Trả lời nhanh
Truyện của Nguyễn Ngọc Thuần kể về một cậu bé được bố dạy nhắm mắt để chạm, rồi ngửi và đoán tên từng loài hoa trong vườn. Qua trò chơi ấy, cậu hiểu mình có thể cảm nhận thế giới bằng mọi giác quan, đồng thời hiểu thế nào là một “món quà” và cách trân trọng món quà từ người thân.
Thông tin cần nhớ trước khi tóm tắt
- Tác giả: Nguyễn Ngọc Thuần, nhà văn viết nhiều cho thiếu nhi, giọng văn trong trẻo, giàu hình ảnh.
- Thể loại: truyện, kể theo ngôi thứ nhất (nhân vật “tôi” là một cậu bé).
- Nhân vật: “tôi” – cậu bé; người bố – người dạy con cách cảm nhận; thằng Tý – bạn của cậu bé, mang ổi đến biếu bố.
- Không gian chính: khu vườn nhà trồng nhiều hoa và ngôi nhà của hai bố con.
Các sự việc chính của truyện
Muốn tóm tắt tốt, em hãy nắm chắc “xương sống” sự việc theo đúng thứ tự:
- Nhà có khu vườn rộng, bố trồng nhiều hoa; chiều chiều hai bố con cùng tưới cây.
- Bố bảo con nhắm mắt, dẫn đi chạm vào từng bông hoa rồi đoán tên.
- Cậu bé luyện nhiều lần, chạm loài nào cũng đoán đúng; sau đó còn đoán được đồ vật trong nhà và biết bố đứng cách mình bao xa.
- Thằng Tý mang những trái ổi to, mềm đến biếu bố; bố nhận với niềm vui và sự trân trọng dù ít khi ăn ổi.
- Cậu bé nhận ra vẻ đẹp của món quà – người cho và người nhận đều thấy hạnh phúc – và hiểu khu vườn, người bố cũng là những món quà của đời mình.
- Bố nghĩ ra trò mới: chỉ ngửi mà không chạm. Cậu bé đoán đúng cả, được bố khen “có chiếc mũi tuyệt nhất thế giới”.
- Cậu hiểu rằng những bông hoa như người dẫn đường cho mình trong khu vườn.
Lưu ý: trong bản trích ở sách giáo khoa, em nên bám theo thứ tự này; không đảo việc “ngửi” lên trước việc “chạm”.
9 mẫu tóm tắt Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ
Mẫu 1 – Tóm tắt trong một câu
Một cậu bé được bố dạy nhắm mắt để chạm và ngửi mà nhận ra từng loài hoa trong vườn, từ đó biết cảm nhận thế giới bằng mọi giác quan và biết quý những món quà trong cuộc sống.
Mẫu 2 – Tóm tắt ngắn (3 câu)
Bố dạy cậu bé nhắm mắt, sờ từng bông hoa rồi đoán tên, và cậu dần đoán đúng tất cả. Khi thấy bố vui vẻ đón nhận những trái ổi của thằng Tý, cậu hiểu giá trị của món quà. Sau trò chơi ngửi hoa, cậu nhận ra những đóa hoa chính là người dẫn đường cho mình trong vườn.
Mẫu 3 – Tóm tắt theo trình tự sự việc
Nhà cậu bé có một khu vườn đầy hoa do bố chăm sóc. Một buổi chiều, bố bảo cậu nhắm mắt lại rồi dắt cậu đến chạm vào từng bông hoa để đoán tên. Lúc đầu cậu còn lúng túng, nhưng luyện nhiều lần thì chạm tới đâu cũng gọi đúng tên loài hoa ấy. Một hôm thằng Tý mang ổi đến biếu bố, bố nhận bằng thái độ rất trân trọng. Sau đó bố đổi trò chơi: cậu chỉ được ngửi rồi gọi tên hoa, và vẫn không nhầm. Bố khen cậu có chiếc mũi tuyệt nhất thế giới, còn cậu thì hiểu mình đã có thêm một cách riêng để đi trong khu vườn.
