Giải SGK Sinh 10 Cánh diều: 22 bài, 10 chủ đề và ôn tập 3 phần
Lớp 10Sinh họcCánh Diều

Giải SGK Sinh 10 Cánh diều: 22 bài, 10 chủ đề và ôn tập 3 phần

Trả lời nhanh

Sách Sinh học 10 Cánh diều được chia thành 3 phần với 10 chủ đề, gồm 22 bài học và 3 bài ôn tập cuối mỗi phần: phần giới thiệu môn học và các cấp độ tổ chức sống, phần sinh học tế bào, phần sinh học vi sinh vật và virus. Mục lục dưới đây dẫn tới lời giải từng bài, kèm lộ trình học và trọng tâm của mỗi chủ đề.

Sinh 10 Cánh diều có gì khác biệt?

Điểm dễ nhận ra nhất của sách Cánh diều là cách tổ chức theo chủ đề thay vì chương, và có bài ôn tập riêng sau mỗi phần. Một số nội dung được gộp gọn: tế bào nhân sơ và nhân thực học chung trong Bài 7, còn sự chuyển hóa năng lượng được học cùng enzyme trong Bài 10.

Vì sách chia theo phần lớn, em nên học xong cả một phần rồi làm ngay bài ôn tập phần đó. Bài ôn tập buộc em kết nối kiến thức của nhiều chủ đề, đây cũng là dạng câu hỏi hay xuất hiện trong đề kiểm tra giữa kì và cuối kì.

Mục lục Giải Sinh học 10 Cánh diều

Phần 1: Giới thiệu chương trình môn Sinh học và các cấp độ tổ chức của thế giới sống

Chủ đề 1: Giới thiệu khái quát chương trình môn Sinh học

  • Bài 1: Giới thiệu chương trình môn Sinh học. Sinh học và sự phát triển bền vững
  • Bài 2: Các phương pháp nghiên cứu và học tập môn Sinh học

Chủ đề 2: Các cấp độ tổ chức của thế giới sống

  • Bài 3: Giới thiệu chung về các cấp độ tổ chức của thế giới sống
  • Ôn tập phần 1

Phần 2: Sinh học tế bào

Chủ đề 3: Giới thiệu chung về tế bào

  • Bài 4: Khái quát về tế bào

Chủ đề 4: Thành phần hóa học của tế bào

  • Bài 5: Các nguyên tố hóa học và nước
  • Bài 6: Các phân tử sinh học

Chủ đề 5: Cấu trúc của tế bào

  • Bài 7: Tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực
  • Bài 8: Cấu trúc của tế bào nhân thực

Chủ đề 6: Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng ở tế bào

  • Bài 9: Trao đổi chất qua màng sinh chất
  • Bài 10: Sự chuyển hóa năng lượng và enzyme
  • Bài 11: Tổng hợp và phân giải các chất trong tế bào

Chủ đề 7: Thông tin giữa các tế bào, chu kì tế bào và phân bào

  • Bài 12: Thông tin giữa các tế bào
  • Bài 13: Chu kì tế bào và nguyên phân
  • Bài 14: Giảm phân
  • Bài 15: Thực hành làm tiêu bản nhiễm sắc thể quan sát nguyên phân, giảm phân

Chủ đề 8: Công nghệ tế bào

  • Bài 16: Công nghệ tế bào
  • Ôn tập phần 2

Phần 3: Sinh học vi sinh vật và virus

Chủ đề 9: Vi sinh vật

  • Bài 17: Vi sinh vật và các phương pháp nghiên cứu vi sinh vật
  • Bài 18: Sinh trưởng và sinh sản ở vi sinh vật
  • Bài 19: Quá trình tổng hợp, phân giải ở vi sinh vật và ứng dụng
  • Bài 20: Thành tựu của công nghệ vi sinh vật và ứng dụng của vi sinh vật

Chủ đề 10: Virus

  • Bài 21: Khái niệm, cấu tạo và chu trình nhân lên của virus
  • Bài 22: Phương thức lây truyền, cách phòng chống và ứng dụng của virus
  • Ôn tập phần 3

Lộ trình học Sinh 10 Cánh diều theo học kì

Phân phối chương trình có thể khác nhau giữa các trường, nhưng phần lớn đi theo khung dưới đây. Em dùng bảng này để biết mình đang ở đâu và cần ôn những chủ đề nào trước mỗi bài kiểm tra.

