Trắc nghiệm Lịch sử 12 Bài 9 có đáp án: Quan hệ quốc tế sau Chiến tranh lạnh

Trả lời nhanh

Đáp án 5 câu đầu của đề: Câu 1 – D (chủ nghĩa khủng bố), Câu 2 – B (thời cơ và thách thức), Câu 3 – C (cực Liên Xô tan rã), Câu 4 – B (ảnh hưởng của Mĩ bị thu hẹp ở nhiều nơi), Câu 5 – C (trật tự đơn cực không được xác lập). Phần dưới có giải thích từng phương án và 8 câu luyện tập thêm có đáp án.

Cần nhớ gì trước khi làm trắc nghiệm Bài 9 (phần sau Chiến tranh lạnh)?

Phần này xoay quanh một mạch logic: Liên Xô tan rã, trật tự hai cực Ianta sụp đổ, từ đó thế giới bước vào giai đoạn nhiều biến động. Em chỉ cần nắm chắc bốn ý lớn là làm được phần lớn câu hỏi.

  1. Mốc chấm dứt đối đầu: tháng 12-1989, lãnh đạo Xô – Mĩ gặp nhau ở đảo Man-ta và tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh. Cuối năm 1991, Liên bang Xô viết tan rã, trật tự hai cực Ianta không còn.
  2. Trật tự thế giới mới: đang hình thành theo xu hướng đa cực, nhiều trung tâm (Mĩ, Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Liên bang Nga, Trung Quốc…). Mĩ muốn thiết lập trật tự đơn cực nhưng không thực hiện được.
  3. Chiến lược của các nước: hầu hết điều chỉnh chiến lược, lấy phát triển kinh tế làm trọng tâm, xây dựng sức mạnh tổng hợp.
  4. Bất ổn: hòa bình, hợp tác vẫn là xu thế chủ đạo, nhưng nhiều khu vực xảy ra nội chiến, xung đột sắc tộc – tôn giáo, li khai, khủng bố (tiêu biểu là sự kiện 11-9-2001 ở Mĩ).

So sánh nhanh: trong và sau Chiến tranh lạnh

Tiêu chí Trong Chiến tranh lạnh Sau Chiến tranh lạnh
Cấu trúc quyền lực Hai cực Xô – Mĩ Xu hướng đa cực, nhiều trung tâm
Quan hệ chủ đạo Đối đầu hai phe Hòa bình, hợp tác và cạnh tranh
Trọng tâm các nước Chạy đua quân sự, củng cố phe Phát triển kinh tế, sức mạnh tổng hợp
Nguy cơ chính Nguy cơ chiến tranh thế giới Xung đột cục bộ, khủng bố, li khai

Mẹo nhớ: “Trước thì hai phe đối đầu, sau thì nhiều cực cùng cạnh tranh” – gặp câu nào nói “thế giới chỉ còn một cực chắc chắn”, em hãy nghi ngờ ngay.

Phần 1: Câu hỏi của đề và lời giải chi tiết

Câu 1. Thách thức lớn nhất của thế giới trong thập kỉ đầu tiên của thế kỉ XXI là gì?

  • A. Ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng
  • B. Nguy cơ cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên
  • C. Chiến tranh, xung đột ở nhiều khu vực
  • D. Chủ nghĩa khủng bố hoành hành

Đáp án: D. Sự kiện 11-9-2001 tại Mĩ khiến chủ nghĩa khủng bố trở thành mối đe dọa mang tính toàn cầu, tác động mạnh đến chính trị thế giới và quan hệ quốc tế trong cả thập kỉ đó.

Loại trừ: A và B là vấn đề toàn cầu có thật nhưng không phải điểm nhấn của thập kỉ đầu thế kỉ XXI trong sách. C đúng một phần nhưng xung đột đã có từ trước; khủng bố mới là nét đặc trưng mới.

Câu 2. Xu thế phát triển của thế giới sau Chiến tranh lạnh tạo ra điều gì?

  • A. Trật tự thế giới “đa cực” với sự vươn lên của nhiều cường quốc
  • B. Thời cơ và thách thức đối với mỗi quốc gia, dân tộc
  • C. Điều kiện để các nước tập trung phát triển kinh tế
  • D. Xung đột quân sự, khủng bố, li khai ở nhiều khu vực

Đáp án: B. Câu hỏi hỏi về “xu thế phát triển” nói chung, tác động lên mọi quốc gia, nên đáp án bao quát nhất là “vừa có thời cơ, vừa có thách thức”.

