Trả lời nhanh
Đáp án A – nước sông. Châu Âu có mạng lưới sông ngòi dày đặc, lượng nước dồi dào quanh năm nhờ mưa nhiều và khí hậu ôn đới ẩm. Vì vậy sông là nguồn cung cấp nước chủ yếu cho sinh hoạt, công nghiệp và nông nghiệp. Các nguồn khác như nước ngầm, hồ, băng tuyết tan chỉ đóng vai trò bổ sung.
Đề bài và cách hiểu câu hỏi
Câu hỏi: “Nguồn cung cấp nước chủ yếu cho sinh hoạt và sản xuất ở châu Âu là…”, trong đó phương án A là nước sông. Các phương án còn lại ở đề gốc thường là những nguồn nước khác trong tự nhiên (nước ngầm, nước hồ, băng tuyết tan…). Vì không có bản đề đầy đủ để đối chiếu, bài này giải thích theo từng nguồn nước thay vì gắn nhãn B, C, D.
Từ khoá cần chú ý là “chủ yếu”: đề hỏi nguồn có vai trò lớn nhất, không phải mọi nguồn có thể dùng được.
Vì sao nước sông là nguồn nước chủ yếu ở châu Âu?
- Sông ngòi dày đặc, phân bố khá đều. Châu Âu có nhiều sông lớn như Von-ga, Đa-nuýp, Rai-nơ (Rhine)… chảy qua nhiều quốc gia và vùng đông dân.
- Nguồn nước ổn định. Phần lớn châu Âu có mưa quanh năm (nhất là Tây và Bắc Âu, khí hậu ôn đới hải dương) nên sông ít bị cạn kiệt theo mùa; ở vùng núi cao, băng tuyết tan góp thêm nước cho sông.
- Dễ khai thác. Nước sông nằm trên mặt đất, chi phí lấy nước thấp hơn nhiều so với khoan giếng sâu; các đô thị và khu công nghiệp thường nằm dọc theo sông.
- Dùng được nhiều mục đích. Cấp nước sinh hoạt, làm mát và sản xuất công nghiệp, tưới cho đồng ruộng, kết hợp giao thông đường thuỷ và thuỷ điện.
Các nguồn nước khác đóng vai trò gì?
| Nguồn nước | Vai trò ở châu Âu | Vì sao không phải “chủ yếu” |
|---|---|---|
| Nước ngầm | Bổ sung cho sinh hoạt, nhiều nơi dùng làm nước uống | Khai thác tốn kém hơn, trữ lượng hạn chế, khai thác quá mức dễ gây sụt hạ mực nước |
| Nước hồ | Cấp nước cho khu vực quanh hồ (nhiều ở Bắc Âu, vùng núi Anpơ) | Phân bố cục bộ, không phủ khắp lục địa |
| Băng tuyết tan | Nuôi dưỡng sông ở vùng núi cao và vĩ độ cao | Chủ yếu gián tiếp, thông qua sông |
Lưu ý: băng tuyết tan thường chảy vào sông rồi mới được sử dụng, nên nó là nguồn bổ sung cho nước sông chứ không thay thế được sông.
Mẹo làm bài và lỗi sai thường gặp
- Đọc kỹ chữ “chủ yếu”. Nhiều bạn chọn nước ngầm vì nghĩ “nước ngầm sạch hơn”, nhưng đề hỏi nguồn có vai trò lớn nhất cho cả sinh hoạt và sản xuất.
- Nhớ quy luật chung: khu vực nào sông ngòi phát triển, mưa nhiều thì nguồn nước mặt (sông, hồ) là nguồn chính; khu vực khô hạn (hoang mạc) mới phải dựa nhiều vào nước ngầm.
- Liên hệ kiến thức khí hậu: lượng mưa nhiều và phân bố đều là gốc của mạng lưới sông dày ở châu Âu.
Mở rộng: khi đề hỏi về nguồn bổ cập nước ngầm
Có dạng câu hỏi phủ định như “nguồn cung cấp nước ngọt ngầm không phải là…”. Nước ngầm được bổ sung chủ yếu từ nước mưa ngấm xuống đất, nước sông, hồ thấm qua tầng đất đá và nước do băng tuyết tan thấm xuống. Khi gặp dạng này, hãy loại trừ những phương án không có đường thấm xuống tầng chứa nước ngọt (ví dụ nước biển mặn). Luôn đối chiếu với từng phương án trong đề của bạn.
Luyện tập nhanh
- Điền khuyết: Ở châu Âu, nguồn nước dùng cho sinh hoạt và sản xuất chủ yếu là nước ……. Đáp án: nước sông.
- Đúng hay sai? “Băng tuyết tan là nguồn nước chủ yếu trực tiếp cung cấp cho các đô thị châu Âu.” Đáp án: Sai; băng tuyết tan chủ yếu nuôi dưỡng sông ở vùng núi cao, nước được dùng thông qua sông.
- Tự luận ngắn: Nêu hai lý do khiến sông ngòi châu Âu có giá trị kinh tế lớn. Gợi ý: nước dồi dào quanh năm cho sinh hoạt, sản xuất, tưới tiêu; thuận lợi cho giao thông đường thuỷ và thuỷ điện.
Câu hỏi thường gặp
Nguồn cung cấp nước chủ yếu cho sinh hoạt và sản xuất ở châu Âu là gì?
Là nước sông. Châu Âu có mạng lưới sông ngòi dày, nước dồi dào quanh năm nhờ mưa nhiều nên sông cung cấp nước cho sinh hoạt, công nghiệp và nông nghiệp.
Vì sao không chọn nước ngầm làm nguồn nước chủ yếu ở châu Âu?
Nước ngầm chỉ là nguồn bổ sung, phải khoan khai thác tốn kém và trữ lượng hạn chế. Nước sông dễ lấy, ổn định và phục vụ được nhiều mục đích hơn.
Băng tuyết tan có phải nguồn nước chính của châu Âu không?
Không. Băng tuyết tan chủ yếu cấp nước cho sông ở vùng núi cao và vĩ độ cao, rồi nước được sử dụng thông qua hệ thống sông.
Nước ngầm được bổ sung từ những nguồn nào?
Chủ yếu từ nước mưa ngấm xuống đất, ngoài ra còn từ nước sông, hồ thấm và băng tuyết tan thấm xuống tầng chứa nước.