Trả lời nhanh
Sách Ngữ văn 8 Chân trời sáng tạo gồm 10 bài học chia đều hai tập (Tập 1: Bài 1–5, Tập 2: Bài 6–10) và hai bài ôn tập cuối học kì. Mỗi bài học xoay quanh một thể loại chính, gồm các phần Đọc, Thực hành tiếng Việt, Viết, Nói và nghe, Ôn tập. Mục lục dưới đây dẫn tới bài soạn chi tiết từng văn bản, kèm cách học theo thể loại.
Cấu trúc sách Ngữ văn 8 Chân trời sáng tạo
Sách được thiết kế theo chủ điểm và thể loại. Mỗi bài học thường mở đầu bằng phần Tri thức ngữ văn (khái niệm về thể loại, kiến thức tiếng Việt), sau đó là 2–3 văn bản đọc chính, một văn bản đọc kết nối chủ điểm và một văn bản để em tự đọc mở rộng theo thể loại. Phần Viết và Nói và nghe luôn gắn với kiểu văn bản vừa học.
| Bài | Chủ điểm | Thể loại trọng tâm |
|---|---|---|
| 1 | Những gương mặt thân yêu | Thơ sáu chữ, bảy chữ |
| 2 | Những bí ẩn của thế giới tự nhiên | Văn bản thông tin |
| 3 | Sự sống thiêng liêng | Văn bản nghị luận |
| 4 | Sắc thái của tiếng cười | Truyện cười |
| 5 | Những tình huống khôi hài | Hài kịch |
| 6 | Tình yêu Tổ quốc | Thơ thất ngôn bát cú và tứ tuyệt luật Đường |
| 7 | Yêu thương và hi vọng | Truyện |
| 8 | Cánh cửa mở ra thế giới | Văn bản thông tin |
| 9 | Âm vang của lịch sử | Truyện lịch sử |
| 10 | Cười mình, cười người | Thơ trào phúng |
Mục lục soạn văn 8 Chân trời sáng tạo Tập 1
Bài 1: Những gương mặt thân yêu (Thơ sáu chữ, bảy chữ)
Trọng tâm: nhận biết số chữ mỗi dòng, cách ngắt nhịp, gieo vần và tác dụng của biện pháp tu từ trong việc thể hiện tình cảm gia đình, quê hương.
- Trong lời mẹ hát
- Nhớ đồng
- Những chiếc lá thơm tho
- Thực hành tiếng Việt trang 20
- Chái bếp
- Làm một bài thơ sáu chữ hoặc bảy chữ
- Viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ tự do
- Nghe và tóm tắt nội dung thuyết trình của người khác
- Ôn tập trang 29
Bài 2: Những bí ẩn của thế giới tự nhiên (Văn bản thông tin)
Trọng tâm: văn bản giải thích hiện tượng tự nhiên – nhận ra cách trình bày theo quan hệ nguyên nhân – kết quả, vai trò của sơ đồ, hình ảnh, số liệu.
- Tri thức ngữ văn trang 31
- Bạn đã biết gì về sóng thần?
- Sao băng là gì và những điều bạn cần biết về sao băng?
- Mưa xuân (II)
- Thực hành tiếng Việt trang 41
- Những điều bí ẩn trong tập tính di cư của các loài chim
- Viết văn bản thuyết minh giải thích một hiện tượng tự nhiên
- Nghe và nắm bắt nội dung chính trong thảo luận nhóm, trình bày lại nội dung đó
- Ôn tập trang 54
Bài 3: Sự sống thiêng liêng (Văn bản nghị luận)
Trọng tâm: xác định luận đề, luận điểm, lí lẽ, bằng chứng; phân biệt ý kiến chủ quan với thông tin khách quan.
- Tri thức ngữ văn trang 56
- Bức thư của thủ lĩnh da đỏ
- Thiên nhiên và hồn người lúc sang thu
- Bài ca Côn Sơn
- Thực hành tiếng Việt trang 66
- Lối sống đơn giản – xu thế của thế kỉ XXI
- Viết văn bản nghị luận về một vấn đề của đời sống
- Trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội
- Ôn tập trang 76
Bài 4: Sắc thái của tiếng cười (Truyện cười)
Trọng tâm: chỉ ra đối tượng bị phê phán, chi tiết gây cười, thủ pháp phóng đại, tình huống bất ngờ và bài học rút ra.
- Vắt cổ chày ra nước, May không đi giày
- Khoe của, Con rắn vuông
- Tiếng cười có lợi ích gì?