Mẫu 4 – Tóm tắt theo lời nhân vật “tôi”
Nhà tôi có khu vườn rộng, bố trồng rất nhiều hoa. Bố thường bắt tôi nhắm mắt rồi dắt tôi chạm vào từng bông để đoán tên, và tôi thuộc đến mức chạm loài nào cũng biết loài đó. Rồi tôi chứng kiến bố nhận mấy trái ổi của thằng Tý bằng niềm vui thật sự, và tôi hiểu một món quà đẹp ở chỗ người tặng và người nhận đều thấy ấm lòng. Về sau bố cho tôi chơi trò ngửi, tôi cũng đoán đúng, và tôi biết rằng những bông hoa đang dẫn đường cho mình.
Mẫu 5 – Tóm tắt theo bố cục ba phần
- Mở đầu: giới thiệu khu vườn hoa và thói quen cùng bố tưới cây mỗi buổi chiều.
- Diễn biến: trò chơi nhắm mắt chạm hoa đoán tên; việc đoán đồ vật trong nhà, đoán khoảng cách của bố; câu chuyện ổi của thằng Tý; trò chơi ngửi hoa.
- Kết thúc: lời khen của bố và nhận thức của cậu bé về hoa, về món quà, về người bố.
Muốn xem cách chia bố cục chi tiết, em đọc thêm bài bố cục tại Bố cục bài Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ.
Mẫu 6 – Tóm tắt xoay quanh hai trò chơi
Truyện xoay quanh hai trò chơi do người bố nghĩ ra. Trò thứ nhất là nhắm mắt, dùng tay chạm để biết hoa nào là hoa nào; trò thứ hai là chỉ dùng mũi ngửi mà gọi tên. Hai trò chơi giúp cậu bé nhận ra rằng khi một giác quan nghỉ ngơi, các giác quan khác sẽ thức dậy. Giữa hai trò chơi là chuyện những trái ổi, nơi cậu học được cách nhìn một món quà.
Mẫu 7 – Tóm tắt tập trung vào nhân vật người bố
Người bố trồng hoa và không dạy con bằng lời giảng mà bằng trò chơi. Ông bảo con nhắm mắt, nắm tay con chạm từng bông hoa, kiên nhẫn đến khi con thuộc. Khi thằng Tý biếu ổi, ông đón nhận bằng sự quý trọng, lặng lẽ cho con một bài học về lòng biết ơn. Ông khen con có chiếc mũi tuyệt nhất thế giới – lời khen khiến cậu bé tự tin và yêu khu vườn hơn.
Mẫu 8 – Tóm tắt nhấn vào thông điệp
Qua câu chuyện về khu vườn, tác giả muốn nhắn rằng thế giới quanh ta chỉ thật sự hiện ra khi ta biết cảm nhận bằng mọi giác quan, không chỉ bằng mắt. Mỗi món quà, dù nhỏ như trái ổi, đều quý ở tấm lòng người tặng và sự trân trọng của người nhận. Và những người thân yêu, những khu vườn ta lớn lên cùng chính là món quà lớn nhất của cuộc đời.
Mẫu 9 – Tóm tắt dạng sơ đồ ý (dễ học thuộc)
- Khu vườn hoa → bố con tưới cây.
- Nhắm mắt + chạm → đoán tên hoa → đoán đúng.
- Mở rộng: đoán đồ vật, đoán bố đứng cách bao xa.
- Thằng Tý biếu ổi → bố trân trọng → hiểu về món quà.
- Ngửi hoa → được khen “mũi tuyệt nhất thế giới”.
- Kết: hoa là người dẫn đường; khu vườn và bố là món quà.
Cách tự tóm tắt một văn bản truyện trong 4 bước
- Đọc kĩ, gạch sự việc: chỉ giữ việc làm thay đổi câu chuyện, bỏ chi tiết miêu tả phụ.
- Xếp theo thời gian: mỗi sự việc một dòng, đánh số.
- Nối bằng từ liên kết: “sau đó”, “khi ấy”, “nhờ vậy”, “từ đó”.
- Viết bằng lời của mình: không chép nguyên câu văn, độ dài thường bằng 1/5 – 1/4 văn bản gốc, giữ đủ nhân vật chính và kết quả.
Lỗi thường gặp khi tóm tắt truyện này
- Kể lan man về từng loài hoa thay vì nêu chuỗi sự việc.
