Trả lời nhanh
Để biết trong hình có mấy góc vuông, mấy góc không vuông, em đặt ê ke lên từng đỉnh: góc nào khít với góc của ê ke là góc vuông, các góc còn lại là góc không vuông. Hãy đi lần lượt từng đỉnh A, B, C, D, … và ghi kết quả, như vậy sẽ không đếm sót. Ví dụ trong hình minh hoạ dưới đây có 4 góc vuông và 4 góc không vuông.
Góc vuông là gì?
Góc vuông là góc có hai cạnh vuông góc với nhau, giống như góc của quyển vở, góc bàn học hay góc tờ giấy A4. Trong hình vẽ, góc vuông thường được đánh dấu bằng một ô vuông nhỏ ở đỉnh. Kí hiệu này nhắc em rằng góc đó bằng 90 độ.
Các góc không vuông gồm hai loại mà em sẽ học kĩ hơn ở các lớp sau: góc nhỏ hơn góc vuông và góc lớn hơn góc vuông. Ở lớp 3, em chỉ cần phân biệt “vuông” và “không vuông”.
Cách kiểm tra bằng ê ke
- Đặt đỉnh góc ê ke trùng với đỉnh của góc cần kiểm tra.
- Đặt một cạnh góc vuông của ê ke trùng với một cạnh của góc.
- Nhìn cạnh còn lại của ê ke: nếu nó trùng với cạnh kia của góc thì đó là góc vuông; nếu không trùng thì là góc không vuông.
Nếu không có ê ke, em có thể gấp một tờ giấy thành góc vuông để thay thế. Đặt góc tờ giấy lên góc cần kiểm tra là xem được ngay.
Ví dụ có hình minh hoạ
Cho hình gồm hình chữ nhật ABCD và điểm E nằm trên cạnh BC, nối A với E như hình vẽ.
Bước 1: Tìm các góc vuông.
- Góc đỉnh A, cạnh AB và AD (góc DAB) là góc vuông.
- Góc đỉnh B, cạnh BA và BC là góc vuông.
- Góc đỉnh C, cạnh CB và CD là góc vuông.
- Góc đỉnh D, cạnh DC và DA là góc vuông.
Vậy hình có 4 góc vuông.
Bước 2: Tìm các góc không vuông.
- Góc đỉnh A, cạnh AB và AE (góc BAE) là góc không vuông.
- Góc đỉnh A, cạnh AE và AD (góc EAD) là góc không vuông.
- Góc đỉnh E, cạnh EA và EB (góc AEB) là góc không vuông.
- Góc đỉnh E, cạnh EA và EC (góc AEC) là góc không vuông.
Vậy hình có 4 góc không vuông.
Mẹo đếm không bị sót
- Đi theo đỉnh: viết tên các đỉnh ra giấy, rồi liệt kê mọi góc có đỉnh đó.
- Đánh dấu ngay: khi xác định một góc vuông, vẽ ô vuông nhỏ vào hình để khỏi đếm lại.
- Nhớ hình quen thuộc: hình chữ nhật và hình vuông đều có 4 góc vuông; hình tam giác có thể có một góc vuông hoặc không có.
- Chú ý đỉnh có nhiều đoạn thẳng: đỉnh A trong ví dụ có ba cạnh xuất phát, nên tạo ra nhiều góc.
Cách trình bày bài làm
Khi đề hỏi “hình bên có mấy góc vuông, mấy góc không vuông” và cho sẵn hình, em hãy làm theo mẫu sau:
- Góc vuông đỉnh …, cạnh … và …;
- Góc không vuông đỉnh …, cạnh … và …;
- Kết luận: Hình có … góc vuông, … góc không vuông.
Đáp án của mỗi bài phụ thuộc vào hình em được cho, nên em đừng chép đáp án của hình khác. Hãy kiểm tra bằng ê ke trên chính hình của mình.
Lỗi sai thường gặp
- Chỉ nhìn bằng mắt rồi kết luận, trong khi có những góc “gần vuông” nhưng không vuông.
- Bỏ sót góc tạo bởi đoạn thẳng nối vào bên trong hình.
- Đếm một góc hai lần vì viết tên cạnh theo hai thứ tự khác nhau.
Bài tập tự luyện
Câu 1. Hình chữ nhật có mấy góc vuông? Đáp án: 4 góc vuông.
Câu 2. Trong tam giác ABC có góc vuông tại A, có mấy góc vuông, mấy góc không vuông? Đáp án: 1 góc vuông (đỉnh A) và 2 góc không vuông (đỉnh B và đỉnh C).
Câu 3. Em hãy tìm 3 đồ vật trong lớp học có góc vuông. Gợi ý: mặt bàn, quyển sách, bảng đen.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết một góc có phải góc vuông không?
Dùng ê ke: đặt đỉnh và một cạnh ê ke trùng với đỉnh và một cạnh của góc. Nếu cạnh còn lại cũng trùng thì đó là góc vuông.
Hình chữ nhật có mấy góc vuông?
Hình chữ nhật có 4 góc vuông, hình vuông cũng có 4 góc vuông.
Góc không vuông là những góc nào?
Là các góc không khít với góc ê ke, gồm góc nhỏ hơn góc vuông và góc lớn hơn góc vuông.
Làm sao đếm góc trong hình có nhiều đoạn thẳng mà không sót?
Đi lần lượt từng đỉnh, liệt kê mọi góc có đỉnh đó, kiểm tra bằng ê ke và ghi lại tên góc để không đếm trùng.