- Thực hành tiếng Việt trang 86
- Văn hay
- Viết đoạn văn kể lại một hoạt động xã hội
- Thảo luận ý kiến về một vấn đề đời sống
- Ôn tập trang 95
Bài 5: Những tình huống khôi hài (Hài kịch)
Trọng tâm: xung đột kịch, lời thoại, chỉ dẫn sân khấu, thói xấu bị đem ra giễu cợt; phần Viết là văn bản kiến nghị.
- Ông Giuốc-đanh mặc lễ phục
- Cái chúc thư
- Loại vi trùng quý hiếm
- Thực hành tiếng Việt trang 115
- “Thuyền trưởng tàu Viễn Dương”
- Viết văn bản kiến nghị về một vấn đề của đời sống
- Trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội
- Ôn tập trang 130
Ôn tập cuối học kì 1
- Ôn tập cuối học kì 1
Mục lục soạn văn 8 Chân trời sáng tạo Tập 2
Bài 6: Tình yêu Tổ quốc (Thơ thất ngôn bát cú và tứ tuyệt luật Đường)
Trọng tâm: bố cục đề – thực – luận – kết (bát cú), luật bằng trắc, niêm, đối, vần; cảm hứng yêu nước qua các thời kì.
- Tri thức ngữ văn trang 5
- Nam quốc sơn hà
- Qua Đèo Ngang
- Lòng yêu nước của nhân dân ta
- Thực hành tiếng Việt trang 12
- Chạy giặc
- Viết bài văn kể lại một hoạt động xã hội
- Nghe và tóm tắt nội dung thuyết trình của người khác
- Ôn tập trang 16
Bài 7: Yêu thương và hi vọng (Truyện)
Trọng tâm: tình huống truyện, ngôi kể, nhân vật và thông điệp nhân văn; phần Viết là bài phân tích một tác phẩm văn học.
- Tri thức ngữ văn trang 18
- Bồng chanh đỏ
- Bố của Xi-mông (Simon)
- Đảo sơn ca
- Thực hành tiếng Việt trang 32
- Cây sồi mùa đông
- Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học
- Nghe và tóm tắt nội dung thuyết trình của người khác
- Ôn tập trang 43
Bài 8: Cánh cửa mở ra thế giới (Văn bản thông tin)
Trọng tâm: văn bản giới thiệu sách, phim; cách kết hợp thông tin với đánh giá của người viết; phần Viết là giới thiệu một cuốn sách yêu thích.
- Tri thức ngữ văn trang 45
- Chuyến du hành về tuổi thơ
- Mẹ vắng nhà – Bộ phim tuyệt đẹp về những đứa trẻ thời chiến tranh
- Tình yêu sách
- Thực hành tiếng Việt trang 53
- Tốt-tô-chan bên cửa sổ: Khi trẻ con lớn lên trong tình thương
- Viết bài văn giới thiệu một cuốn sách yêu thích
- Trình bày, giới thiệu về một cuốn sách
- Ôn tập trang 65
Bài 9: Âm vang của lịch sử (Truyện lịch sử)
Trọng tâm: bối cảnh lịch sử, nhân vật lịch sử và hư cấu nghệ thuật; phần Viết là kể lại một chuyến đi.
- Tri thức ngữ văn trang 67
- Hoàng Lê nhất thống chí
- Viên tướng trẻ và con ngựa trắng
- Đại Nam quốc sử diễn ca
- Thực hành tiếng Việt trang 87
- Bến Nhà Rồng năm ấy…
- Viết bài văn kể lại một chuyến đi
- Nghe và nắm bắt nội dung chính đã trao đổi, thảo luận và trình bày lại
- Ôn tập trang 98
Bài 10: Cười mình, cười người (Thơ trào phúng)
Trọng tâm: đối tượng trào phúng, giọng điệu (tự trào hay đả kích), các thủ pháp nói quá, chơi chữ, tương phản.
- Tri thức ngữ văn trang 100
- Bạn đến chơi nhà
- Đề đền Sầm Nghi Đống
- Hiểu rõ bản thân
- Thực hành tiếng Việt trang 105
- Tự trào
- Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học
- Thảo luận ý kiến về một vấn đề của đời sống
- Ôn tập trang 113
Ôn tập cuối học kì 2
- Đọc trang 114
- Tiếng Việt trang 115
- Viết trang 116
- Nói và nghe trang 117
Soạn bài thế nào cho đúng trọng tâm?
