Trả lời nhanh
Võ Tòng trong đoạn trích “Người đàn ông cô độc giữa rừng” (trích “Đất rừng phương Nam” của Đoàn Giỏi) là người có ngoại hình vạm vỡ, mạnh mẽ nhưng tính tình chất phác, thẳng thắn, giàu tình nghĩa. Bên ngoài ông có vẻ dữ dội, bên trong lại hiền hậu, mang nỗi buồn của người sống lẻ loi giữa rừng. Nhân vật thể hiện vẻ đẹp con người Nam Bộ.
Hiểu đề: “Có người cho rằng…” nghĩa là gì?
Mở đầu đề bằng cụm “Có người cho rằng…” thường là một nhận định hoặc cách nhìn về nhân vật. Việc của em là đối chiếu nhận định với văn bản: đồng ý hay không, đồng ý ở điểm nào, bổ sung ở điểm nào. Dù đề cụ thể có nhận định ra sao, bài làm vẫn xoay quanh một câu hỏi: Võ Tòng là người như thế nào và nhà văn khắc hoạ ông bằng cách nào?
Hãy đọc lại kĩ đề trên lớp hoặc trong sách. Nếu đề nêu sẵn nhận định, em nên chép lại đúng ý đó ở phần mở bài rồi mới bàn luận.
Vài nét về tác giả, tác phẩm
- Đoàn Giỏi (1925–1989) là nhà văn Nam Bộ, rất giỏi miêu tả thiên nhiên và con người vùng sông nước phương Nam.
- “Đất rừng phương Nam” là tiểu thuyết kể qua lời bé An, một cậu bé đi theo tía nuôi và những người bạn đường qua vùng rừng nước Cà Mau thời Pháp thuộc.
- Đoạn trích kể cuộc gặp gỡ với Võ Tòng, một người sống một mình giữa rừng, mà tên gọi gợi liên tưởng đến hình ảnh người hảo hán mạnh mẽ trong truyện cổ.
Dàn ý phân tích nhân vật Võ Tòng
Mở bài
Giới thiệu Đoàn Giỏi, “Đất rừng phương Nam”, đoạn trích và nhân vật Võ Tòng; nêu nhận định chung: một con người bề ngoài mạnh mẽ, bên trong nhân hậu, thấm đậm chất Nam Bộ.
Thân bài
- Ngoại hình: thân hình to lớn, khoẻ khoắn, giọng nói vang, dáng vẻ phóng khoáng. Ngoại hình tạo ấn tượng mạnh, gây ngạc nhiên với người đọc và bé An.
- Tính cách:
- Chân chất, thật thà, nói năng thẳng thắn, không khách sáo.
- Hiếu khách, trọng tình nghĩa khi tiếp đón người lạ giữa rừng.
- Giàu lòng thương người, tinh tế với trẻ nhỏ dù bề ngoài thô mộc.
- Hoàn cảnh và nội tâm: ông sống cô độc giữa rừng vì những biến cố đau buồn trong quá khứ. Bên dưới vẻ cứng cỏi là nỗi cô đơn, khao khát sẻ chia.
- Nghệ thuật: ngôi kể thứ nhất qua cái nhìn của bé An; miêu tả ngoại hình, lời nói, hành động; ngôn ngữ mộc mạc, đậm màu sắc Nam Bộ; khung cảnh rừng làm nền cho nhân vật.
- Ý nghĩa: Võ Tòng đại diện cho những con người phóng khoáng, nghĩa khí của vùng đất mới; qua ông, nhà văn gửi gắm tình yêu con người và thiên nhiên phương Nam.
Kết bài
Khẳng định sức hấp dẫn của nhân vật và bài học về cách nhìn người: đừng đánh giá chỉ qua vẻ ngoài.
