 luôn khác chính nó” đúng hay sai?
Đáp án: Đúng. Nếu a = −a thì 2a = 0 nên a = 0; do đó với a khác 0 thì a và −a khác nhau.
Câu hỏi thường gặp
Số đối của 0 là số nào?
Số đối của 0 là 0, vì 0 + 0 = 0. Đây là số duy nhất bằng chính số đối của nó.
Số 0 có số đối không?
Có. Số 0 có số đối và số đối đó là chính nó. Vì vậy câu 'Số 0 không có số đối' là sai.
Số đối khác số nghịch đảo thế nào?
Số đối của a là −a (a + (−a) = 0). Số nghịch đảo của a (a khác 0) là 1/a (a · 1/a = 1). Số 0 có số đối nhưng không có số nghịch đảo.
Số đối của một số hữu tỉ có luôn là số âm không?
Không. Số đối của số âm là số dương, còn số đối của 0 là 0.