Trả lời nhanh
Số 28 569 chuyển một que tính. Em lấy que tính nằm ngang ở giữa chữ số 8 (8 thành 0) rồi đặt que đó vào góc dưới bên trái chữ số 9 (9 thành 8). Số 28 569 trở thành 20 568. Đây là số bé nhất có thể tạo được khi chuyển chỗ một que tính, vì chữ số hàng chục nghìn 2 không thể nhỏ hơn được, còn chữ số hàng nghìn đã giảm xuống 0, nhỏ nhất có thể.
Đề bài
Bài “Đố em!” trong bài Ôn tập các số đến 100 000, Toán 4 Kết nối tri thức (Tập 1): Số 28 569 được xếp bởi các que tính theo kiểu chữ số điện tử. Hãy chuyển chỗ một que tính để tạo thành số bé nhất.
Yêu cầu “chuyển chỗ” nghĩa là em lấy một que ở vị trí này và đặt sang vị trí khác; tổng số que tính không đổi và sau khi chuyển, mọi chữ số đều phải đọc được.
Mỗi chữ số được xếp bằng bao nhiêu que tính?
Các chữ số kiểu điện tử được ghép từ tối đa 7 que: 1 que trên, 1 que giữa, 1 que dưới và 4 que đứng hai bên. Số que của từng chữ số như sau:
| Chữ số | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Số que | 6 | 2 | 5 | 5 | 4 | 5 | 6 | 3 | 7 | 6 |
Số 28 569 dùng 5 + 7 + 5 + 6 + 6 = 29 que tính. Bảng này giúp em biết nhanh chữ số nào “bớt” được một que, chữ số nào “thêm” được một que:
- Bớt 1 que: 8 → 0 (bỏ que giữa), 8 → 6, 8 → 9; 9 → 5; 6 → 5; 7 → 1.
- Thêm 1 que: 0 → 8; 5 → 6; 5 → 9; 6 → 8; 9 → 8; 1 → 7; 3 → 9.
- Đổi chỗ 1 que trong cùng một chữ số: 2 → 3; 3 → 2; 3 → 5; 5 → 3; 6 → 9; 9 → 6; 0 → 6; 0 → 9.
Cách suy luận để được số bé nhất
Hai số có cùng năm chữ số, số nào có chữ số hàng chục nghìn bé hơn thì bé hơn; nếu hàng chục nghìn bằng nhau thì so sánh hàng nghìn, rồi hàng trăm, hàng chục, hàng đơn vị. Vì vậy em ưu tiên làm nhỏ chữ số ở hàng cao nhất trước.
- Hàng chục nghìn (chữ số 2): bớt một que khỏi chữ số 2 không tạo được chữ số nào; thêm một que cũng không; đổi chỗ một que chỉ tạo được 3, lớn hơn 2. Vậy giữ nguyên 2.
- Hàng nghìn (chữ số 8): bỏ que ngang ở giữa, chữ số 8 thành 0. Đây là chữ số nhỏ nhất, nên cách này chắc chắn tốt hơn mọi cách giữ nguyên 8.
- Đặt que vừa lấy ở đâu? Que này phải được đặt vào một trong các chữ số còn lại sao cho vẫn thành chữ số đọc được:
- Đặt vào 5 → thành 6 hoặc 9: chữ số hàng trăm tăng lên, không có lợi.
- Đặt vào 6 → thành 8: chữ số hàng chục tăng lên, không có lợi.
- Đặt vào 9 → thành 8: chữ số hàng đơn vị giảm từ 9 xuống 8, có lợi.
Kết quả: 28 569 → 20 568.
Kiểm tra lại đáp án
- Số que không đổi: 20 568 dùng 5 + 6 + 5 + 6 + 7 = 29 que, đúng bằng số que ban đầu.
- Chỉ chuyển một que: que giữa của số 8 được chuyển xuống góc dưới bên trái của số 9.
