Trả lời nhanh
Bài toán giải bằng ba bước tính ở Toán 4 Chân trời sáng tạo là bài có lời văn cần đúng ba phép tính nối tiếp. Thường là tính từng phần rồi cộng, hoặc chia để ra đơn vị rồi nhân và cộng. Bài khoai trong sách: 25 × 5 = 125 kg, 20 × 3 = 60 kg, 125 + 60 = 185 kg. Bài sữa và đường: 8 000 × 4 = 32 000 đồng, 22 000 × 2 = 44 000 đồng, tổng 76 000 đồng. Bài gạo và đậu: 45 : 3 = 15 kg, 15 × 5 = 75 kg, 75 + 10 = 85 kg.
Nhận ra ba bước trước khi đặt tính
Bài hai bước chỉ có một nhóm đồ vật: biết giá một cái, mua nhiều cái, hoặc ngược lại. Bài ba bước có thêm một nhóm nữa, hoặc phải tìm “một cái” rồi mới đổi số lượng, hoặc phải tính cả khối rồi trừ phần mất đi. Em đọc câu hỏi cuối trước. Nếu câu hỏi là tổng của hai thứ khác nhau, hai bước đầu tính từng thứ, bước ba cộng. Nếu đề cho tổng của vài cái giống nhau rồi hỏi số cái khác, bước một là phép chia.
Bốn dòng trình bày nên giữ cố định: câu lời dẫn, phép tính, đơn vị trong ngoặc, cuối cùng là đáp số. Không viết “125 + 60 = 185” trần, thiếu câu “chiếc xe chở tất cả”. Giáo viên nhìn câu chữ để biết em có hiểu bước ấy trả lời ý nào của đề.
Đơn vị không đổi giữa chừng. Tiền thì cả ba dòng là đồng. Quãng đường nếu ra mét mà đáp số hỏi ki-lô-mét thì mới đổi ở câu kết, và ghi 1 000 m = 1 km. Một lỗi hay gặp là cộng ki-lô-gam với đồng, hoặc quên nhân đôi khi đề hỏi cả đi lẫn về.
Đối chiếu nhanh bốn bài trong sách
Số dưới đây là số của bài Thực hành và Luyện tập, viết lại cho gọn. Lời văn trong sách dài hơn một câu; em đối chiếu phép tính.
| Bài | Ba phép tính | Đáp số |
|---|---|---|
| Xe chở khoai | 25 × 5 = 125; 20 × 3 = 60; 125 + 60 = 185 | 185 kg |
| Sữa và đường | 8 000 × 4 = 32 000; 22 000 × 2 = 44 000; 32 000 + 44 000 = 76 000 | 76 000 đồng |
| Gạo và đậu xanh | 45 : 3 = 15; 15 × 5 = 75; 75 + 10 = 85 | 85 kg |
| Nhà, bưu điện, hiệu sách | 500 − 150 = 350; 500 + 350 = 850; 850 × 2 = 1 700 | Chọn ý dài hơn 1 km nhưng ngắn hơn 2 km |
Bài chọn ý nói: từ nhà đến bưu điện dài 500 m và dài hơn đoạn từ bưu điện đến hiệu sách 150 m. Một chiều nhà đến hiệu sách là 850 m. Cả đi và về là 1 700 m, tức 1 km 700 m. Vì 1 km < 1 km 700 m < 2 km nên chọn ý đó. Có lời giải cộng 300 thay vì 350, ra 1 600 m. Phép 500 − 150 phải là 350; 1 600 m vẫn nằm giữa 1 km và 2 km nên ý chọn không đổi, nhưng số mét thì lấy 1 700.
Thứ tự bước của bài khoai không hoán đổi tùy tiện: phải có khối lượng từng loại trước khi cộng. Cộng 5 + 3 = 8 bao rồi nhân một trong hai khối lượng 25 kg hoặc 20 kg là sai, vì hai loại không cùng cân nặng.
Hai mươi bài luyện có lời giải
Mỗi bài dưới đây là đề mới, cùng kiểu ba bước. Em che đáp số, tự đặt tính, rồi mở ra đối chiếu. Các phép đã tính lại từng dòng.
