Trả lời nhanh
Logarit cơ số 1/2 của 8 bằng −3, tức là log1/28 = −3. Lí do là (1/2)−3 = 23 = 8. Cách nhanh nhất là đưa về cùng cơ số 2: 1/2 = 2−1 và 8 = 23, nên log1/28 = 3 : (−1) = −3.
Lời giải chi tiết: log1/28 = −3
Cách 1: Dùng định nghĩa logarit
Theo định nghĩa, với a > 0, a ≠ 1, b > 0 thì logab = x khi và chỉ khi ax = b.
Đặt x = log1/28. Khi đó (1/2)x = 8, hay 2−x = 23. Hai lũy thừa cùng cơ số 2 bằng nhau nên −x = 3, suy ra x = −3.
Thử lại: (1/2)−3 = 1 : (1/2)3 = 1 : (1/8) = 8. Đúng.
Cách 2: Dùng công thức logaβbα = (α/β)·logab
Ta có 1/2 = 2−1 và 8 = 23. Do đó log1/28 = log2−123 = (3/(−1))·log22 = −3·1 = −3.
Cách 3: Đổi sang logarit cơ số e (ln) hoặc cơ số 10
Công thức đổi cơ số: logab = ln b / ln a. Ta có ln 8 = 3ln 2 và ln(1/2) = −ln 2, nên log1/28 = 3ln 2 / (−ln 2) = −3. Tính gần đúng: ln 8 ≈ 2,0794 và ln 0,5 ≈ −0,6931, thương bằng −3,000.
Cách 4: Bấm máy tính cầm tay
Trên các dòng máy có phím log□□, em nhập cơ số 1 ÷ 2 (hoặc 0,5) vào ô dưới và 8 vào ô trên rồi bấm “=”, máy cho kết quả −3. Nếu máy chỉ có phím ln hoặc log (cơ số 10), em bấm ln 8 ÷ ln 0,5 hoặc log 8 ÷ log 0,5. Nhớ đặt dấu ngoặc đúng chỗ.
Nếu đề là “logarit cơ số 12 của 8”: log128 = ln 8 / ln 12 ≈ 2,0794 / 2,4849 ≈ 0,8368. Em đọc kĩ đề, vì “1/2” và “12” khi viết thiếu dấu gạch rất dễ nhầm.
Nhắc lại định nghĩa và tính chất logarit
Cho hai số dương a, b với a ≠ 1. Số x thỏa mãn ax = b được gọi là logarit cơ số a của b, kí hiệu logab. Điều kiện luôn phải nhớ: cơ số a > 0, a ≠ 1 và biểu thức dưới dấu log b > 0.
| Tính chất / công thức | Ví dụ với cơ số 1/2 |
|---|---|
| loga1 = 0; logaa = 1 | log1/21 = 0; log1/2(1/2) = 1 |
| alogab = b; logaaα = α | (1/2)log1/25 = 5 |
| loga(bc) = logab + logac | log1/2(2·4) = −1 + (−2) = −3 |
| loga(b/c) = logab − logac | log1/2(16/2) = −4 − (−1) = −3 |
| logabα = α·logab | log1/223 = 3·(−1) = −3 |
| logab = logcb / logca | log1/28 = log28 / log2(1/2) = 3/(−1) |
Một hệ quả rất tiện: log1/ab = −logab. Vì vậy log1/28 = −log28 = −3. Em chỉ cần tính log2 rồi đổi dấu.
Vì sao logarit cơ số 1/2 của 8 lại âm?
Khi cơ số nằm giữa 0 và 1, lũy thừa (1/2)x chỉ lớn hơn 1 khi số mũ x âm. Muốn (1/2)x đạt tới 8 thì x phải là số âm. Hàm số y = log1/2x nghịch biến trên (0; +∞): x lớn hơn 1 thì y âm, x nằm giữa 0 và 1 thì y dương.
| x | 1/4 | 1/2 | 1 | 2 | 4 | 8 | 16 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| log1/2x | 2 | 1 | 0 | −1 | −2 | −3 | −4 |

Đồ thị đi qua điểm (1; 0) và đi xuống khi x tăng. Điểm (8; −3) nằm trên đồ thị, khớp với kết quả vừa tính.