- Bỏ mất chi tiết ổi của thằng Tý, nên thiếu hẳn thông điệp về món quà.
- Viết lẫn ngôi: truyện kể ngôi thứ nhất nhưng bài tóm tắt lúc “tôi”, lúc “cậu bé”. Em chọn một ngôi và giữ nhất quán.
- Xen quá nhiều lời bình (“câu chuyện thật hay”) – tóm tắt chỉ nêu nội dung, không bình luận.
- Hiểu sai nhan đề: “nhắm mắt” là dùng các giác quan khác để cảm nhận; “mở cửa sổ” là mở lòng đón thế giới.
Bài luyện tập có đáp án
Bài 1. Hãy tóm tắt truyện trong khoảng 4 câu, dùng ngôi thứ ba.
Gợi ý: Người bố trồng một vườn hoa và dạy con nhắm mắt chạm hoa để đoán tên. Nhờ luyện tập, cậu bé đoán đúng mọi loài, rồi cả khi chỉ dùng mũi ngửi. Trong lúc đó, cậu chứng kiến bố trân trọng những trái ổi của thằng Tý và hiểu giá trị của món quà. Cuối cùng cậu nhận ra hoa là người dẫn đường và bố, khu vườn là món quà quý.
Bài 2. Vì sao sự việc thằng Tý biếu ổi không thể bỏ khỏi bài tóm tắt?
Đáp án: Đây là sự việc làm nảy sinh nhận thức của cậu bé về “món quà” – một trong hai thông điệp chính. Bỏ chi tiết này, bài tóm tắt chỉ còn chuyện chơi đoán hoa, mất nửa ý nghĩa truyện.
Bài 3. Sắp xếp đúng thứ tự: (a) Cậu bé đoán hoa bằng mũi; (b) Bố bảo con nhắm mắt chạm hoa; (c) Thằng Tý biếu ổi; (d) Bố khen “mũi tuyệt nhất thế giới”.
Đáp án: b → c → a → d.
Tài liệu học tiếp
- Soạn bài Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ – Chân trời sáng tạo
- Tác giả, bố cục, nội dung chính, dàn ý
- Nội dung chính bài Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ
- Phân tích nhân vật “tôi”
- Đoạn văn cảm nhận về nhân vật người bố
- 30 câu trắc nghiệm Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ
Cùng chủ đề tóm tắt, em có thể tham khảo: Tóm tắt Cô Gió mất tên, Tóm tắt Lao xao ngày hè, Tóm tắt Thương nhớ bầy ong, Tóm tắt Đánh thức trầu, Tóm tắt Một năm ở Tiểu học.
Cùng chuyên đề: Mục lục khác cùng môn, lớp: Soạn bài Lao xao ngày hè: tác giả, bố cục, tóm tắt, nội dung chính, dàn ý; Đề thi văn cuối kì 1 lớp 6 có đáp án: bộ đề 3 bộ sách và 2 đề mẫu; Nội dung chính bài Giọt sương đêm: bố cục, tóm tắt, ý nghĩa.
Câu hỏi thường gặp
Truyện Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ của ai?
Truyện của nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần, được học trong Ngữ văn 6 bộ Chân trời sáng tạo, kể theo ngôi thứ nhất qua lời một cậu bé.
Tóm tắt truyện nên dài bao nhiêu?
Tuỳ yêu cầu đề: có thể 1 câu, 3–5 câu hoặc khoảng 10 câu. Điều quan trọng là giữ đủ nhân vật chính, các sự việc chính theo thứ tự và kết quả.
Các sự việc chính không thể thiếu khi tóm tắt là gì?
Bố dạy con nhắm mắt chạm hoa đoán tên; thằng Tý biếu ổi và bố trân trọng; trò chơi ngửi hoa; cậu bé nhận ra hoa là người dẫn đường và khu vườn, người bố là món quà.
Nhan đề Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ có ý nghĩa gì?
Nhắm mắt để cảm nhận bằng các giác quan khác ngoài thị giác, mở cửa sổ là mở lòng đón nhận thế giới xung quanh. Nhan đề gợi cách cảm nhận cuộc sống tinh tế, sâu sắc hơn.