Bài 1
Cửa hàng bán 6 quyển vở, mỗi quyển 12 000 đồng, và 4 cây bút, mỗi cây 8 000 đồng. Hỏi bán hết số đó thì thu được bao nhiêu tiền?
Bài giải
Số tiền bán 6 quyển vở là:
12 000 × 6 = 72 000 (đồng)
Số tiền bán 4 cây bút là:
8 000 × 4 = 32 000 (đồng)
Cửa hàng thu được tất cả:
72 000 + 32 000 = 104 000 (đồng)
Đáp số: 104 000 đồng.
Bài 2
Một xe chở 8 thùng cam, mỗi thùng nặng 15 kg, và 5 thùng táo, mỗi thùng nặng 12 kg. Hỏi xe chở tất cả bao nhiêu ki-lô-gam hoa quả?
Bài giải
Khối lượng cam là:
15 × 8 = 120 (kg)
Khối lượng táo là:
12 × 5 = 60 (kg)
Xe chở tất cả:
120 + 60 = 180 (kg)
Đáp số: 180 kg.
Bài 3
Bạn Lan tưới 7 luống rau, mỗi luống 9 lít nước, và 4 luống hoa, mỗi luống 6 lít. Hỏi bạn dùng tất cả bao nhiêu lít nước?
Bài giải
Nước tưới rau là:
9 × 7 = 63 (lít)
Nước tưới hoa là:
6 × 4 = 24 (lít)
Số nước dùng tất cả là:
63 + 24 = 87 (lít)
Đáp số: 87 lít.
Bài 4
Mẹ mua 9 kg gạo, giá 18 000 đồng một ki-lô-gam, và 3 kg đậu xanh, giá 32 000 đồng một ki-lô-gam. Hỏi mẹ phải trả bao nhiêu tiền?
Bài giải
Tiền gạo là:
18 000 × 9 = 162 000 (đồng)
Tiền đậu xanh là:
32 000 × 3 = 96 000 (đồng)
Mẹ phải trả tất cả:
162 000 + 96 000 = 258 000 (đồng)
Đáp số: 258 000 đồng.
Bài 5
Lớp xếp 5 hộp bi xanh, mỗi hộp 24 viên, và 6 hộp bi đỏ, mỗi hộp 15 viên. Hỏi có tất cả bao nhiêu viên bi?
Bài giải
Số bi xanh là:
24 × 5 = 120 (viên)
Số bi đỏ là:
15 × 6 = 90 (viên)
Cả hai màu có:
120 + 90 = 210 (viên)
Đáp số: 210 viên.
Bài 6
Bốn bao xi măng cân nặng tất cả 200 kg. Hỏi 7 bao xi măng như thế cùng với 25 kg cát nặng tất cả bao nhiêu ki-lô-gam?
Bài giải
Mỗi bao xi măng nặng:
200 : 4 = 50 (kg)
Bảy bao xi măng nặng:
50 × 7 = 350 (kg)
Xi măng và cát nặng:
350 + 25 = 375 (kg)
Đáp số: 375 kg.
Bài 7
Sáu cái bánh cùng loại có giá 72 000 đồng. Hỏi mua 4 cái bánh như thế và 1 hộp sữa giá 15 000 đồng thì hết bao nhiêu tiền?
Bài giải
Giá một cái bánh là:
72 000 : 6 = 12 000 (đồng)
Tiền 4 cái bánh là:
12 000 × 4 = 48 000 (đồng)
Bánh và sữa hết:
48 000 + 15 000 = 63 000 (đồng)
Đáp số: 63 000 đồng.
Bài 8
Năm cuộn dây dài tất cả 60 m. Hỏi 8 cuộn dây như thế rồi nối thêm 7 m dây lẻ thì dài bao nhiêu mét?
Bài giải
Mỗi cuộn dài:
60 : 5 = 12 (m)
Tám cuộn dài:
12 × 8 = 96 (m)
Cả đoạn dây dài:
96 + 7 = 103 (m)
Đáp số: 103 m.
Bài 9
Trong 3 giờ, một máy bơm được 180 lít nước. Hỏi bơm 5 giờ với nhịp ấy rồi đổ thêm 20 lít từ xô thì được tất cả bao nhiêu lít?
