Trả lời nhanh
Hồ nước ngọt sâu nhất thế giới ở châu Á là hồ Baikal (đọc là Bai-can), nằm ở vùng Xi-bia, Liên bang Nga. Hồ sâu tối đa khoảng 1.642 m, cũng là hồ nước ngọt sâu nhất hành tinh. Hồ có nguồn gốc kiến tạo, hình thành từ một vết nứt sâu của vỏ Trái Đất cách đây hàng chục triệu năm.
Hồ Baikal: những con số cần nhớ
Khi gặp câu hỏi này, em chỉ cần nhớ tên hồ và vị trí. Các số liệu dưới đây giúp em trả lời đầy đủ hơn ở dạng câu hỏi tự luận.
| Đặc điểm | Hồ Baikal |
|---|---|
| Vị trí | Nam Xi-bia, Liên bang Nga (Bắc Á) |
| Độ sâu tối đa | Khoảng 1.642 m |
| Chiều dài | Khoảng 636 km, hình lưỡi liềm hẹp |
| Diện tích mặt hồ | Khoảng 31.700 km² |
| Nguồn gốc | Kiến tạo (hồ nằm trong vết đứt gãy, vùng tách giãn của vỏ Trái Đất) |
| Tuổi | Hơn 25 triệu năm, thuộc loại hồ cổ nhất thế giới |
| Trữ lượng | Chứa khoảng 1/5 lượng nước ngọt bề mặt dạng lỏng của thế giới |
Hồ có hơn 300 sông, suối đổ vào nhưng chỉ có một sông thoát nước chính là sông Angara. Năm 1996, hồ được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới.
Vì sao hồ Baikal lại sâu như vậy?
Đa số hồ trên thế giới là các chỗ trũng nông, do sông, băng hà hoặc núi lửa tạo ra. Baikal thì khác. Nơi đây là vùng vỏ Trái Đất đang bị kéo giãn, các khối đất đá sụt xuống tạo thành một thung lũng nứt (địa hào) rất sâu. Nước từ sông đổ vào lấp đầy thung lũng đó.
Vì thế, đáy hồ nằm sâu dưới cả mực nước biển. Tuổi hồ lớn nên lớp trầm tích dưới đáy cũng dày tới nhiều km.
So sánh với một số hồ sâu khác
| Hồ | Châu lục | Độ sâu tối đa (gần đúng) | Nước ngọt? |
|---|---|---|---|
| Baikal | Á | 1.642 m | Có |
| Tanganyika | Phi | khoảng 1.470 m | Có |
| Caspi | Giáp ranh Á – Âu | khoảng 1.025 m | Không (nước mặn) |
| Issyk-Kul | Á (Kirghizia) | khoảng 668 m | Nước hơi mặn |
Bảng cho thấy Baikal vượt trội về độ sâu. Tanganyika đứng thứ hai thế giới nhưng thuộc châu Phi.
Các lỗi dễ nhầm
- Nhầm với biển Caspi. Caspi là “hồ” lớn nhất thế giới về diện tích nhưng nước mặn, nên không thuộc nhóm “nước ngọt”.
- Nhầm “sâu nhất” với “rộng nhất”. Baikal sâu nhất; còn hồ nước ngọt có diện tích mặt lớn nhất là hồ Thượng (Superior) ở Bắc Mỹ.
- Viết sai tên. Có thể gặp các cách viết Baikal, Bai-can, Baican, đều chỉ cùng một hồ.
- Nhầm với hồ trong nước. Hồ Ba Bể hay hồ Tây của Việt Nam chỉ có độ sâu vài mét đến vài chục mét, không liên quan đến “sâu nhất thế giới”.
Mẹo nhớ
Hãy nhớ cụm “Baikal – Bắc Á – Bậc nhất về chiều sâu”. Chữ B lặp lại giúp em nhớ rằng hồ nằm ở Bắc Á (Xi-bia) và là nhất về độ sâu. Khi đề cho cả bốn phương án là tên hồ, hãy loại trước các hồ không thuộc châu Á, rồi loại hồ nước mặn.
Luyện tập nhanh
- Hồ sâu nhất thế giới nằm ở khu vực nào của châu Á?
Đáp án: Khu vực Bắc Á, nam Xi-bia (Liên bang Nga), đó là hồ Baikal. - Vì sao biển Caspi không được xếp là hồ nước ngọt sâu nhất?
Đáp án: Vì nước Caspi mặn, và độ sâu tối đa (khoảng 1.025 m) cũng nhỏ hơn Baikal. - Nêu một đặc điểm cho thấy Baikal là hồ có giá trị đặc biệt.
Đáp án: Có thể nêu: chứa khoảng 1/5 lượng nước ngọt bề mặt thế giới, hoặc là hồ cổ hơn 25 triệu năm, hoặc là Di sản thiên nhiên thế giới của UNESCO.
Câu hỏi thường gặp
Hồ nước ngọt sâu nhất thế giới là hồ nào?
Là hồ Baikal ở Xi-bia, Liên bang Nga, với độ sâu tối đa khoảng 1.642 m. Hồ này vừa sâu nhất ở châu Á vừa sâu nhất thế giới trong các hồ nước ngọt.
Hồ Baikal nằm ở nước nào, thuộc châu lục nào?
Hồ nằm ở phía nam vùng Xi-bia, thuộc Liên bang Nga, trong khu vực Bắc Á của châu Á.
Hồ nước ngọt sâu thứ hai thế giới là hồ nào?
Là hồ Tanganyika ở châu Phi, sâu khoảng 1.470 m. Hồ này nằm ở châu Phi nên không thuộc phạm vi câu hỏi về châu Á.
Hồ Baikal có nguồn gốc như thế nào?
Hồ có nguồn gốc kiến tạo. Nó nằm trong một vết nứt sâu của vỏ Trái Đất, nơi các khối đất đá sụt xuống rồi được nước sông lấp đầy.