Trả lời nhanh
Về cách mạng tư sản Anh, em nên sưu tầm tư liệu về Ô-li-vơ Crôm-oen, người chỉ huy quân đội của Quốc hội, còn vua Sác-lơ I là đối tượng của cách mạng. Về chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh, các nhân vật tiêu biểu là Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn (tổng tư lệnh), Tô-mát Giê-phơ-xơn (soạn Tuyên ngôn Độc lập) và Ben-gia-min Phrăng-clin (hoạt động ngoại giao).
Bài sưu tầm này yêu cầu gì?
Đây là hoạt động vận dụng trong bài về cách mạng tư sản. Em không cần chép lại cả bài học mà cần tự tìm hiểu về con người cụ thể: họ là ai, đóng vai trò gì, sự kiện nào gắn với tên tuổi họ, và vì sao lịch sử nhớ đến họ.
Một bài sưu tầm tốt thường gồm ba phần: hình ảnh hoặc chân dung, thông tin chính (năm sinh, năm mất, vai trò), và một đoạn nhận xét ngắn của em.
Trục thời gian các sự kiện chính
Lãnh đạo cách mạng tư sản Anh
Cách mạng tư sản Anh bắt đầu từ năm 1640, khi mâu thuẫn giữa vua và Quốc hội trở nên gay gắt, dẫn đến nội chiến. Đây là cuộc cách mạng mở đầu thời kì lịch sử thế giới cận đại.
| Nhân vật | Vai trò | Điểm cần ghi |
|---|---|---|
| Ô-li-vơ Crôm-oen (1599–1658) | Chỉ huy quân đội của Quốc hội | Tổ chức đội quân mới có kỉ luật, giành thắng lợi trước quân của nhà vua; sau đó đứng đầu nhà nước cộng hoà (thập niên 1650) |
| Sác-lơ I (1600–1649) | Vua nước Anh, đối tượng của cách mạng | Bị xét xử và xử tử năm 1649; sự kiện này làm chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế một thời gian |
| Quốc hội Anh | Lực lượng đại diện cho tư sản và quý tộc mới | Chống lại việc nhà vua thu thuế và cai trị tuỳ tiện |
Cuối thế kỉ XVII, cuộc chính biến năm 1688 và văn kiện năm 1689 đã xác lập chế độ quân chủ lập hiến, trong đó quyền lực của nhà vua bị Quốc hội hạn chế. Em có thể nhắc điều này trong phần kết của bài sưu tầm.
Lãnh đạo chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh
Từ năm 1775, nhân dân 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ nổi dậy chống ách thống trị và chính sách thuế, thương mại hà khắc của chính quốc. Cuộc chiến kết thúc với việc Anh phải công nhận nền độc lập vào năm 1783.
| Nhân vật | Đóng góp tiêu biểu |
|---|---|
| Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn (1732–1799) | Tổng tư lệnh quân đội thuộc địa, về sau là tổng thống đầu tiên của Hợp chúng quốc Mĩ (từ năm 1789) |
| Tô-mát Giê-phơ-xơn (1743–1826) | Người chấp bút chủ yếu bản Tuyên ngôn Độc lập ngày 4-7-1776 |
| Ben-gia-min Phrăng-clin (1706–1790) | Nhà khoa học, nhà ngoại giao; vận động sự ủng hộ của nước ngoài, nhất là nước Pháp |
| Tô-mát Pen (1737–1809) | Nhà văn chính luận, tác giả cuốn sách nhỏ cổ vũ tinh thần độc lập năm 1776 |
Bản Tuyên ngôn Độc lập có tư tưởng nổi tiếng: mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng, và có những quyền không ai được xâm phạm như quyền sống, quyền tự do. Em có thể trích một câu ngắn này vào bài làm.
Cách trình bày bài sưu tầm
- Chọn 2–3 nhân vật thay vì liệt kê cả danh sách; tìm một hình ảnh phù hợp cho mỗi người.
- Viết 4–5 dòng giới thiệu bằng lời của em: tên, thời gian sống, vai trò, một sự kiện nổi bật.
- Ghi nguồn tư liệu (sách giáo khoa, sách lịch sử, bảo tàng hoặc trang giáo dục uy tín).
- Kết bằng nhận xét: theo em, vì sao nhân vật này quan trọng với tiến trình lịch sử?
Mẫu đoạn giới thiệu ngắn (em tham khảo cách viết)
Ô-li-vơ Crôm-oen là chỉ huy quân đội của Quốc hội trong cuộc cách mạng tư sản Anh. Nhờ tổ chức được đội quân kỉ luật, ông đã đánh thắng lực lượng ủng hộ nhà vua và trở thành nhân vật quyền lực nhất nước Anh lúc bấy giờ. Tên tuổi của ông gắn với bước ngoặt đưa nước Anh rời khỏi chế độ quân chủ chuyên chế.
Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn giữ cương vị tổng tư lệnh trong chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mĩ. Dù thiếu thốn lực lượng và vũ khí, ông kiên trì lãnh đạo quân đội và nhận được sự giúp đỡ từ nước ngoài, góp phần đưa cuộc chiến đến thắng lợi vào năm 1783.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm cách mạng tư sản Anh (thế kỉ XVII) với chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mĩ (thế kỉ XVIII).
- Cho rằng vua Sác-lơ I là người lãnh đạo cách mạng. Thực tế ông là đối tượng bị lật đổ.
- Chép nguyên văn từ nguồn khác mà không tóm tắt bằng lời của mình và không ghi nguồn.
Câu hỏi tự kiểm tra
Câu 1. Ai là người chỉ huy quân đội của Quốc hội trong cách mạng tư sản Anh? Đáp án: Ô-li-vơ Crôm-oen.
Câu 2. Tuyên ngôn Độc lập của Mĩ ra đời vào ngày tháng năm nào? Đáp án: ngày 4-7-1776.
Câu 3. Nêu một điểm giống nhau của hai cuộc đấu tranh. Gợi ý: cả hai đều chống lại sự cai trị, bóc lột của chế độ cũ, tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản phát triển.
Câu hỏi thường gặp
Nên sưu tầm tư liệu về những nhân vật nào?
Với cách mạng tư sản Anh em chọn Ô-li-vơ Crôm-oen; với 13 thuộc địa Anh em chọn Oa-sinh-tơn, Giê-phơ-xơn hoặc Phrăng-clin. Chọn 2–3 nhân vật và trình bày kĩ sẽ tốt hơn liệt kê nhiều.
Vua Sác-lơ I có phải nhà lãnh đạo cách mạng không?
Không. Sác-lơ I là nhà vua đối đầu với Quốc hội và bị xử tử năm 1649. Người chỉ huy lực lượng cách mạng là Ô-li-vơ Crôm-oen.
Cần ghi gì khi sưu tầm tư liệu lịch sử?
Ghi tên nhân vật, thời gian sống, vai trò, sự kiện nổi bật và nguồn tư liệu. Phần nhận xét nên viết bằng lời của chính em.