Giai đoạn Nội dung thường học Việc nên làm
Đầu học kì 1 Phần 1 (Chủ đề 1–2), Chủ đề 3–4 Làm Ôn tập phần 1, lập bảng các phân tử sinh học
Cuối học kì 1 Chủ đề 5–6: cấu trúc tế bào, trao đổi chất, enzyme, quang hợp, hô hấp Vẽ sơ đồ tế bào nhân thực và sơ đồ hô hấp, quang hợp
Đầu học kì 2 Chủ đề 7–8: truyền tin, phân bào, công nghệ tế bào Luyện bài tập nguyên phân, giảm phân; làm Ôn tập phần 2
Cuối học kì 2 Phần 3 (Chủ đề 9–10): vi sinh vật và virus Liên hệ thực tế lên men, vaccine; làm Ôn tập phần 3

Trọng tâm từng phần cần nắm khi giải bài

Phần 1

Bài 1 gắn sinh học với phát triển bền vững, nên câu hỏi vận dụng thường yêu cầu nêu ví dụ sinh học góp phần bảo vệ môi trường, an ninh lương thực, sức khỏe. Bài 3 cần phân biệt cấp độ tổ chức sống với cấp độ tổ chức chưa sống (phân tử, bào quan), và hiểu ba đặc điểm: tổ chức theo thứ bậc, hệ thống mở tự điều chỉnh, liên tục tiến hóa.

Phần 2

Đây là phần dài nhất, chiếm hơn một nửa số bài của sách (Bài 4–16). Khi giải các câu hỏi về cấu trúc tế bào, hãy luôn trả lời theo cặp “cấu trúc – chức năng”: ti thể có màng trong gấp nếp tạo mào để tăng diện tích chứa enzyme hô hấp; lục lạp có hệ thống thylakoid chứa sắc tố để hấp thụ ánh sáng. Bài 10 cần nắm cơ chế tác động của enzyme và các yếu tố ảnh hưởng; Bài 11 cần nắm nguyên liệu, sản phẩm và nơi diễn ra của quang hợp, hô hấp tế bào, lên men.

Ở Chủ đề 7, hãy so sánh nguyên phân với giảm phân về số lần phân bào, số tế bào con, bộ NST của tế bào con và ý nghĩa. Bảng so sánh này gần như chắc chắn xuất hiện trong bài ôn tập phần 2.

Phần 3

Chủ đề 9 có hai trọng tâm: bốn kiểu dinh dưỡng của vi sinh vật và các pha sinh trưởng trong nuôi cấy không liên tục. Chủ đề 10 yêu cầu vẽ hoặc mô tả chu trình nhân lên của virus và giải thích vì sao bệnh do virus lây lan nhanh. Câu hỏi vận dụng thường hỏi cách phòng bệnh cúm, sởi, HIV và vì sao cần tiêm nhắc lại vaccine.

Cách tận dụng bài Ôn tập phần

  1. Trước khi làm, tự vẽ sơ đồ tư duy của cả phần chỉ bằng trí nhớ, sau đó mở sách bổ sung chỗ thiếu.
  2. Khi làm, đánh dấu câu nào cần kết hợp từ hai chủ đề trở lên, đó là dạng câu hỏi tổng hợp em cần luyện thêm.
  3. Sau khi đối chiếu lời giải, ghi lại lỗi sai vào một trang riêng để ôn trước kì thi.

Bài luyện tập có lời giải

Bài 1. Ở một loài có 2n = 24, ba tế bào cùng nguyên phân 2 lần liên tiếp. Tính số tế bào con và tổng số NST trong các tế bào con.

Lời giải: Số tế bào con = 3 × 22 = 12. Mỗi tế bào con có bộ NST 2n = 24 nên tổng số NST = 12 × 24 = 288.

Bài 2. Một quần thể vi khuẩn ban đầu có 200 tế bào, thời gian thế hệ 30 phút. Giả sử vi khuẩn luôn ở pha lũy thừa, sau 3 giờ có bao nhiêu tế bào?

Lời giải: Số lần phân chia n = 180 : 30 = 6. Số tế bào N = 200 × 26 = 12 800.

Bài 3. Vì sao khi muối dưa cải, người ta thường nén chặt và ngập trong nước muối?

Lời giải: Nén chặt và ngập nước tạo điều kiện kị khí cho vi khuẩn lactic lên men, đồng thời hạn chế vi sinh vật hiếu khí gây thối. Nồng độ muối thích hợp vừa rút nước từ rau ra, vừa ức chế nhiều vi khuẩn gây hỏng.

Tài liệu Sinh học 10 Cánh diều khác

Giải SGK các môn lớp 10 Cánh diều

Câu hỏi thường gặp

Sinh 10 Cánh diều có bao nhiêu bài?

Sách có 22 bài học chia vào 10 chủ đề thuộc 3 phần, cuối mỗi phần có một bài ôn tập (Ôn tập phần 1, 2, 3).

Sinh 10 Cánh diều khác Kết nối tri thức ở điểm nào?

Cánh diều tổ chức theo phần và chủ đề, có bài ôn tập cuối mỗi phần và gộp một số nội dung (như tế bào nhân sơ và nhân thực trong Bài 7). Kiến thức cốt lõi vẫn bám theo cùng chương trình GDPT 2018 nên tương đương nhau.

Phần nào trong Sinh 10 Cánh diều quan trọng nhất cho kì thi?

Phần 2 – Sinh học tế bào chiếm dung lượng lớn nhất, đặc biệt các chủ đề trao đổi chất, chuyển hóa năng lượng và phân bào; đây là phần thường có nhiều câu hỏi trong đề kiểm tra.

Bài học liên quan