Trả lời nhanh
Số túi cam nhiều hơn số túi táo 1 túi. Táo chia được 40 : 8 = 5 (túi), cam chia được 36 : 6 = 6 (túi); vì 6 > 5 nên túi cam nhiều hơn và nhiều hơn 6 − 5 = 1 (túi). Dù số quả táo nhiều hơn số quả cam, mỗi túi táo lại đựng nhiều quả hơn nên số túi táo ít hơn.
Đề bài: Chia 40 quả táo vào các túi, mỗi túi 8 quả
Bài 2 trang 20, Toán 4 tập một (Kết nối tri thức với cuộc sống), bài “Giải bài toán có ba bước tính”:
Chia 40 quả táo vào các túi, mỗi túi 8 quả và chia 36 quả cam vào các túi, mỗi túi 6 quả. Hỏi số túi táo hay số túi cam nhiều hơn và nhiều hơn mấy túi?
Dạng trắc nghiệm của câu hỏi này thường có bốn lựa chọn:
- A. Số túi táo nhiều hơn số túi cam 1 túi.
- B. Số túi cam nhiều hơn số túi táo 1 túi.
- C. Số túi táo bằng số túi cam.
- D. Số túi táo nhiều hơn số túi cam 4 túi.
Lưu ý: thứ tự phương án có thể khác trong đề của em. Đáp án đúng: B.
Lời giải chi tiết
Tóm tắt: 40 quả táo, mỗi túi 8 quả; 36 quả cam, mỗi túi 6 quả. Túi loại nào nhiều hơn? Nhiều hơn mấy túi?
Bài giải
Số túi táo là:
40 : 8 = 5 (túi)
Số túi cam là:
36 : 6 = 6 (túi)
Vì 6 > 5 nên số túi cam nhiều hơn số túi táo.
Số túi cam nhiều hơn số túi táo là:
6 − 5 = 1 (túi)
Đáp số: Số túi cam nhiều hơn, nhiều hơn 1 túi.
Để chắc chắn, em thử lại bằng phép nhân: 5 túi × 8 quả = 40 quả táo; 6 túi × 6 quả = 36 quả cam. Cả hai đều khớp với đề bài, vậy phép chia đúng.
Điểm “bẫy” của bài: nhiều quả hơn chưa chắc nhiều túi hơn
Nhiều bạn đọc đề, thấy 40 quả táo nhiều hơn 36 quả cam liền kết luận “túi táo nhiều hơn”. Đây chính là chỗ đề bài muốn kiểm tra. Số túi không chỉ phụ thuộc vào tổng số quả mà còn phụ thuộc vào mỗi túi đựng bao nhiêu quả:
- Túi táo đựng tới 8 quả, nên 40 quả chỉ cần 5 túi.
- Túi cam chỉ đựng 6 quả, nên 36 quả cần đến 6 túi.
Vì vậy, muốn so sánh số túi, em phải tính số túi của từng loại trước, sau đó mới so sánh. Đó là lí do bài này có ba bước: chia lần một, chia lần hai, rồi so sánh và trừ.
Vì sao các phương án khác sai?
- A sai vì em so sánh nhầm số quả (40 > 36) thay vì số túi. Thực tế số túi táo (5) ít hơn số túi cam (6).
- C sai vì 5 túi và 6 túi không bằng nhau. Có bạn chọn C vì thấy cả hai phép chia đều “chia hết”, nhưng chia hết không có nghĩa là thương bằng nhau.
- D sai vì 4 là hiệu số quả (40 − 36 = 4), không phải hiệu số túi. Đề hỏi “nhiều hơn mấy túi” nên phải trừ số túi với số túi.
Kiến thức cần nhớ: bài toán chia thành các phần bằng nhau
Khi biết tổng số đồ vật và số đồ vật ở mỗi phần, em tìm số phần bằng phép chia:
Số túi (số phần) = Tổng số quả : Số quả trong mỗi túi
Với bài toán hỏi “loại nào nhiều hơn và nhiều hơn bao nhiêu”, em trình bày theo khung:
- Tính số phần của loại thứ nhất.
- Tính số phần của loại thứ hai.
- So sánh hai kết quả, viết câu kết luận loại nào nhiều hơn, rồi lấy số lớn trừ số bé.
Câu kết luận ở bước ba rất quan trọng: đề hỏi hai ý (loại nào nhiều hơn, nhiều hơn mấy túi) nên đáp số cũng phải trả lời đủ hai ý, không chỉ ghi “1 túi”.
Lỗi thường gặp
- Lấy số quả trừ số quả (40 − 36) rồi chia, làm ra kết quả không có nghĩa.
- Viết đơn vị sai: kết quả phép chia 40 : 8 là số túi, không phải số quả.
- Đáp số chỉ ghi “1 túi” mà không nói túi cam nhiều hơn.
- Lấy số bé trừ số lớn (5 − 6), phép trừ này không thực hiện được với số tự nhiên.
Bài tập luyện thêm (có đáp án)
- Có 45 quả lê xếp vào các đĩa, mỗi đĩa 5 quả và 42 quả mận xếp vào các đĩa, mỗi đĩa 7 quả. Đĩa lê hay đĩa mận nhiều hơn và nhiều hơn mấy đĩa?
Đáp án: 45 : 5 = 9 (đĩa lê); 42 : 7 = 6 (đĩa mận); đĩa lê nhiều hơn 9 − 6 = 3 (đĩa). - Lớp 4A có 32 bạn xếp thành các hàng, mỗi hàng 8 bạn; lớp 4B có 35 bạn xếp thành các hàng, mỗi hàng 5 bạn. Lớp nào xếp được nhiều hàng hơn và nhiều hơn mấy hàng?
Đáp án: 32 : 8 = 4 (hàng); 35 : 5 = 7 (hàng); lớp 4B nhiều hơn 7 − 4 = 3 (hàng). - Với số táo và cam ở đề bài trên, cần tất cả bao nhiêu chiếc túi?
Đáp án: 5 + 6 = 11 (túi).
Câu hỏi thường gặp
40 quả táo chia vào các túi, mỗi túi 8 quả thì được mấy túi?
Được 40 : 8 = 5 túi táo.
36 quả cam chia mỗi túi 6 quả thì được mấy túi?
Được 36 : 6 = 6 túi cam, nhiều hơn số túi táo 1 túi.
Vì sao táo nhiều quả hơn mà số túi lại ít hơn?
Vì mỗi túi táo đựng 8 quả, nhiều hơn mỗi túi cam (6 quả). Túi càng đựng nhiều quả thì cần càng ít túi.
Đáp số bài chia táo, chia cam cần ghi thế nào cho đủ ý?
Ghi: “Số túi cam nhiều hơn, nhiều hơn 1 túi”, vì đề hỏi cả loại nào nhiều hơn lẫn nhiều hơn mấy túi.