Trả lời nhanh
Khi ghi kết quả điều tra các bệnh về đường tiêu hoá, em lập bảng gồm: tên bệnh, số người mắc, tỉ lệ phần trăm, nguyên nhân thường gặp và biện pháp phòng. Tỉ lệ được tính bằng số người mắc chia cho tổng số người được điều tra rồi nhân 100. Sau đó em nhận xét bệnh nào gặp nhiều nhất và đề xuất cách phòng. Số liệu trong bài này chỉ là ví dụ minh hoạ, em phải thay bằng số liệu điều tra thật của mình.
Hoạt động điều tra gồm những việc gì?
Mục đích của hoạt động là tìm hiểu một số bệnh về đường tiêu hoá thường gặp ở học sinh hoặc người thân trong cộng đồng nhỏ như lớp, khối hoặc khu phố. Em chuẩn bị một phiếu hỏi đơn giản, hỏi từng người đã từng mắc bệnh nào trong thời gian gần đây rồi tổng hợp vào bảng.
- Chọn đối tượng: xác định số người được hỏi (ví dụ cả khối hoặc 120 học sinh).
- Lập phiếu: liệt kê các bệnh cần hỏi như sâu răng, viêm dạ dày, tiêu chảy, táo bón, nhiễm giun sán, ngộ độc thực phẩm.
- Ghi chép: đánh dấu số người mắc từng bệnh trong thời gian điều tra.
- Tổng hợp và nhận xét: tính tỉ lệ, vẽ biểu đồ, rút ra kết luận.
Mẫu bảng kết quả (số liệu minh hoạ)
Giả sử khảo sát 120 học sinh, bảng tổng hợp có thể như sau:
| Bệnh | Số người mắc | Tỉ lệ (%) |
|---|---|---|
| Sâu răng | 38 | 31,7 |
| Viêm dạ dày | 14 | 11,7 |
| Tiêu chảy | 12 | 10,0 |
| Táo bón | 9 | 7,5 |
| Nhiễm giun sán | 7 | 5,8 |
| Ngộ độc thực phẩm | 5 | 4,2 |
Cách tính ví dụ: tỉ lệ sâu răng = 38 : 120 × 100 ≈ 31,7%. Tổng các tỉ lệ có thể không bằng 100% vì một người có thể mắc nhiều bệnh, hoặc không mắc bệnh nào.
Cách nhận xét kết quả
- Bệnh phổ biến nhất: nêu tên bệnh có tỉ lệ cao nhất (trong ví dụ là sâu răng, chiếm khoảng một phần ba).
- So sánh các nhóm: bệnh liên quan đến vệ sinh ăn uống (tiêu chảy, giun sán, ngộ độc) có tỉ lệ thấp hơn bệnh răng miệng.
- Liên hệ thói quen: thử giải thích bằng thói quen ăn đồ ngọt, ăn muộn, uống nước chưa đun sôi, ít rửa tay.
Nguyên nhân và cách phòng từng bệnh
| Bệnh | Nguyên nhân thường gặp | Cách phòng |
|---|---|---|
| Sâu răng | Vi khuẩn trong mảng bám phân huỷ đường, làm hỏng men răng | Đánh răng sau bữa ăn, hạn chế đồ ngọt, khám răng định kì |
| Viêm dạ dày | Ăn uống thất thường, vi khuẩn gây bệnh, căng thẳng kéo dài | Ăn đúng giờ, hạn chế đồ cay, chua, đi khám khi đau kéo dài |
| Tiêu chảy | Nhiễm vi sinh vật qua thức ăn, nước uống | Ăn chín uống sôi, rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh |
| Táo bón | Ít chất xơ, uống ít nước, ít vận động | Ăn rau quả, uống đủ nước, vận động thường xuyên |
| Nhiễm giun sán | Trứng giun trong đất, nước, rau sống chưa sạch | Rửa tay, rửa rau kĩ, xổ giun định kì theo hướng dẫn của cơ sở y tế |
| Ngộ độc thực phẩm | Thức ăn ôi thiu, nhiễm khuẩn hoặc hoá chất | Chọn thực phẩm tươi, bảo quản đúng cách, không ăn đồ đã hỏng |
Lưu ý khi làm báo cáo
- Chỉ ghi số liệu thật em thu thập được, không tự thêm số cho đẹp bảng.
- Không ghi họ tên, thông tin cá nhân của người được hỏi, chỉ ghi số lượng.
- Khi người thân bị đau bụng kéo dài hoặc nôn ói nhiều, cần đến cơ sở y tế chứ không tự điều trị.
Bài tập vận dụng (có đáp án)
Bài 1. Khảo sát 80 học sinh thấy có 20 em bị sâu răng. Tính tỉ lệ phần trăm.
Đáp án: 20 : 80 × 100 = 25%.
Bài 2. Trong bảng khảo sát của lớp em, bệnh nào có tỉ lệ cao nhất? Nêu một biện pháp phòng bệnh đó.
Gợi ý: nêu tên bệnh theo bảng của em, ví dụ sâu răng thì biện pháp là đánh răng đúng cách sau bữa ăn và hạn chế đồ ngọt.
Bài 3. Vì sao tổng các tỉ lệ trong bảng có thể lớn hơn 100%?
Đáp án: vì một học sinh có thể mắc nhiều bệnh và được tính ở nhiều dòng của bảng.
Câu hỏi thường gặp
Tỉ lệ phần trăm người mắc bệnh tính như thế nào?
Lấy số người mắc bệnh chia cho tổng số người được điều tra rồi nhân 100. Ví dụ 38 trên 120 người cho khoảng 31,7%.
Bảng kết quả điều tra cần có những cột nào?
Tối thiểu gồm tên bệnh, số người mắc và tỉ lệ phần trăm. Có thể thêm cột nguyên nhân và biện pháp phòng bệnh.
Số liệu trong bài có phải kết quả thật không?
Không. Đây là số liệu giả định để minh hoạ cách ghi bảng và vẽ biểu đồ, em cần thay bằng số liệu điều tra thật của mình.