Trả lời nhanh
Đáp án đúng: Đom đóm làm đèn. Bài văn kể về trò chơi của trẻ em với những chú đom đóm: các em dùng ánh sáng lấp lánh của đom đóm như những chiếc đèn nhỏ trong đêm. Vì vậy, nội dung chính xoay quanh việc đom đóm được “làm đèn”, không phải chuyện học bài hay đi chơi phố.
Vì sao chọn đáp án “Đom đóm làm đèn”?
Câu hỏi “Bài văn trên kể về chuyện gì?” hỏi nội dung bao quát của cả bài, chứ không hỏi một chi tiết nhỏ. Muốn trả lời đúng, em tìm hình ảnh và sự việc xuất hiện xuyên suốt bài.
Ở bài này, nhân vật trung tâm là đom đóm và trò chơi của bọn trẻ. Ánh sáng của đom đóm được các em coi như ngọn đèn. Phương án nêu đúng ý “đom đóm làm đèn” là phương án gom được ý chính của cả bài.
Cách tìm ý chính để làm dạng câu “Bài văn kể về chuyện gì?”
- Đọc tên bài trước. Tên “Trò chơi đom đóm” gợi ngay hai từ khoá: trò chơi và đom đóm.
- Tìm từ lặp lại nhiều nhất. Từ nào xuất hiện ở đầu, giữa và cuối bài thường là đối tượng chính.
- Hỏi: ai làm gì, với cái gì? Trả lời thành một câu ngắn, rồi so với bốn phương án.
- Chọn phương án bao quát nhất. Phương án chỉ đúng với một đoạn nhỏ thì thường là phương án gây nhiễu.
Cách loại trừ phương án sai
| Kiểu phương án | Vì sao thường sai |
|---|---|
| Nói về một chi tiết phụ (một lần bắt đom đóm, một câu nói) | Chỉ là một phần, không bao quát cả bài |
| Nói về sự việc không hề có trong bài | Không có căn cứ trong văn bản |
| Nói về đối tượng khác (con vật, đồ vật khác) | Sai nhân vật trung tâm |
| Nêu bài học hoặc cảm xúc thay vì sự việc | Câu hỏi “kể về chuyện gì” cần sự việc, không phải bài học |
Lưu ý: bảng trên là cách loại trừ chung. Khi làm bài, em hãy đối chiếu từng phương án với nội dung bài đọc trong sách của mình.
Lỗi sai thường gặp
- Chọn phương án có từ quen thuộc nhưng không đúng ý cả bài.
- Nhầm “nội dung bài” với “bài học rút ra”.
- Chỉ đọc đoạn đầu rồi trả lời, bỏ qua phần kết.
Mẹo nhớ
Em có thể nhớ theo công thức: Tên bài + từ lặp nhiều nhất + sự việc chính = nội dung bài. Ở bài này: “đom đóm” + “đèn” + trò chơi của trẻ.
Luyện tập thêm (ví dụ tự đặt)
Bài 1. Đoạn văn: “Tối hè, Nam bỏ mấy chú đom đóm vào lọ thuỷ tinh. Lọ sáng lên như chiếc đèn nhỏ. Nam mang đèn ra sân, cả xóm kéo đến xem.” Đoạn văn kể về chuyện gì?
Đáp án: Bạn Nam dùng đom đóm trong lọ làm đèn nhỏ. Chi tiết “cả xóm kéo đến xem” chỉ là phụ.
Bài 2. Hãy tóm tắt bài đọc về trò chơi đom đóm bằng một câu có đủ “ai – làm gì – với cái gì”.
Gợi ý đáp án: Bọn trẻ chơi trò dùng đom đóm làm đèn trong đêm.
Bài 3. Vì sao “Bài học về lòng yêu thiên nhiên” không phải đáp án cho câu “Bài văn kể về chuyện gì?”
Đáp án: Vì đó là ý nghĩa/bài học, còn câu hỏi cần nêu sự việc được kể.
Ghi nhớ
Với dạng câu hỏi nội dung chính, em đọc tên bài, tìm từ khoá lặp lại, nêu sự việc bằng một câu rồi mới chọn đáp án. Với bài này, đáp án là đom đóm làm đèn.
Câu hỏi thường gặp
Bài văn về trò chơi đom đóm kể về chuyện gì?
Bài văn kể về chuyện đom đóm làm đèn: trẻ em chơi với đom đóm và coi ánh sáng của chúng như những ngọn đèn nhỏ trong đêm.
Câu hỏi “bài văn kể về chuyện gì” hỏi điều gì?
Câu hỏi này hỏi nội dung bao quát của cả bài, tức sự việc chính, không hỏi chi tiết nhỏ hay bài học rút ra.
Làm sao để chọn đúng đáp án dạng này?
Em đọc tên bài, tìm từ khoá lặp lại, tóm tắt sự việc bằng một câu rồi chọn phương án bao quát nhất, loại các phương án chỉ đúng một chi tiết.
Nội dung bài khác với ý nghĩa bài thế nào?
Nội dung là sự việc được kể, còn ý nghĩa là điều em rút ra, như tình yêu thiên nhiên hay niềm vui tuổi thơ.