- So sánh: 20 568 < 28 569 vì hai số có cùng chữ số hàng chục nghìn là 2, còn ở hàng nghìn 0 < 8.
- Không có số nhỏ hơn: mọi cách khác hoặc giữ nguyên số 8 ở hàng nghìn (khi đó số luôn lớn hơn 28 000), hoặc biến 8 thành 0 nhưng đặt que vào 5 hoặc 6 (được 20 669, 20 969 hay 20 589, đều lớn hơn 20 568).
Ôn lại kiến thức: so sánh các số có năm chữ số
Bài đố vui này thực chất ôn lại cách so sánh số trong phạm vi 100 000:
- Số nào có nhiều chữ số hơn thì lớn hơn. Ví dụ 9 999 < 10 000.
- Hai số có cùng số chữ số: so sánh từng cặp chữ số từ trái sang phải. Cặp đầu tiên khác nhau quyết định số nào lớn hơn. Ví dụ 20 568 và 20 589: hàng chục nghìn, hàng nghìn, hàng trăm đều bằng nhau; ở hàng chục 6 < 8, nên 20 568 < 20 589.
- Muốn số bé nhất, ưu tiên giảm chữ số ở hàng cao; muốn số lớn nhất, ưu tiên tăng chữ số ở hàng cao. Một thay đổi ở hàng nghìn có tác dụng lớn hơn mọi thay đổi ở hàng trăm, hàng chục và hàng đơn vị cộng lại.
Lỗi hay gặp
- Chỉ bớt que mà không đặt lại: nếu chỉ bỏ que giữa số 8, em được 20 569. Đề yêu cầu chuyển chỗ, nên que đó phải được đặt vào chỗ khác.
- Chuyển que ở hàng thấp trước: nhiều bạn biến 9 thành 5 rồi loay hoay tìm chỗ đặt que, trong khi giảm hàng nghìn từ 8 xuống 0 mới là bước quan trọng nhất.
- Tạo ra chữ số không đọc được: que đặt thêm vào chữ số 2 không tạo thành chữ số nào, nên không được tính.
- Coi 0 không được đứng ở hàng nghìn: chữ số 0 chỉ không được đứng đầu số; ở hàng nghìn của số 20 568 thì hoàn toàn hợp lệ.
Bài tương tự có đáp án
- Vẫn với số 28 569, chuyển chỗ một que tính để được số lớn nhất.
Đáp án: 38 569. Đổi chỗ que ở góc dưới bên trái của chữ số 2 sang góc dưới bên phải, chữ số 2 thành 3. Không có cách nào khác làm chữ số hàng chục nghìn lớn hơn 3 chỉ với một que. - Với số 28 569, bỏ đi một que tính (không đặt lại) để được số bé nhất.
Đáp án: 20 569. Bỏ que giữa của chữ số 8. - Số 60 935 dùng bao nhiêu que tính?
Đáp án: 6 + 6 + 6 + 5 + 5 = 28 que.
Câu hỏi thường gặp
Số 28 569 chuyển một que tính được số bé nhất là bao nhiêu?
Là 20 568. Em lấy que giữa của chữ số 8 để được 0, rồi đặt que đó vào chữ số 9 để được 8.
Vì sao không làm nhỏ chữ số 2 ở hàng chục nghìn?
Với một que tính, chữ số 2 chỉ đổi được thành 3, lớn hơn 2. Thêm hay bớt một que khỏi số 2 đều không tạo thành chữ số nào.
Số 28 569 được xếp bằng bao nhiêu que tính?
Gồm 29 que: chữ số 2 dùng 5 que, 8 dùng 7 que, 5 dùng 5 que, 6 dùng 6 que và 9 dùng 6 que.
Chuyển một que tính để số 28 569 lớn nhất thì được số nào?
Được 38 569, bằng cách đổi chỗ một que trong chữ số 2 để thành chữ số 3.