Bài giải
Mỗi giờ bơm được:
180 : 3 = 60 (lít)
Năm giờ bơm được:
60 × 5 = 300 (lít)
Cộng thêm nước trong xô:
300 + 20 = 320 (lít)
Đáp số: 320 lít.
Bài 10
Tám bạn làm được 96 bông hoa giấy, mỗi bạn làm số bông như nhau. Hỏi 5 bạn làm với nhịp ấy và cô giáo làm thêm 10 bông thì có bao nhiêu bông?
Bài giải
Mỗi bạn làm được:
96 : 8 = 12 (bông)
Năm bạn làm được:
12 × 5 = 60 (bông)
Cả bạn và cô có:
60 + 10 = 70 (bông)
Đáp số: 70 bông.
Bài 11
Một mảnh vườn hình chữ nhật dài 48 m, rộng 15 m. Người ta để một lối đi rộng 2 m chạy suốt chiều dài. Hỏi phần đất còn lại để trồng rau có diện tích bao nhiêu mét vuông?
Bài giải
Diện tích cả mảnh là:
48 × 15 = 720 (m²)
Diện tích lối đi là:
48 × 2 = 96 (m²)
Phần trồng rau còn:
720 − 96 = 624 (m²)
Đáp số: 624 m².
Bài 12
Bạn Nam đi bộ 15 phút, mỗi phút 80 m, rồi đi xe đạp 10 phút, mỗi phút 180 m. Hỏi cả hai đoạn đường dài bao nhiêu mét?
Bài giải
Quãng đi bộ là:
80 × 15 = 1 200 (m)
Quãng đi xe là:
180 × 10 = 1 800 (m)
Cả hai quãng dài:
1 200 + 1 800 = 3 000 (m)
Đáp số: 3 000 m.
Bài 13
Kho nhập 12 thùng nước, mỗi thùng 20 chai. Đã xuất bán 7 thùng. Hỏi trong kho còn lại bao nhiêu chai?
Bài giải
Số chai nhập về là:
12 × 20 = 240 (chai)
Số chai đã bán là:
7 × 20 = 140 (chai)
Số chai còn lại là:
240 − 140 = 100 (chai)
Đáp số: 100 chai.
Bài 14
Lớp 4A có 32 học sinh, lớp 4B có 28 học sinh. Mỗi bạn góp 15 000 đồng để mua sách dùng chung. Hỏi cả hai lớp góp được bao nhiêu tiền?
Bài giải
Lớp 4A góp:
15 000 × 32 = 480 000 (đồng)
Lớp 4B góp:
15 000 × 28 = 420 000 (đồng)
Cả hai lớp góp:
480 000 + 420 000 = 900 000 (đồng)
Đáp số: 900 000 đồng.
Bài 15
Bể đang có 250 lít nước. Buổi sáng người ta bơm thêm 3 lần, mỗi lần 40 lít, rồi nhà dùng mất 50 lít. Hỏi trong bể còn bao nhiêu lít?
Bài giải
Lượng nước bơm thêm là:
40 × 3 = 120 (lít)
Nước trong bể sau khi bơm là:
250 + 120 = 370 (lít)
Sau khi dùng còn lại:
370 − 50 = 320 (lít)
Đáp số: 320 lít.
Bài 16
Một ô tô đi 3 giờ, mỗi giờ 48 km, rồi đi tiếp 2 giờ, mỗi giờ 36 km. Hỏi ô tô đi được tất cả bao nhiêu ki-lô-mét?
Bài giải
Chặng đầu dài:
48 × 3 = 144 (km)
Chặng sau dài:
36 × 2 = 72 (km)
Cả hai chặng dài:
144 + 72 = 216 (km)
Đáp số: 216 km.
Bài 17
Xưởng in 5 ram giấy, mỗi ram 500 tờ, rồi bỏ vào 8 túi, mỗi túi 200 tờ. Hỏi còn lại bao nhiêu tờ chưa bỏ vào túi?
Bài giải
Số tờ đã in là:
500 × 5 = 2 500 (tờ)
Số tờ đã bỏ túi là:
200 × 8 = 1 600 (tờ)
Số tờ còn lại là:
2 500 − 1 600 = 900 (tờ)
Đáp số: 900 tờ.