Logarit cơ số e (lôgarit tự nhiên) là gì?
Số e ≈ 2,71828 là một hằng số vô tỉ. Nó là giới hạn của (1 + 1/n)n khi n tăng dần ra vô cùng. Logarit cơ số e được gọi là logarit tự nhiên (lôgarit nêpe), kí hiệu ln x. Như vậy ln x = logex.
- ln 1 = 0, ln e = 1, ln ek = k, eln x = x (x > 0).
- Vì e > 1 nên hàm y = ln x đồng biến. Ngược lại, y = log1/2x nghịch biến.
- Logarit cơ số 10 gọi là logarit thập phân, kí hiệu log x hoặc lg x.
- Mọi logarit đều đổi được về ln: logab = ln b / ln a. Vì thế máy tính chỉ cần phím ln vẫn tính được log1/28.
Số e xuất hiện tự nhiên trong lãi kép liên tục, tăng trưởng dân số và phân rã phóng xạ, nên ln được dùng rất nhiều ở lớp 11, lớp 12 và trong các môn khoa học.
Ví dụ tương tự có lời giải
- log1/216 = −log224 = −4.
- log1/2(1/32) = log1/2(1/2)5 = 5.
- log1/327 = −log333 = −3.
- log1/2√2 = −log221/2 = −1/2.
- log1/48 = log2−223 = 3/(−2) = −3/2. Thử lại: (1/4)−3/2 = 43/2 = 8.
Lỗi sai thường gặp
- Quên dấu âm, ra đáp án 3. Đó là log28, không phải log1/28.
- Nhầm thành 1/3 do đảo ngược định nghĩa: log82 = 1/3, còn log28 = 3.
- Bấm máy sai ngoặc: ln 8 ÷ ln 1 ÷ 2 sẽ báo lỗi chia cho 0 (vì ln 1 = 0). Phải bấm ln 8 ÷ ln(1 ÷ 2).
- Bỏ qua điều kiện khi giải phương trình logarit: biểu thức trong log phải dương.
Bài tập tự luyện (có đáp án)
- Tính log1/264. Đáp án: −6.
- Tính log1/20,125. Đáp án: 3, vì 0,125 = (1/2)3.
- Tính A = log1/28 + log232. Đáp án: A = −3 + 5 = 2.
- Tính 4log23. Đáp án: 4log23 = 22log23 = 32 = 9.
- Giải phương trình log1/2x = −3. Đáp án: x = (1/2)−3 = 8.
- Tính ln e5 − ln 1. Đáp án: 5 − 0 = 5.
Câu hỏi thường gặp
Logarit cơ số 1/2 của 8 bằng bao nhiêu?
Logarit cơ số 1/2 của 8 bằng −3, vì (1/2)^(−3) = 2^3 = 8.
Tại sao logarit cơ số 1/2 của 8 là số âm?
Cơ số 1/2 nhỏ hơn 1 nên muốn lũy thừa của nó lớn hơn 1 thì số mũ phải âm. Do đó logarit cơ số 1/2 của mọi số lớn hơn 1 đều âm.
Bấm máy tính log cơ số 1/2 của 8 như thế nào?
Dùng phím log□□: nhập cơ số 0,5 và số 8 rồi bấm =. Nếu máy không có phím đó, bấm ln 8 ÷ ln 0,5, máy sẽ cho kết quả −3.
Logarit cơ số e là gì?
Đó là logarit tự nhiên, kí hiệu ln x = log cơ số e của x, với e ≈ 2,71828. Ta có ln 1 = 0 và ln e = 1.
log cơ số 1/2 và log cơ số 2 liên hệ thế nào?
Với mọi b > 0, log cơ số 1/2 của b bằng −log cơ số 2 của b, nên chỉ cần tính log cơ số 2 rồi đổi dấu.