Trả lời nhanh
Sa-pô trong văn bản “Nỗi đau Amazon” là đoạn đầu tiên của bài, được in nghiêng, đứng trước các đề mục. Tác dụng: giới thiệu tóm tắt nội dung bài viết, giúp người đọc nắm được vấn đề chính ngay từ đầu và có hứng thú đọc tiếp. Sa-pô là một yếu tố đặc trưng của văn bản thông tin.
Sa-pô là gì?
“Sa-pô” là cách đọc theo tiếng Việt của từ chapeau (tiếng Pháp, nghĩa gốc là “cái mũ”). Trong báo chí, sa-pô là đoạn văn ngắn đặt ngay dưới nhan đề, “đội” lên đầu bài viết.
Đoạn này thường chỉ gồm vài câu, tóm lược vấn đề chính của bài và thường được trình bày khác phần còn lại (in đậm hoặc in nghiêng) để người đọc dễ nhận ra.
Nhận biết sa-pô qua ba dấu hiệu
- Vị trí: nằm ngay sau nhan đề, trước phần nội dung chi tiết và các đề mục.
- Hình thức: ngắn gọn, thường có kiểu chữ khác (đậm hoặc nghiêng).
- Nội dung: nêu vấn đề, sự kiện chính hoặc gợi mở điều bài viết sẽ trình bày.
Mẹo nhớ: sa-pô = “lời giới thiệu” của bài báo. Nhìn vào là biết bài nói về chuyện gì, giống như đọc lướt bìa sau của một cuốn sách.
Giải câu 4 trang 62 SBT Ngữ văn 6 tập 2 (Chân trời sáng tạo)
Đề yêu cầu em đọc văn bản “Nỗi đau Amazon” và điền thông tin vào bảng các yếu tố của văn bản thông tin. Gợi ý đáp án:
| Yếu tố của văn bản thông tin | Biểu hiện trong “Nỗi đau Amazon” | Tác dụng |
|---|---|---|
| Sa-pô | Đoạn đầu tiên của văn bản, được in nghiêng | Giới thiệu tóm tắt nội dung bài viết |
| Đề mục | “Amazon đang khóc!”; “Có phải là thảm hoạ toàn cầu?” | Giúp người đọc dễ nhận biết các nội dung chính của văn bản |
| Hình ảnh, số liệu | Ảnh rừng Amazon đang cháy; số liệu về số vụ cháy, tỉ lệ phần trăm cây rừng có thể biến mất… | Giúp người đọc hình dung rõ ràng, cụ thể, tăng độ tin cậy của thông tin |
| Cách triển khai thông tin | Theo quan hệ nhân quả | Giúp người đọc thấy mối liên hệ: hiện tượng này là kết quả của nguyên nhân kia |
Vì sao đoạn đầu in nghiêng lại là sa-pô?
Em có thể lập luận ngắn gọn như sau để trình bày trong bài làm:
- Đoạn này đứng đầu bài, trước các đề mục, chưa đi vào phân tích chi tiết.
- Nó được in nghiêng, khác với kiểu chữ của phần thân bài.
- Nội dung của nó nêu tóm lược vấn đề mà cả bài sẽ bàn tới, đúng chức năng của sa-pô.
Phân biệt sa-pô với các bộ phận dễ nhầm
| Bộ phận | Đặc điểm | Khác sa-pô ở chỗ |
|---|---|---|
| Nhan đề | Một dòng ngắn, nêu chủ đề | Sa-pô dài hơn, tóm tắt thêm nội dung |
| Đề mục | Chia bài thành các phần, nằm trong thân bài | Sa-pô đứng trước tất cả đề mục |
| Chú thích ảnh | Giải thích riêng cho một hình ảnh | Sa-pô nói về toàn bài, không chỉ một hình |
| Đoạn mở bài | Một phần của nội dung chính | Sa-pô là phần tách riêng, có hình thức khác |
Lỗi sai thường gặp
- Viết “sa-pô là nhan đề của bài” – sai, nhan đề và sa-pô là hai bộ phận khác nhau.
- Chỉ ghi vị trí mà quên nêu tác dụng. Ô “Tác dụng” cần trả lời được: tóm tắt nội dung, thu hút người đọc.
- Nhầm đề mục với sa-pô. Đề mục là các tiêu đề nhỏ chia bài thành phần; sa-pô chỉ có một, ở đầu bài.
Luyện tập
Bài 1. Một bài báo về phong trào trồng cây ở trường học có đoạn đầu in đậm: “Chỉ trong một tháng, học sinh toàn trường đã trồng được hàng trăm cây xanh, biến khoảng sân trống thành vườn trường.” Đoạn này có phải sa-pô không? Vì sao?
Đáp án: Có, vì nó đứng đầu bài, được in đậm khác phần thân bài và tóm tắt nội dung chính (kết quả trồng cây của học sinh). Đoạn này là ví dụ do thầy cô tự đặt.
Bài 2. Hãy viết một sa-pô (1–2 câu) cho bài thông tin về lợi ích của việc đọc sách mỗi ngày.
Gợi ý: “Chỉ cần dành 15 phút đọc sách mỗi ngày, bạn đã có thể mở rộng vốn từ, rèn trí tưởng tượng và tìm được nhiều niềm vui bất ngờ.”
Xem thêm các câu liên quan trong SBT Ngữ văn 6
- Câu 3 trang 59 SBT Ngữ văn 6 tập 2
- Câu 5 trang 64 SBT Ngữ văn 6 tập 2
- Giải SBT Ngữ văn 6 – Chân trời sáng tạo
Câu hỏi thường gặp
Sa-pô là gì trong văn bản thông tin?
Sa-pô là đoạn văn ngắn đặt ngay dưới nhan đề, trước phần nội dung chính, dùng để tóm tắt vấn đề của bài viết và thu hút người đọc. Thường được in đậm hoặc in nghiêng.
Sa-pô trong văn bản "Nỗi đau Amazon" là đoạn nào?
Là đoạn đầu tiên của văn bản, được in nghiêng, đứng trước các đề mục. Đoạn này giới thiệu tóm tắt nội dung bài viết.
Sa-pô khác đề mục như thế nào?
Sa-pô chỉ có một, đặt ở đầu bài để tóm tắt toàn bài. Đề mục là các tiêu đề nhỏ nằm trong thân bài, giúp chia bài thành các phần và dễ theo dõi nội dung.
Từ "sa-pô" có nguồn gốc từ đâu?
Từ tiếng Pháp "chapeau", nghĩa gốc là cái mũ. Trong báo chí, nó chỉ đoạn dẫn ngắn "đội" lên đầu bài viết.