Loại trừ: A, C, D mỗi phương án chỉ là một biểu hiện cụ thể của tình hình thế giới, không phải kết quả khái quát. Đây là kiểu bẫy “đúng nhưng hẹp”.

Câu 3. Vì sao năm 1991 trật tự “hai cực” Ianta sụp đổ?

  • A. Nhật Bản và Tây Âu vươn lên mạnh mẽ
  • B. Liên Xô và Mĩ tốn kém vì chạy đua vũ trang
  • C. “Cực” Liên Xô tan rã, hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới không còn tồn tại
  • D. Kinh tế Liên Xô trì trệ, khủng hoảng

Đáp án: C. Trật tự hai cực cần đủ hai cực; khi một cực là Liên Xô biến mất thì cấu trúc ấy chấm dứt. Đây là nguyên nhân trực tiếp.

Loại trừ: A, B, D là những nguyên nhân gián tiếp hoặc bối cảnh dẫn đến sự tan rã. Gặp câu “vì sao… sụp đổ” mà có phương án nêu thẳng “sự kiện làm mất một cực”, hãy ưu tiên nó.

Câu 4. Sau khi Liên Xô tan rã, vai trò của Mĩ trên trường quốc tế như thế nào?

  • A. Mĩ thiết lập được trật tự “đơn cực” để bá chủ thế giới
  • B. Ảnh hưởng của Mĩ bị thu hẹp ở nhiều nơi
  • C. Mĩ lâm vào khủng hoảng chính trị sau vụ 11-9-2001
  • D. Mĩ đổi chính sách đối ngoại, mở rộng hợp tác với mọi nước

Đáp án: B. Mĩ vẫn là siêu cường mạnh nhất, nhưng trước sự vươn lên của EU, Nhật Bản, Nga, Trung Quốc, ảnh hưởng của Mĩ không còn tuyệt đối và bị thu hẹp ở nhiều khu vực.

Loại trừ: A sai vì Mĩ có tham vọng nhưng không thực hiện được. C sai vì sau 11-9 Mĩ không rơi vào “khủng hoảng chính trị”. D quá tuyệt đối (“mọi nước”).

Câu 5. Biểu hiện nào dưới đây KHÔNG phản ánh đúng xu thế phát triển của thế giới sau Chiến tranh lạnh?

  • A. Hòa bình, hợp tác và phát triển là xu thế chủ đạo
  • B. Các quốc gia đều lấy phát triển kinh tế làm trung tâm
  • C. Trật tự thế giới đơn cực được xác lập
  • D. Các trung tâm kinh tế vươn lên, cạnh tranh nhau trong trật tự mới

Đáp án: C. Sau Chiến tranh lạnh, trật tự mới đang hình thành theo hướng đa cực. Mĩ muốn “đơn cực” nhưng chưa bao giờ xác lập được.

Lỗi hay gặp: đọc lướt và bỏ sót chữ “không” trong đề. Em nên gạch chân từ phủ định trước khi chọn.

Phần 2: Câu luyện tập tự soạn (có đáp án)

Các câu dưới đây do chúng tôi biên soạn để ôn thêm kiến thức cùng chủ đề, không nằm trong đề gốc ở trên.

Câu 6. Tháng 12-1989, hai nhà lãnh đạo Liên Xô và Mĩ tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh tại đâu?
A. Ianta   B. Pốt-xđam   C. Man-ta   D. Hen-xin-ki

Đáp án: C. Cuộc gặp ở đảo Man-ta (Địa Trung Hải). Ianta và Pốt-xđam là hội nghị cuối Chiến tranh thế giới thứ hai; Hen-xin-ki (1975) là Định ước về an ninh châu Âu.

Câu 7. Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết chính thức chấm dứt tồn tại vào năm nào?
A. 1989   B. 1990   C. 1991   D. 1993

Đáp án: C. Cuối năm 1991. Mốc 1989 gắn với sự sụp đổ chế độ ở nhiều nước Đông Âu và tuyên bố ở Man-ta.

Câu 8. Điểm chung trong điều chỉnh chiến lược của đa số các nước sau Chiến tranh lạnh là gì?
A. Tăng cường chạy đua vũ trang
B. Lấy phát triển kinh tế làm trọng tâm, xây dựng sức mạnh tổng hợp
C. Thành lập các khối quân sự đối đầu
D. Khép kín nền kinh tế quốc gia

Đáp án: B. Cạnh tranh giữa các nước chuyển từ quân sự sang kinh tế – khoa học – công nghệ. A, C, D đều đi ngược xu thế hợp tác.

