Trả lời nhanh
Những nghề thủ công nổi bật của người Việt cổ là đúc đồng, làm đồ gốm, dệt vải. Đây là các nghề phát triển ở thời Văn Lang – Âu Lạc (văn hoá Đông Sơn), có nhiều hiện vật còn lại như trống đồng, thạp đồng, mũi tên đồng, đồ gốm và dấu tích vải gai, vải tơ tằm.
Đề bài và cách hiểu đúng
Câu hỏi thường gặp trong bài về nhà nước Văn Lang – Âu Lạc (Lịch sử 6): “Những nghề thủ công nổi bật của người Việt cổ là…”. Đáp án đúng là nhóm nghề đúc đồng – làm đồ gốm – dệt vải. Khi làm trắc nghiệm, em chọn phương án có đủ ba nghề này, không chọn phương án chứa nghề chưa xuất hiện ở thời kì đó.
Vì sao ba nghề này nổi bật?
1. Đúc đồng
- Cư dân Đông Sơn đã thành thạo kĩ thuật luyện và đúc đồng thau, tạo ra công cụ lao động (lưỡi cày, rìu, liềm), vũ khí (giáo, dao găm, mũi tên) và đồ dùng, nhạc khí.
- Hiện vật tiêu biểu: trống đồng (như trống Ngọc Lũ, trống Hoàng Hạ), thạp đồng Đào Thịnh. Hoa văn trên trống đồng phản ánh đời sống, tín ngưỡng của người xưa.
- Ở thành Cổ Loa, người ta tìm thấy rất nhiều mũi tên đồng, cho thấy nghề đúc đồng gắn với việc xây dựng lực lượng quân sự thời Âu Lạc.
2. Làm đồ gốm
- Gốm là đồ dùng thiết yếu: nồi, vò, bình, bát để nấu ăn, chứa nước và đựng lương thực.
- Gốm Đông Sơn được nặn bằng tay hoặc dùng bàn xoay, trang trí hoa văn như văn thừng, văn khắc vạch.
3. Dệt vải
- Người Việt cổ trồng đay, gai, dâu nuôi tằm để dệt vải gai và lụa tơ tằm.
- Các công cụ như chì lưới, dọi xe sợi và những mảnh vải trong mộ cổ là bằng chứng của nghề này.
Ba nghề trên nối tiếp nghề nông trồng lúa nước, phục vụ sản xuất, sinh hoạt và quốc phòng, nên được xem là nổi bật.
Loại trừ phương án sai
| Kiểu phương án gây nhiễu | Vì sao sai |
|---|---|
| Có nghề in ấn, làm giấy | Thuộc các thời kì sau này, chưa có ở thời Văn Lang – Âu Lạc. |
| Chỉ nêu nghề nông (trồng lúa, chăn nuôi) | Đó là nghề sản xuất nông nghiệp, không phải thủ công nghiệp. |
| Thiếu một trong ba nghề (ví dụ chỉ có gốm và dệt) | Thiếu đúc đồng – nghề đặc trưng nhất của văn hoá Đông Sơn. |
Lưu ý: bên cạnh ba nghề trên, người Việt cổ còn làm đồ trang sức, đóng thuyền, chế tác đá, rèn sắt (về sau). Nhưng nếu đề hỏi “nổi bật” và có phương án ba nghề này thì chọn phương án đó.
Mẹo nhớ
Nhớ câu: “Đồng – Gốm – Vải” hoặc nhớ theo công dụng: đồng để làm trống, gốm để đựng, vải để mặc.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm đúc đồng với nghề rèn sắt: sắt phổ biến hơn ở giai đoạn cuối, còn đồng thau là kim loại chủ đạo của văn hoá Đông Sơn.
- Nhầm nghề thủ công với nghề nông: trồng lúa nước là hoạt động kinh tế chính, còn thủ công nghiệp là nghề phụ trợ.
Bài luyện tập
- Trống đồng Ngọc Lũ là sản phẩm của nghề thủ công nào?
Đáp án: nghề đúc đồng. - Chì lưới và dọi xe sợi tìm thấy trong khảo cổ cho biết người Việt cổ có nghề nào?
Đáp án: chì lưới liên quan đến đánh cá; dọi xe sợi liên quan đến nghề xe sợi, dệt vải. - Vì sao mũi tên đồng ở Cổ Loa có ý nghĩa lịch sử?
Đáp án: cho thấy kĩ thuật đúc đồng phát triển và được dùng để trang bị vũ khí cho quân đội Âu Lạc.
Muốn nắm chắc hơn, em đọc thêm phần đời sống vật chất của cư dân Văn Lang – Âu Lạc trong sách giáo khoa Lịch sử 6.
Câu hỏi thường gặp
Nghề thủ công nổi bật của người Việt cổ là gì?
Là đúc đồng, làm đồ gốm và dệt vải, phát triển ở thời Văn Lang – Âu Lạc.
Hiện vật nào chứng tỏ nghề đúc đồng phát triển?
Trống đồng (Ngọc Lũ, Hoàng Hạ), thạp đồng Đào Thịnh, lưỡi cày đồng và nhiều mũi tên đồng ở Cổ Loa.
Nghề chính của người Việt cổ là thủ công hay nông nghiệp?
Nghề chính là nông nghiệp trồng lúa nước; thủ công nghiệp là các nghề bổ trợ cho sản xuất và đời sống.
Người Việt cổ dệt vải bằng nguyên liệu gì?
Chủ yếu là sợi gai, đay và tơ tằm, nên có vải gai và lụa.