Bảng tóm tắt luận điểm và cách khai thác
| Đặc điểm | Cách nhà văn thể hiện | Em cần chỉ ra |
|---|---|---|
| Mạnh mẽ, phóng khoáng | Miêu tả ngoại hình, giọng nói | Chi tiết cụ thể trong văn bản |
| Chất phác, thẳng thắn | Lời thoại, cách cư xử | Lời nói nào cho thấy tính thật thà |
| Nhân hậu, giàu tình nghĩa | Hành động với khách, với bé An | Việc làm cụ thể, thái độ |
| Cô độc, đau buồn | Hoàn cảnh sống, giọng kể | Mâu thuẫn giữa vẻ ngoài và nội tâm |
Đoạn văn mẫu (nhận xét về tính cách)
Điều khiến Võ Tòng để lại ấn tượng sâu sắc không chỉ là vóc dáng to lớn mà còn là sự đối lập thú vị giữa vẻ ngoài và tấm lòng. Thoạt nhìn, ông khiến người ta e dè bởi dáng người vạm vỡ, giọng nói vang giữa rừng vắng. Nhưng càng tiếp xúc, ta càng thấy ông chân chất, thẳng thắn và rất mực thương người. Đoàn Giỏi không cần lời ca tụng dài dòng; ông để nhân vật tự bộc lộ qua cách đón khách, qua lời nói mộc mạc. Nhờ vậy, Võ Tòng hiện lên chân thực, gần gũi, đúng với phẩm chất hào sảng của con người Nam Bộ.
Đoạn văn mẫu (nêu cảm nhận về nỗi cô độc)
Đằng sau con người mạnh mẽ ấy là một nỗi cô đơn không dễ gọi tên. Sống một mình giữa rừng rộng, Võ Tòng như mang theo những vết thương cũ mà ông chẳng muốn phô bày. Chính sự lặng lẽ đó khiến những cử chỉ ân cần của ông với người lạ càng thêm xúc động: người từng chịu nhiều mất mát lại hiểu hơn ai hết giá trị của sự sẻ chia. Nhân vật vì thế không chỉ là một người thợ rừng khoẻ mạnh, mà còn là con người giàu chiều sâu nội tâm.
Lỗi sai thường gặp
- Chỉ tả ngoại hình mà không rút ra tính cách. Mỗi chi tiết phải đi kèm nhận xét.
- Nhầm với Võ Tòng trong “Thuỷ Hử”. Đây là nhân vật của Đoàn Giỏi, đừng đưa chi tiết đả hổ của truyện Trung Quốc vào bài.
- Kể lại cốt truyện thay vì phân tích.
- Bịa chi tiết không có trong văn bản. Hãy đọc lại đoạn trích và chỉ dùng chi tiết em chắc chắn.
Mẹo nhớ: mỗi luận điểm theo công thức Chi tiết – Nhận xét – Nghệ thuật – Liên hệ.
Luyện tập
- Viết đoạn văn 6–8 câu nêu cảm nhận về sự đối lập giữa ngoại hình và tính cách của Võ Tòng.
Gợi ý đáp án: mở bằng câu chủ đề nêu sự đối lập, 2–3 câu tả vẻ ngoài mạnh mẽ, 2–3 câu chỉ ra tấm lòng nhân hậu, câu kết nêu bài học về cách nhìn người. - Vì sao nhà văn chọn kể qua mắt bé An?
Gợi ý: cái nhìn trẻ thơ khiến nhân vật vừa lạ lẫm vừa gần gũi, làm tình cảm tự nhiên, chân thật hơn. - Nếu có ý kiến cho rằng Võ Tòng chỉ là người thô lỗ, em có đồng ý không? Hãy nêu hai lí lẽ phản bác.
Gợi ý: dựa vào sự hiếu khách, tình thương người và nỗi cô độc bên trong.
Câu hỏi thường gặp
Võ Tòng trong Người đàn ông cô độc giữa rừng là người như thế nào?
Ông là người to lớn, khoẻ mạnh, tính tình chất phác, thẳng thắn, hiếu khách và giàu tình thương. Dưới vẻ ngoài mạnh mẽ là nỗi cô độc của người sống một mình giữa rừng.
Đoạn trích Người đàn ông cô độc giữa rừng của tác giả nào?
Đoạn trích trong tiểu thuyết Đất rừng phương Nam của nhà văn Đoàn Giỏi, viết về vùng rừng nước Nam Bộ.
Khi phân tích nhân vật Võ Tòng cần chú ý nghệ thuật nào?
Nên chú ý ngôi kể thứ nhất qua bé An, cách miêu tả ngoại hình, lời nói, hành động và ngôn ngữ mộc mạc đậm chất Nam Bộ.
Bài phân tích nhân vật nên trình bày theo cấu trúc nào?
Mở bài giới thiệu tác giả, tác phẩm và nhân vật; thân bài lần lượt ngoại hình, tính cách, nội tâm, nghệ thuật; kết bài khẳng định giá trị nhân vật và bài học rút ra.