Trả lời nhanh
Với a = 1,276421, chữ số hàng phần mười là 2, chữ số liền sau là 7 (lớn hơn 5) nên ta tăng 2 lên 3: a ≈ 1,3. Với b = 5,1237556, chữ số hàng phần trăm là 2, chữ số liền sau là 3 (nhỏ hơn 5) nên giữ nguyên: b ≈ 5,12.
Đề bài và cách hiểu đề
Đề yêu cầu: làm tròn số a = 1,276421 đến hàng phần mười và làm tròn số b = 5,1237556 đến hàng phần trăm. Hai số được làm tròn đến hai hàng khác nhau nên ta phải xác định đúng hàng cần giữ lại cho từng số.
Lưu ý: ở đây ta hiểu a = 1,276421 (phần nguyên là 1). Cách làm với số thập phân khác hoàn toàn tương tự.
Nhắc lại quy tắc làm tròn số thập phân
- Gạch chân chữ số ở hàng cần làm tròn (hàng được giữ lại cuối cùng).
- Nhìn chữ số ngay bên phải chữ số đó.
- Nếu chữ số này nhỏ hơn 5: giữ nguyên chữ số đã gạch chân, bỏ các chữ số bên phải.
- Nếu chữ số này lớn hơn hoặc bằng 5: cộng thêm 1 vào chữ số đã gạch chân, bỏ các chữ số bên phải.
Nhớ nhanh: gọi tên hàng sau dấu phẩy theo thứ tự: phần mười – phần trăm – phần nghìn – phần chục nghìn… Hàng phần mười là chữ số thứ nhất sau dấu phẩy, hàng phần trăm là chữ số thứ hai.
Lời giải chi tiết
Làm tròn a = 1,276421 đến hàng phần mười
- Chữ số thứ nhất sau dấu phẩy là 2 → hàng phần mười là chữ số 2.
- Chữ số liền sau nó là 7, mà 7 ≥ 5 nên ta cộng 1 vào 2, được 3.
- Bỏ các chữ số còn lại: a ≈ 1,3.
Làm tròn b = 5,1237556 đến hàng phần trăm
- Hai chữ số đầu sau dấu phẩy là 1 và 2 → hàng phần trăm là chữ số 2.
- Chữ số liền sau nó là 3, mà 3 < 5 nên giữ nguyên chữ số 2.
- Bỏ các chữ số còn lại: b ≈ 5,12.
Kiểm tra lại bằng sai số
Kết quả làm tròn đến hàng phần mười thì sai lệch không quá 0,05; đến hàng phần trăm thì không quá 0,005.
| Số | Kết quả làm tròn | Độ lệch | Giới hạn cho phép |
|---|---|---|---|
| a = 1,276421 | 1,3 | 1,3 − 1,276421 = 0,023579 | < 0,05 ✔ |
| b = 5,1237556 | 5,12 | 5,1237556 − 5,12 = 0,0037556 | < 0,005 ✔ |
Lỗi sai thường gặp
- Làm tròn dây chuyền: với b, có em thấy các chữ số 7556 phía sau rồi làm tròn từ phải sang trái (5,1237556 → 5,12376 → 5,1238 → 5,124 → 5,12). Dù lần này ra kết quả đúng, cách làm này có thể sai ở các số khác. Chỉ nhìn một chữ số liền sau hàng cần làm tròn.
- Nhầm hàng: phần mười là chữ số thứ nhất sau dấu phẩy, không phải chữ số thứ hai. Nếu nhầm, a sẽ thành 1,28 (đó là làm tròn đến hàng phần trăm).
- Bỏ chữ số 0 cuối: khi yêu cầu đến hàng phần trăm mà kết quả là 3,10 thì vẫn nên viết 3,10 để thể hiện đúng độ chính xác.
Bài luyện tập
- Làm tròn 3,4567 đến hàng phần mười.
- Làm tròn 12,0451 đến hàng phần trăm.
- Làm tròn 7,2499 đến hàng phần mười, rồi đến hàng phần trăm.
Đáp án:
- Chữ số phần mười là 4, chữ số kế tiếp là 5 nên tăng 4 thành 5: 3,4567 ≈ 3,5.
- Chữ số phần trăm là 4, chữ số kế tiếp là 5 nên tăng 4 thành 5: 12,0451 ≈ 12,05.
- Đến phần mười: chữ số kế tiếp là 4 < 5 nên 7,2499 ≈ 7,2. Đến phần trăm: chữ số phần trăm là 4, chữ số kế tiếp là 9 ≥ 5 nên 7,2499 ≈ 7,25.
Câu hỏi thường gặp
Làm tròn đến hàng phần mười nghĩa là gì?
Là chỉ giữ lại một chữ số sau dấu phẩy (chữ số hàng phần mười), căn cứ vào chữ số liền sau để quyết định giữ nguyên hay tăng thêm 1.
Làm tròn 1,276421 đến hàng phần mười được bao nhiêu?
Được 1,3, vì chữ số hàng phần mười là 2 và chữ số liền sau là 7 (≥ 5) nên 2 được tăng thành 3.
Làm tròn 5,1237556 đến hàng phần trăm được bao nhiêu?
Được 5,12, vì chữ số hàng phần trăm là 2 và chữ số liền sau là 3 (< 5) nên giữ nguyên.
Chữ số liền sau bằng đúng 5 thì làm tròn thế nào?
Theo quy tắc ở chương trình phổ thông, chữ số liền sau lớn hơn hoặc bằng 5 thì tăng chữ số hàng làm tròn lên 1. Ví dụ 3,45 làm tròn đến hàng phần mười là 3,5.