Trả lời nhanh
“Cách ghi chép để nắm chắc nội dung bài học” là văn bản thông tin trích từ sách Bí kíp ghi chép hiệu quả (Du Gia Huy, NXB Kim Đồng, 2020), phương thức biểu đạt chính là thuyết minh. Văn bản chia hai phần: giới thiệu việc ghi chép, rồi hướng dẫn các cách ghi chép hiệu quả. Mục đích là giúp người học ghi nhanh, nhớ lâu và nắm chắc kiến thức.
1. Xuất xứ và tác giả – tác phẩm
Văn bản được in trong cuốn Bí kíp ghi chép hiệu quả, tác giả Du Gia Huy, Di Huân minh hoạ, Thiện Minh dịch, NXB Kim Đồng ấn hành năm 2020.
Cuốn sách gồm 3 chương và nhằm hướng dẫn bạn đọc cách ghi chép sao cho hiệu quả. Bài học của chúng ta là một trong 8 vấn đề được trình bày ở chương 2.
Lưu ý: đây là sách hướng dẫn kĩ năng, không phải truyện hay thơ. Vì vậy khi học, các em chú ý đến thông tin và cách trình bày thông tin hơn là nhân vật hay cốt truyện.
2. Thể loại và phương thức biểu đạt
| Yếu tố | Nội dung |
|---|---|
| Thể loại | Văn bản thông tin |
| Phương thức biểu đạt chính | Thuyết minh |
| Đối tượng hướng tới | Học sinh, người đọc cần rèn kĩ năng tự học |
| Chủ đề | Cách ghi chép thông tin nhanh và hiệu quả |
Mẹo nhớ: thấy văn bản hướng dẫn cách làm một việc và có đề mục, số thứ tự, hình minh hoạ thì nghĩ ngay đến văn bản thông tin – thuyết minh.
3. Bố cục
- Phần 1 (từ đầu đến “một trong các cách sau đây”): giới thiệu về việc ghi chép và cách để ghi chép.
- Phần 2 (còn lại): các cách ghi chép hiệu quả.
Cách chia này cho thấy văn bản đi theo trình tự quen thuộc của bài hướng dẫn: nêu vấn đề trước, đưa giải pháp sau.
4. Giá trị nội dung
Văn bản hướng dẫn người đọc cách ghi chép thông tin nhanh và nắm thông tin hiệu quả. Ghi chép không phải là chép lại nguyên văn lời giảng mà là chọn ý chính, sắp xếp lại theo cách của mình để dễ xem lại, dễ nhớ.
Từ đó, văn bản nhắc chúng ta một điều: học tốt không chỉ nhờ nghe nhiều mà còn nhờ biết xử lí thông tin ngay trong lúc học.
5. Giá trị nghệ thuật (cách trình bày)
- Hình thức rõ ràng, dễ hiểu, ngắn gọn; chia thành nhiều đề mục và có hình ảnh minh hoạ.
- Ngôn ngữ chính xác, cô đọng, chặt chẽ.
- Các từ ngữ, câu văn quan trọng được in đậm và đánh số để người đọc nhận ra ngay các ý, các cách ghi chép. Tác dụng của chi tiết này được phân tích kĩ ở bài Các từ ngữ in đậm, đánh số 1, 2, 3, 4 có tác dụng gì.
6. Gợi ý áp dụng vào việc học Ngữ văn
Phần này là gợi ý mở rộng của thầy cô để các em vận dụng, không phải nội dung nguyên văn trong sách. Có thể thử các cách sau khi ghi bài văn:
- Ghi theo gạch đầu dòng: mỗi ý một dòng, dùng từ khoá thay vì cả câu dài.
- Ghi theo sơ đồ tư duy: đặt tên bài ở giữa, nhánh chính là xuất xứ, bố cục, nội dung, nghệ thuật.
- Ghi theo hai cột: cột trái ghi câu hỏi hoặc từ khoá, cột phải ghi nội dung; cuối trang viết 1–2 câu tóm tắt.
Ví dụ tự đặt, ghi bài “Cách ghi chép…” theo hai cột:
| Từ khoá / câu hỏi | Nội dung ghi nhanh |
|---|---|
| Xuất xứ? | Sách Bí kíp ghi chép hiệu quả, NXB Kim Đồng 2020 |
| Thể loại? | Văn bản thông tin, thuyết minh |
| Bố cục? | 2 phần: giới thiệu – các cách ghi chép |
| Nghệ thuật? | Đề mục, hình minh hoạ, ngôn ngữ cô đọng |
7. Lỗi sai thường gặp
- Nhầm đây là văn bản văn học, ghi phương thức biểu đạt là tự sự hoặc biểu cảm. Đáp án đúng: thuyết minh.
- Chép nguyên văn cả đoạn khi làm bài, thay vì rút ra ý chính.
- Ghi sai ranh giới bố cục: phần 1 kết thúc ở câu “một trong các cách sau đây”.
8. Luyện tập (có đáp án)
Câu 1. Văn bản thuộc thể loại nào, dùng phương thức biểu đạt nào?
Đáp án: Văn bản thông tin; phương thức thuyết minh.
Câu 2. Nêu hai nét đặc sắc về hình thức trình bày của văn bản.
Đáp án: Chia thành nhiều đề mục rõ ràng, có hình ảnh minh hoạ; ngôn ngữ chính xác, cô đọng (có thể thêm: từ ngữ quan trọng được in đậm, đánh số).
Câu 3. Em hãy ghi chép tóm tắt bài này trong 3 dòng bằng từ khoá.
Gợi ý: Nguồn: Bí kíp ghi chép hiệu quả – Văn bản thông tin – Hướng dẫn ghi chép nhanh, nắm chắc bài.
Xem thêm
- Soạn bài Cách ghi chép để nắm chắc nội dung bài học
- Các mẫu tóm tắt Cách ghi chép để nắm chắc nội dung bài học
- Chúng ta có thể đọc nhanh hơn
- Bài học từ cây cau
- Phòng tránh đuối nước
- Tự học một thú vui bổ ích
- Tác giả tác phẩm Ngữ văn 7 Chân trời sáng tạo
Cùng chuyên đề: Mục lục khác cùng môn, lớp: Đề thi cuối kì 1 Văn 7 Kết nối tri thức: 2 đề có đáp án, dàn ý phần Viết; Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 7 trang 13 tập 2 (Kết nối tri thức); Bài thơ Mẹ và quả (Nguyễn Khoa Điềm): tác giả, nội dung, phân tích.
Câu hỏi thường gặp
Văn bản Cách ghi chép để nắm chắc nội dung bài học thuộc thể loại gì?
Đây là văn bản thông tin, phương thức biểu đạt chính là thuyết minh, vì văn bản cung cấp tri thức và hướng dẫn cách làm một việc cụ thể.
Văn bản này được trích từ đâu?
Văn bản in trong sách Bí kíp ghi chép hiệu quả của tác giả Du Gia Huy, Di Huân minh hoạ, Thiện Minh dịch, NXB Kim Đồng 2020. Đây là một trong 8 vấn đề của chương 2.
Bố cục của văn bản gồm mấy phần?
Gồm 2 phần: phần 1 (từ đầu đến "một trong các cách sau đây") giới thiệu về ghi chép; phần 2 trình bày các cách ghi chép hiệu quả.
Giá trị nội dung chính của văn bản là gì?
Văn bản hướng dẫn cách ghi chép thông tin nhanh và nắm thông tin hiệu quả, qua đó giúp học sinh nâng cao kĩ năng tự học.