Câu 9. Sự kiện 11-9-2001 diễn ra ở quốc gia nào?
A. Anh   B. Mĩ   C. Nga   D. Nhật Bản

Đáp án: B. Các vụ tấn công khủng bố nhằm vào Trung tâm Thương mại thế giới ở Niu Oóc và Lầu Năm Góc. Sau đó Mĩ phát động cuộc chiến chống khủng bố.

Câu 10. Xu hướng hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh lạnh là gì?
A. Trật tự hai cực Xô – Mĩ được duy trì
B. Trật tự đơn cực do Liên Xô đứng đầu
C. Trật tự đa cực, nhiều trung tâm
D. Thế giới không còn trật tự nào

Đáp án: C. Mĩ, Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Nga, Trung Quốc… cùng cạnh tranh ảnh hưởng.

Câu 11. Xu thế nào khiến các quốc gia ngày càng phụ thuộc lẫn nhau, vừa mở ra thời cơ vừa đặt ra thách thức?
A. Chạy đua vũ trang   B. Chia cắt hai phe   C. Toàn cầu hóa   D. Bao vây, cấm vận

Đáp án: C. Toàn cầu hóa đẩy mạnh liên kết kinh tế, khoa học – công nghệ, nhưng cũng làm tăng cạnh tranh và nguy cơ tụt hậu.

Câu 12. Ở châu Âu đầu thập niên 1990, khu vực nào xảy ra xung đột sắc tộc đẫm máu?
A. Bắc Âu   B. Bán đảo Ban-căng (Nam Tư cũ)   C. Bán đảo I-bê-rích   D. Quần đảo Anh

Đáp án: B. Sự tan rã của Nam Tư kéo theo các cuộc chiến sắc tộc kéo dài.

Câu 13. Việt Nam và Mĩ bình thường hóa quan hệ ngoại giao vào năm nào?
A. 1991   B. 1995   C. 1998   D. 2000

Đáp án: B. Năm 1995, cùng năm Việt Nam gia nhập ASEAN. Đây là minh chứng cho việc các nước điều chỉnh quan hệ theo hướng hợp tác sau Chiến tranh lạnh.

Câu hỏi tự luận ngắn để ôn

  1. Vì sao nói sau Chiến tranh lạnh thế giới vừa có thời cơ vừa có thách thức?
    Gợi ý: thời cơ là hòa bình, hợp tác, tiếp cận khoa học – công nghệ, thị trường; thách thức là cạnh tranh gay gắt, nguy cơ tụt hậu, xung đột cục bộ, khủng bố.
  2. Vì sao Mĩ không thiết lập được trật tự đơn cực?
    Gợi ý: sự vươn lên của EU, Nhật Bản, Nga, Trung Quốc; nội lực kinh tế Mĩ có hạn; nhiều quốc gia muốn trật tự đa cực.

Lỗi sai thường gặp khi làm bài

  • Nhầm “sụp đổ trật tự hai cực” với “sụp đổ hoàn toàn mọi cực”: Mĩ vẫn mạnh nhất, chỉ là không còn đối trọng kiểu cũ.
  • Chọn phương án quá cụ thể khi câu hỏi hỏi khái quát (như Câu 2).
  • Bỏ sót từ phủ định “không”, “ngoại trừ” (như Câu 5).
  • Gộp chung nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp (như Câu 3).

Ôn tiếp với tài liệu cùng bài

Câu hỏi thường gặp

Trắc nghiệm Sử 12 Bài 9 phần sau Chiến tranh lạnh gồm những nội dung nào?

Gồm sự sụp đổ của trật tự hai cực Ianta, xu hướng hình thành trật tự đa cực, việc các nước lấy kinh tế làm trọng tâm, cùng các thách thức như xung đột khu vực và chủ nghĩa khủng bố.

Vì sao trật tự hai cực Ianta sụp đổ năm 1991?

Vì cực Liên Xô tan rã, hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới không còn, nên cấu trúc hai cực Xô – Mĩ không thể tồn tại. Khủng hoảng kinh tế và chạy đua vũ trang chỉ là nguyên nhân gián tiếp.

Sau Chiến tranh lạnh, Mĩ có thiết lập được trật tự đơn cực không?

Không. Mĩ có tham vọng làm bá chủ nhưng bị hạn chế bởi sự vươn lên của EU, Nhật Bản, Nga, Trung Quốc; thế giới đang hình thành trật tự đa cực.

Làm sao tránh sai ở câu hỏi dạng “không phản ánh đúng”?

Gạch chân từ phủ định, kiểm tra từng phương án có khớp xu thế chủ đạo (hòa bình, hợp tác, phát triển, đa cực) hay không, rồi chọn phương án đi ngược lại.