Trả lời nhanh
Hình tròn tâm O có đường kính 8 cm thì độ dài bán kính là 8 : 2 = 4 (cm). Lý do: đường kính đi qua tâm O và nối hai điểm trên đường tròn nên gồm hai bán kính nối nhau, vì thế bán kính luôn bằng một nửa đường kính. Ngược lại, đường kính bằng bán kính nhân 2.
Đề bài và hướng giải
Câu a của đề: “Cho hình tròn tâm O có độ dài đường kính bằng 8 cm. Tính độ dài bán kính của hình tròn đó.” Đây là dạng bài cơ bản về tâm, bán kính, đường kính của hình tròn ở lớp 3.
Câu b của đề bị cắt dở nên mình không ghi lại nguyên văn. Thường câu b là bài đảo ngược: cho bán kính, tính đường kính. Phần dưới mình hướng dẫn cách làm chung và lấy ví dụ tự đặt để bạn áp dụng cho mọi số đo.
Bài giải câu a
Bước 1. Nhận ra mối quan hệ: bán kính = đường kính : 2.
Bước 2. Thay số: 8 : 2 = 4.
Đáp số: bán kính hình tròn là 4 cm.
Nhìn hình, đường kính AB đi qua tâm O. Hai đoạn OA và OB đều là bán kính, mỗi đoạn dài 4 cm, ghép lại được AB = 4 + 4 = 8 cm. Cách kiểm tra này giúp bạn chắc chắn kết quả.
Nhớ gọn: tâm, bán kính, đường kính
| Khái niệm | Đặc điểm |
|---|---|
| Tâm O | Điểm nằm chính giữa hình tròn |
| Bán kính | Đoạn thẳng nối tâm O với một điểm trên đường tròn |
| Đường kính | Đoạn thẳng nối hai điểm trên đường tròn và đi qua tâm O |
- Mọi bán kính của cùng một hình tròn đều bằng nhau.
- Mọi đường kính của cùng một hình tròn đều bằng nhau.
- Đường kính dài gấp 2 lần bán kính.
Câu b: cho bán kính, tính đường kính (ví dụ tự đặt)
Giả sử hình tròn tâm O có bán kính 5 cm (đây là số liệu ví dụ của mình, bạn thay bằng số trong đề của bạn). Ta có đường kính = 5 × 2 = 10 (cm).
Mẹo nhớ: “Có đường kính thì chia đôi, có bán kính thì nhân đôi.”
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm phép tính: thấy 8 cm rồi nhân 2 ra 16 cm. Đề cho đường kính nên phải chia 2, không phải nhân 2. Hãy hỏi mình: kết quả cần tìm nhỏ hơn hay lớn hơn số đã cho?
- Quên đơn vị: đáp số phải ghi 4 cm, không ghi 4.
- Vẽ sai: đoạn nối hai điểm trên đường tròn nhưng không qua tâm không phải đường kính.
Bài luyện tập
- Hình tròn tâm I có đường kính 12 cm. Tính bán kính.
- Hình tròn tâm K có bán kính 7 cm. Tính đường kính.
- Một chiếc bánh hình tròn có đường kính 1 m. Hỏi bán kính bằng bao nhiêu xăng-ti-mét? (Gợi ý: 1 m = 100 cm.)
Đáp án:
- 12 : 2 = 6 (cm).
- 7 × 2 = 14 (cm).
- 100 : 2 = 50 (cm).
Câu hỏi thường gặp
Bán kính hình tròn có đường kính 8 cm là bao nhiêu?
Bán kính là 4 cm, vì bán kính bằng đường kính chia 2: 8 : 2 = 4 (cm).
Công thức tính bán kính từ đường kính là gì?
Bán kính = đường kính : 2. Ngược lại, đường kính = bán kính × 2.
Đoạn thẳng nối hai điểm trên đường tròn có phải luôn là đường kính không?
Không. Chỉ khi đoạn thẳng đó đi qua tâm O thì mới là đường kính; nếu không qua tâm thì nó là dây cung và ngắn hơn đường kính.
Làm sao tránh nhầm giữa nhân 2 và chia 2?
Nhớ rằng đường kính luôn lớn hơn bán kính. Cho đường kính thì kết quả bán kính phải nhỏ hơn, nên ta chia 2.