Trả lời nhanh
Vẽ đoạn thẳng AB bằng thước thẳng (đúng độ dài đề cho). Sau đó đặt tâm thước đo góc trùng điểm A, vạch 0° nằm trên tia AB, đánh dấu điểm ở vạch 55° rồi nối A với điểm đó và kéo dài thành tia Ax. Góc BAx vừa vẽ có số đo 55°, đỉnh A, là một góc nhọn.
Đề bài yêu cầu gì?
Đề yêu cầu hai việc nối tiếp nhau: (1) vẽ đoạn thẳng AB; (2) vẽ một góc có số đo 55° với đỉnh là A. Vì đỉnh góc là A nên một cạnh của góc thường là tia AB, cạnh còn lại là tia Ax mà ta phải tìm. Nếu đề không cho độ dài AB, em chọn độ dài vừa phải (ví dụ 5 cm) để hình dễ nhìn.
Lưu ý: ở bài này ta lấy ví dụ AB = 5 cm. Nếu đề của em cho độ dài khác, chỉ cần thay số đó, các bước còn lại giữ nguyên.
Dụng cụ cần chuẩn bị
- Thước thẳng có chia vạch milimét.
- Thước đo góc (hình bán nguyệt) có hai hàng số, mỗi hàng chạy từ 0° đến 180°.
- Bút chì nhọn để điểm chấm chính xác.
Bước 1: Vẽ đoạn thẳng AB
- Chấm điểm A trên giấy.
- Đặt cạnh thước đi qua A, vạch 0 của thước trùng điểm A.
- Chấm điểm B tại vạch 5 cm trên thước.
- Kẻ nét thẳng nối A với B. Ta được đoạn thẳng AB = 5 cm.
Bước 2: Vẽ góc 55° có đỉnh A
- Đặt thước đo góc sao cho tâm (dấu chấm hoặc vạch giữa cạnh thẳng) trùng với điểm A.
- Xoay thước sao cho cạnh thẳng nằm đúng trên tia AB, vạch 0° nằm về phía B.
- Chọn hàng số bắt đầu bằng 0° ở phía B, đọc đến vạch 55° và chấm một điểm, gọi là C (hoặc đánh dấu điểm trên tia cần vẽ).
- Bỏ thước đo góc ra, dùng thước thẳng kẻ tia Ax đi qua A và điểm vừa chấm.
- Kí hiệu số đo: góc BAx = 55° (viết ∠BAx = 55°).
Hình dưới đây minh hoạ kết quả cuối cùng.
Vì sao cách vẽ này đúng?
Số đo góc chính là độ mở giữa hai tia chung gốc. Khi tâm thước trùng đỉnh A và vạch 0° nằm trên tia AB thì vạch 55° cho ta đúng hướng của tia Ax lệch khỏi AB một góc 55°. Hai tia AB và Ax chung gốc A nên tạo thành góc có đỉnh A.
Vì 0° < 55° < 90° nên góc BAx là góc nhọn.
Có thể vẽ góc ở phía nào của AB?
Tia Ax có thể nằm ở nửa mặt phẳng phía trên hoặc phía dưới đường thẳng AB, cả hai đều thoả mãn góc BAx = 55°. Đề không nói gì thêm thì em vẽ phía nào cũng đúng.
Nếu vẽ cả hai tia Ax (phía trên) và Ay (phía dưới) cùng tạo với AB góc 55° thì góc xAy = 55° + 55° = 110°, vì AB nằm giữa hai tia Ax và Ay.
Lỗi sai thường gặp
- Đọc nhầm hàng số. Vạch 55° ở hàng này thì hàng kia là 125°. Hãy chọn hàng có số 0° nằm trên tia AB.
- Tâm thước lệch khỏi A. Chỉ lệch 1–2 mm cũng làm góc sai vài độ.
- Quên kéo dài tia. Tia Ax phải bắt đầu từ A và kéo dài về một phía, không chỉ là đoạn nối A với một điểm.
- Không ghi số đo và kí hiệu góc trên hình, dễ bị trừ điểm trình bày.
Mẹo kiểm tra nhanh
So sánh với góc vuông của ê ke: góc 55° phải nhỏ hơn góc vuông (90°) và lớn hơn một nửa góc vuông (45°). Nếu hình em vẽ nhìn “bè” hơn góc vuông, chắc chắn đã đọc nhầm sang hàng 125°.
Bài luyện tập
- Vẽ đoạn thẳng MN = 6 cm, rồi vẽ góc NMt có số đo 120° đỉnh M. Góc này thuộc loại nào?
Đáp án: Dùng đúng các bước trên với vạch 120°; vì 90° < 120° < 180° nên là góc tù. - Vẽ đoạn AB = 4 cm, vẽ góc BAx = 55° và góc BAy = 55° nằm ở hai phía khác nhau của AB. Tính số đo góc xAy.
Đáp án: 55° + 55° = 110°. - Vẽ góc BAx = 55°, sau đó vẽ tia Az là tia đối của tia Ax. Tính số đo góc BAz.
Đáp án: Hai góc BAx và BAz kề bù nên BAz = 180° − 55° = 125°.
Câu hỏi thường gặp
Vẽ góc 55° có đỉnh A thì đặt thước đo góc như thế nào?
Đặt tâm thước đo góc trùng với điểm A, cạnh thước nằm trên tia AB sao cho vạch 0° ở phía B. Sau đó đọc vạch 55° trên hàng số bắt đầu từ 0° và chấm điểm, rồi nối với A.
Góc 55° là góc gì?
Góc 55° là góc nhọn vì số đo lớn hơn 0° và nhỏ hơn 90°.
Đề không cho độ dài AB thì vẽ bao nhiêu?
Em tự chọn độ dài vừa phải, chẳng hạn 4 cm hoặc 5 cm, để hình rõ ràng. Độ dài AB không ảnh hưởng đến số đo góc 55°.
Tia Ax nằm phía trên hay phía dưới AB đều được không?
Được. Cả hai vị trí đều cho góc BAx = 55°, trừ khi đề có yêu cầu cụ thể về phía của tia.