Trả lời nhanh
Quy đồng mẫu số hai phân số 2/5 và 3/8 ta được 16/40 và 15/40. Em lấy 2/5 nhân cả tử và mẫu với 8 được 16/40, lấy 3/8 nhân cả tử và mẫu với 5 được 15/40. Mẫu số chung là 40, vì 5 và 8 không có ước chung lớn hơn 1 nên mẫu chung nhỏ nhất chính là 5 × 8 = 40.
Quy đồng mẫu số là gì?
Quy đồng mẫu số hai phân số là biến đổi chúng thành hai phân số mới bằng chính hai phân số đã cho nhưng có cùng mẫu số. Giá trị của phân số không đổi, chỉ cách viết thay đổi. Việc này giúp em so sánh hoặc cộng, trừ hai phân số khác mẫu.
Các bước quy đồng 2/5 và 3/8
- Tìm mẫu số chung. Hai mẫu số là 5 và 8. Vì 5 và 8 không cùng chia hết cho số nào lớn hơn 1, ta lấy mẫu chung bằng tích hai mẫu: 5 × 8 = 40.
- Tìm thừa số phụ. Để 5 thành 40 ta nhân 5 với 8. Để 8 thành 40 ta nhân 8 với 5.
- Nhân cả tử và mẫu với thừa số phụ:
2/5 = (2 × 8)/(5 × 8) = 16/40;
3/8 = (3 × 5)/(8 × 5) = 15/40. - Kết luận: quy đồng mẫu số hai phân số 2/5 và 3/8 được 16/40 và 15/40.
Hình trên cho thấy cùng một băng giấy được chia thành 40 phần nhỏ bằng nhau. Phân số 2/5 chiếm 16 phần, phân số 3/8 chiếm 15 phần, nên hai cách viết cũ và mới thật sự bằng nhau.
So sánh 2/5 và 3/8 sau khi quy đồng
Khi đã có cùng mẫu số 40, ta so sánh hai tử số: 16 > 15, nên 16/40 > 15/40, tức là 2/5 > 3/8. Kết quả này đúng vì 2/5 = 0,4 còn 3/8 = 0,375.
Mẹo chọn mẫu số chung
- Nếu hai mẫu số không có ước chung nào ngoài 1 (như 5 và 8), mẫu chung là tích của chúng.
- Nếu một mẫu chia hết cho mẫu kia (như 3 và 9), lấy mẫu lớn làm mẫu chung và chỉ cần đổi một phân số.
- Nếu hai mẫu có ước chung lớn hơn 1 (như 6 và 8), tìm bội chung nhỏ nhất (24) để số nhỏ, dễ tính hơn.
Lỗi sai thường gặp
- Chỉ nhân mẫu số mà không nhân tử số, viết 2/40 làm mất giá trị của phân số.
- Nhân nhầm thừa số phụ: lấy 2/5 nhân với 5 thay vì nhân với 8.
- Cộng cả tử và mẫu: viết 2/5 và 3/8 thành 5/13. Quy đồng không phải là phép cộng.
- Quên kiểm tra: rút gọn 16/40 phải ra lại 2/5 (chia cả tử và mẫu cho 8).
Bài tập tự luyện (có đáp án)
Bài 1. Quy đồng mẫu số hai phân số 3/4 và 5/6.
Đáp án: mẫu chung nhỏ nhất là 12, được 9/12 và 10/12.
Bài 2. Quy đồng mẫu số hai phân số 1/6 và 3/8.
Đáp án: mẫu chung nhỏ nhất là 24, được 4/24 và 9/24.
Bài 3. Quy đồng mẫu số 5/9 và 7/12 rồi so sánh hai phân số.
Đáp án: mẫu chung 36, được 20/36 và 21/36; vì 20 < 21 nên 5/9 < 7/12.
Bài 4. Quy đồng mẫu số 2/3 và 4/9.
Đáp án: 9 chia hết cho 3 nên giữ nguyên 4/9 và đổi 2/3 = 6/9.
Câu hỏi thường gặp
Quy đồng mẫu số 2/5 và 3/8 được kết quả nào?
Được 16/40 và 15/40, với mẫu số chung là 40.
Vì sao mẫu số chung là 40?
Vì 5 và 8 không có ước chung nào lớn hơn 1, nên mẫu chung nhỏ nhất bằng tích của chúng là 5 × 8 = 40.
Phân số nào lớn hơn trong hai phân số 2/5 và 3/8?
Phân số 2/5 lớn hơn vì sau khi quy đồng 16/40 lớn hơn 15/40.