Trả lời nhanh
Lao xao ngày hè là đoạn trích trong hồi kí Tuổi thơ im lặng của Duy Khán. Bài văn tái hiện bức tranh sinh động về thế giới các loài chim ở làng quê vào đầu hè qua cảm nhận của cậu bé nhà quê, qua đó thể hiện tình yêu thiên nhiên, quê hương. Văn bản có thể chia làm 2 phần: âm thanh lao xao ngày hè và kỉ niệm với anh em.
Nội dung chính của bài Lao xao ngày hè
Bằng cách quan sát tinh tế và vốn hiểu biết phong phú về làng quê, tác giả kể lại ngày hè của tuổi thơ như một buổi “họp chợ” rộn ràng của các loài chim. Mỗi loài hiện lên với một tiếng kêu, một dáng vẻ và một tính nết riêng, đôi khi gắn với câu chuyện dân gian.
Đằng sau những trang miêu tả chim chóc là tình cảm gắn bó với quê hương và tuổi thơ. Bài học nhắn nhủ chúng ta biết yêu mến, trân trọng và giữ gìn vẻ đẹp của thiên nhiên làng quê.
Bố cục bài Lao xao ngày hè
Có thể chia văn bản thành 2 phần:
- Phần 1 (từ đầu đến “…cả bãi húng dũi”): âm thanh lao xao ngày hè – cảnh cây cối, hương hoa, ong bướm và thế giới các loài chim.
- Phần 2 (còn lại): kỉ niệm của tác giả với anh em trong ngày hè nơi thôn quê.
Muốn xem cách chia chi tiết hơn, em đọc thêm phần bố cục ở bài Bố cục bài Lao xao ngày hè.
Tóm tắt bài Lao xao ngày hè
Mẫu 1 – tóm tắt ngắn (khoảng 4 câu)
Khi hè chớm đến, cây cối um tùm, hoa thơm ngát, ong bướm rộn ràng gọi đàn. Cùng lúc ấy, đủ loài chim xuất hiện: bồ các, chim ri, tu hú, sáo, bìm bịp, diều hâu, chèo bẻo, chim cắt… Mỗi loài mang một tiếng kêu và một tính nết riêng, được tác giả kể bằng giọng điệu hóm hỉnh, gần gũi. Cuối bài, anh em tác giả rủ nhau đi tắm suối, rồi ngủ no nê ở hiên nhà cho mát.
Mẫu 2 – tóm tắt theo trình tự các loài chim
Ngày hè chớm đến, cậu bé nghe làng quê lao xao tiếng chim. Đầu tiên là bồ các kêu “các, các”, rồi sáo đen, sáo sậu hót mừng mùa màng, tu hú báo mùa trái chín. Chim nhạn vùng vẫy trên trời cao, bìm bịp thủng thẳng gọi chiều. Diều hâu rình bắt gà con nhưng bị chèo bẻo đuổi đánh; ngay cả quạ cũng ngại chèo bẻo, nhưng chèo bẻo lại sợ chim cắt. Sau cuộc “rình mò, săn đuổi” ấy là tiếng gà mái, gà trống, vịt bầu ở sân nhà. Bài kết lại bằng kỉ niệm anh em rủ nhau đi tắm suối và ngủ ở hiên nhà.
Bảng nhớ nhanh các loài chim trong bài
| Loài | Điều cần nhớ |
|---|---|
| Bồ các | Gắn với tiếng kêu “các, các”, xuất hiện đầu tiên khi hè sang |
| Sáo đen, sáo sậu | Tiếng hót báo hiệu mùa màng |
| Tu hú | Tiếng kêu báo hiệu mùa trái chín |
| Bìm bịp | Tiếng kêu “bịp, bịp” gợi buổi chiều làng quê |
| Diều hâu – chèo bẻo – chim cắt | Chuỗi “kẻ mạnh – kẻ chống lại – kẻ đáng sợ hơn”, làm cảnh vật thêm kịch tính |
Mẹo nhớ: nhớ theo “tiếng kêu”, vì tác giả dùng chính tiếng kêu để gọi tên và làm nổi bật từng loài.
Vì sao bài văn gây thích thú?
- Từ láy, từ tượng thanh: “lao xao” gợi cả không khí rộn ràng, nhan đề đã khơi gợi âm thanh.
- Nhân hoá và lối kể dân dã: chim hiện lên như những “con người” có tính cách, nên ta đọc thấy vui và gần gũi.
- Ngôi kể thứ nhất: “tôi” kể bằng cảm xúc của trẻ thơ, khiến kỉ niệm trở nên chân thật.
- Chất liệu dân gian: lời ăn tiếng nói, câu chuyện quen thuộc ở thôn quê.
Lỗi sai thường gặp khi tóm tắt
- Liệt kê một chuỗi tên chim mà không nói được đặc điểm nổi bật hay mối quan hệ giữa chúng.
- Quên phần cuối (kỉ niệm tắm suối, ngủ hiên nhà), khiến bài tóm tắt thiếu phần tình cảm.
- Chép nguyên văn dài; tóm tắt cần diễn đạt lại bằng lời của mình, giữ ý chính.
Luyện tập
- Em hãy nêu thể loại, tác giả và tác phẩm chứa đoạn trích.
Đáp án: Hồi kí; tác giả Duy Khán; trích từ hồi kí Tuổi thơ im lặng. - Chuỗi quan hệ “diều hâu – chèo bẻo – chim cắt” thể hiện điều gì?
Đáp án: Thế giới loài chim có kẻ mạnh, kẻ yếu, có kẻ “khắc tinh”, được kể dí dỏm, khiến bức tranh thiên nhiên sinh động như xã hội thu nhỏ. - Viết 2–3 câu tóm tắt phần 2 của văn bản.
Gợi ý: Sau khi nghe chuyện chim, anh em tác giả rủ nhau đi tắm suối cho mát, rồi nằm ngủ ngon lành ở hiên nhà. Đó là kỉ niệm êm đềm của tuổi thơ nơi làng quê.
Tài liệu tham khảo cùng bài
- Soạn bài Lao xao ngày hè – Chân trời sáng tạo
- Lao xao ngày hè: tác giả, bố cục, tóm tắt, dàn ý
- Các mẫu tóm tắt Lao xao ngày hè
- 20 câu trắc nghiệm Lao xao ngày hè lớp 6
- Nội dung chính bài Thương nhớ bầy ong
Câu hỏi thường gặp
Lao xao ngày hè của tác giả nào?
Lao xao ngày hè là đoạn trích từ hồi kí Tuổi thơ im lặng của nhà văn Duy Khán.
Bài Lao xao ngày hè có mấy phần?
Có thể chia thành 2 phần: phần 1 là âm thanh lao xao ngày hè với thế giới các loài chim, phần 2 là kỉ niệm với anh em.
Nội dung chính của Lao xao ngày hè là gì?
Bài văn vẽ bức tranh sinh động về thế giới loài chim ở làng quê đầu hè, thể hiện tình yêu thiên nhiên, quê hương và tuổi thơ của tác giả.
Khi tóm tắt cần chú ý điều gì?
Nêu đủ các ý chính theo trình tự, nhắc đặc điểm nổi bật của các loài chim, đừng quên phần kỉ niệm cuối bài và diễn đạt bằng lời của mình.