Soạn văn không phải chép đáp án vào vở. Mục đích là đến lớp em đã hiểu văn bản ở mức cơ bản và biết mình còn vướng chỗ nào. Thầy cô gợi ý quy trình bốn bước:
- Đọc Tri thức ngữ văn trước: đây là “chìa khóa” của cả bài học. Ví dụ học Bài 6 mà chưa nắm luật bằng trắc, niêm, đối thì gần như không trả lời được câu hỏi về thể thơ.
- Đọc văn bản hai lượt: lượt đầu đọc liền mạch để nắm nội dung; lượt hai gạch chân từ ngữ, hình ảnh, chi tiết then chốt.
- Tự trả lời câu hỏi sau văn bản bằng lời của mình, rồi mới đối chiếu với bài soạn tham khảo.
- Ghi một câu “thông điệp” cho mỗi văn bản: văn bản muốn nói điều gì với người đọc hôm nay?
Mẹo đọc hiểu theo từng nhóm thể loại
| Nhóm thể loại | Câu hỏi cần tự đặt ra |
|---|---|
| Thơ sáu chữ, bảy chữ; thơ Đường luật | Mỗi dòng mấy chữ? Gieo vần ở đâu, ngắt nhịp thế nào? Biện pháp tu từ nào nổi bật và gợi cảm xúc gì? |
| Văn bản thông tin | Thông tin chính là gì? Trình bày theo trật tự nào (thời gian, nguyên nhân – kết quả)? Sơ đồ, hình ảnh hỗ trợ ra sao? |
| Văn bản nghị luận | Luận đề là gì? Có mấy luận điểm? Lí lẽ và bằng chứng nào thuyết phục nhất? |
| Truyện cười, hài kịch, thơ trào phúng | Cười ai, cười điều gì? Mâu thuẫn gây cười nằm ở đâu? Tiếng cười nhằm phê phán hay tự giễu? |
| Truyện, truyện lịch sử | Tình huống truyện là gì? Nhân vật được khắc họa qua chi tiết nào? Đâu là sự thật lịch sử, đâu là hư cấu? |
Lỗi thường gặp khi soạn văn 8
- Trả lời chung chung kiểu “tác giả thể hiện tình cảm sâu sắc” mà không dẫn chi tiết. Mỗi nhận xét cần đi kèm một từ ngữ, hình ảnh cụ thể trong văn bản.
- Nhầm thể thơ: thất ngôn bát cú có 8 câu, tứ tuyệt có 4 câu, mỗi câu 7 chữ; không nhầm với thơ bảy chữ hiện đại có số dòng tự do.
- Bỏ qua phần Viết và Nói và nghe vì nghĩ không kiểm tra. Thực tế đề kiểm tra luôn có câu viết đoạn hoặc viết bài gắn với kiểu văn bản của bài học.
- Chép nguyên bài soạn tham khảo: khi kiểm tra gặp văn bản ngoài sách giáo khoa, em sẽ lúng túng vì không có kĩ năng tự phân tích.
Tài liệu học kèm Ngữ văn 8 Chân trời sáng tạo
- Văn mẫu lớp 8 Chân trời sáng tạo
- Tóm tắt tác phẩm Ngữ văn 8 Chân trời sáng tạo
- Tác giả tác phẩm Ngữ văn 8 Chân trời sáng tạo
- Bố cục tác phẩm Ngữ văn 8 Chân trời sáng tạo
- Giải SBT Ngữ văn 8 Chân trời sáng tạo
- Đề thi Ngữ văn 8 Chân trời sáng tạo
- Soạn văn 8 Kết nối tri thức và Soạn văn 8 Cánh diều
Câu hỏi thường gặp
Ngữ văn 8 Chân trời sáng tạo có bao nhiêu bài học?
Sách có 10 bài học: Tập 1 gồm Bài 1–5, Tập 2 gồm Bài 6–10, cộng thêm phần ôn tập cuối học kì 1 và cuối học kì 2.
Tập 2 Ngữ văn 8 Chân trời sáng tạo học những thể loại nào?
Tập 2 học thơ thất ngôn bát cú và tứ tuyệt luật Đường (Bài 6), truyện (Bài 7), văn bản thông tin giới thiệu sách, phim (Bài 8), truyện lịch sử (Bài 9) và thơ trào phúng (Bài 10).
Nên soạn văn 8 trước hay sau khi học trên lớp?
Nên soạn trước buổi học: đọc Tri thức ngữ văn, đọc kĩ văn bản và tự trả lời câu hỏi. Sau buổi học, em bổ sung ý thầy cô giảng và sửa lại phần trả lời chưa đúng.