Bài 18
Hình chữ nhật có chiều dài 36 cm, chiều rộng bằng một phần ba chiều dài. Tính chu vi hình chữ nhật đó.
Bài giải
Chiều rộng là:
36 : 3 = 12 (cm)
Tổng một dài và một rộng là:
36 + 12 = 48 (cm)
Chu vi là:
48 × 2 = 96 (cm)
Đáp số: 96 cm.
Bài 19
Bạn Hà đọc sách 4 ngày, mỗi ngày 16 trang, rồi đọc tiếp 3 ngày, mỗi ngày 12 trang. Hỏi bạn đã đọc tất cả bao nhiêu trang?
Bài giải
Bốn ngày đầu đọc được:
16 × 4 = 64 (trang)
Ba ngày sau đọc được:
12 × 3 = 36 (trang)
Cả tuần đọc được:
64 + 36 = 100 (trang)
Đáp số: 100 trang.
Bài 20
Một tổ làm 6 ngày, mỗi ngày 35 sản phẩm, rồi làm thêm 4 ngày, mỗi ngày 28 sản phẩm. Hỏi tổ làm được tất cả bao nhiêu sản phẩm?
Bài giải
Sáu ngày đầu làm được:
35 × 6 = 210 (sản phẩm)
Bốn ngày sau làm được:
28 × 4 = 112 (sản phẩm)
Cả đợt làm được:
210 + 112 = 322 (sản phẩm)
Đáp số: 322 sản phẩm.
Lỗi khiến đúng phép vẫn mất điểm
- Quên câu lời dẫn. Phép tính đúng nhưng không nói bước ấy tìm gì thì lời giải chưa trọn.
- Đổi thứ tự nhân: 25 × 5 và 5 × 25 cùng ra 125, được. Chia thì không đảo: 200 : 4 mới là khối lượng một bao, 4 : 200 không phải bài này.
- Nhầm “dài hơn 150 m” thành “dài 150 m”. Chữ “hơn” bắt buộc có một phép trừ.
- Hỏi cả đi và về mà dừng ở quãng một chiều. Bài hiệu sách thiếu phép nhân 2 sẽ chọn nhầm ý ngắn hơn 1 km, vì 850 m < 1 000 m.
- Chu vi hình chữ nhật viết (dài × rộng) × 2. Đó là diện tích nhân 2, không phải chu vi. Chu vi là (dài + rộng) × 2, như bài 18: (36 + 12) × 2 = 96 cm.
Khi gặp đề lạ, em ghi tóm tắt ba dòng: cái đã biết, cái phải tìm trung gian, cái câu hỏi xin. Nếu tóm tắt ra quá ba phép, xem có gộp được hai đại lượng cùng đơn vị hay không. Nếu chỉ còn hai phép, đề ấy thuộc bài toán hai bước của những tuần trước, không cần thêm phép cho đủ số.
Câu hỏi thường gặp
Bài toán giải bằng ba bước tính là gì?
Là bài có lời văn cần đúng ba phép tính nối tiếp, thường tính hai phần rồi cộng, hoặc tìm một đơn vị rồi nhân và cộng.
Xe chở 5 bao khoai tây 25 kg và 3 bao khoai lang 20 kg thì nặng bao nhiêu?
25 × 5 = 125 kg, 20 × 3 = 60 kg, 125 + 60 = 185 kg.
Mẹ mua 4 hộp sữa 8 000 đồng và 2 kg đường 22 000 đồng hết bao nhiêu?
8 000 × 4 = 32 000 đồng, 22 000 × 2 = 44 000 đồng, tổng 76 000 đồng.
3 bao gạo nặng 45 kg và 1 bao đậu xanh nặng 10 kg thì 5 bao gạo cộng đậu nặng bao nhiêu?
45 : 3 = 15 kg mỗi bao gạo, 15 × 5 = 75 kg, 75 + 10 = 85 kg.
Quãng đường cả đi và về trong bài chọn ý dài bao nhiêu mét?
500 − 150 = 350 m, một chiều 500 + 350 = 850 m, cả đi về 850 × 2 = 1 700 m. Ý đúng là dài hơn 1 km nhưng ngắn hơn 2 km. Một số lời giải ghi 1 600 m vì cộng nhầm 300.