Trả lời nhanh
Cây lạc có sáu cơ quan, chia làm hai nhóm. Cơ quan sinh dưỡng gồm rễ, thân, lá, làm nhiệm vụ nuôi dưỡng cây. Cơ quan sinh sản gồm hoa, quả, hạt, làm nhiệm vụ duy trì và phát triển nòi giống. Em đối chiếu với hình để chỉ đúng từng bộ phận.
Đề bài và cách hiểu đề
Đề thường cho một hình vẽ cây lạc nhổ cả rễ, có chú thích A, B, C… Yêu cầu là kể tên các cơ quan và cho biết cơ quan đó thuộc nhóm nào. Vì không có hình trong bài này nên các em hãy dựa vào đặc điểm nhận dạng bên dưới để tự đối chiếu với hình của mình.
Các cơ quan của cây lạc
Cơ thể thực vật có hoa như cây lạc được chia thành hai nhóm cơ quan.
| Nhóm | Cơ quan | Đặc điểm nhận dạng ở cây lạc | Chức năng chính |
|---|---|---|---|
| Cơ quan sinh dưỡng | Rễ | Rễ cọc: một rễ cái to, nhiều rễ bên; trên rễ có các nốt sần nhỏ | Hút nước và muối khoáng, giữ cây bám đất |
| Thân | Thân thảo, mọc bò hoặc đứng, có nhiều cành | Nâng đỡ, vận chuyển nước, muối khoáng và chất hữu cơ | |
| Lá | Lá kép, thường có 4 lá chét xếp thành hai cặp | Quang hợp, thoát hơi nước, trao đổi khí | |
| Cơ quan sinh sản | Hoa | Hoa màu vàng, mọc ở nách lá gần gốc | Thụ phấn, thụ tinh, tạo quả và hạt |
| Quả | Quả (củ lạc) có vỏ xốp, nằm trong đất | Bảo vệ hạt | |
| Hạt | Nằm trong quả, có lớp vỏ lụa mỏng, hai nửa lá mầm | Nảy mầm thành cây mới |
Vì sao phân thành hai nhóm?
Rễ, thân, lá lo việc lấy thức ăn, tạo chất hữu cơ và vận chuyển, giúp cây sống và lớn lên, nên gọi là cơ quan sinh dưỡng. Hoa, quả, hạt tham gia tạo ra cây con, nên gọi là cơ quan sinh sản. Hai nhóm này liên hệ chặt chẽ: lá quang hợp tạo chất hữu cơ, một phần được đưa về nuôi hoa, quả và hạt.
Điều thú vị chỉ có ở cây lạc
- Nốt sần ở rễ: chứa vi khuẩn sống cộng sinh có khả năng lấy đạm từ không khí cho cây. Vì vậy trồng lạc làm đất tốt hơn, người ta thường trồng luân canh lạc với lúa hoặc ngô.
- Quả nằm trong đất: sau khi hoa thụ phấn, cuống bầu dài ra, cắm xuống đất rồi quả mới phát triển. Đó là lý do ta phải nhổ cây lên mới thấy củ lạc.
- Hạt lạc có hai lá mầm: chất dự trữ (giàu dầu, đạm) nằm ở lá mầm nên hạt lạc béo bùi.
Lỗi sai thường gặp
- Cho rằng “củ lạc” là rễ củ. Thực ra đó là quả, bên trong mới là hạt.
- Nhầm nốt sần ở rễ là cơ quan sinh sản. Nốt sần thuộc rễ, là cơ quan sinh dưỡng.
- Chỉ kể 3 cơ quan sinh dưỡng mà quên cơ quan sinh sản (hoặc ngược lại).
Mẹo nhớ
Em đọc theo vần: “Rễ – thân – lá” để nuôi cây, “hoa – quả – hạt” để có cây mới. Ba cơ quan đầu từ dưới lên trên, ba cơ quan sau theo thứ tự hình thành.
Bài luyện tập
- Phần nào của cây lạc mà ta ăn là chủ yếu? Thuộc nhóm cơ quan nào?
Đáp án: Hạt lạc (nằm trong quả); thuộc cơ quan sinh sản. - Kể tên các cơ quan thực hiện chức năng quang hợp và hút nước ở cây lạc.
Đáp án: Lá quang hợp; rễ hút nước và muối khoáng. - Vì sao khi thu hoạch lạc người ta phải nhổ cả cây?
Đáp án: Vì quả lạc phát triển và nằm dưới đất, dính vào rễ qua cuống quả nên phải nhổ cây để lấy quả.
Câu hỏi thường gặp
Cây lạc có mấy cơ quan?
Cây lạc có 6 cơ quan chia hai nhóm: rễ, thân, lá (cơ quan sinh dưỡng) và hoa, quả, hạt (cơ quan sinh sản).
Củ lạc là rễ, thân hay quả?
Củ lạc là quả của cây lạc. Quả phát triển dưới đất, bên trong chứa các hạt mà ta quen gọi là hạt lạc.
Nốt sần ở rễ cây lạc có tác dụng gì?
Nốt sần chứa vi khuẩn cộng sinh, giúp cây lấy đạm từ không khí nên làm đất thêm màu mỡ.
Cơ quan sinh dưỡng khác cơ quan sinh sản ở điểm nào?
Cơ quan sinh dưỡng nuôi dưỡng cây (hút nước, quang hợp, vận chuyển), còn cơ quan sinh sản tạo ra hạt để duy trì nòi giống.