Trả lời nhanh
Để thu được hình chiếu đứng, hướng chiếu là từ trước tới (từ phía trước vật thể chiếu ra phía sau, lên mặt phẳng chiếu đứng). Phương án “từ trên xuống” là hướng chiếu của hình chiếu bằng, còn “từ trái sang” là hướng chiếu của hình chiếu cạnh, nên hai phương án đó không đúng.
Hình chiếu đứng là gì?
Trong vẽ kĩ thuật, ta đặt vật thể trước ba mặt phẳng chiếu vuông góc với nhau rồi chiếu vuông góc vật thể lên từng mặt phẳng. Mỗi mặt phẳng cho một hình chiếu với một hướng chiếu riêng.
Hình chiếu đứng là hình nhận được trên mặt phẳng chiếu đứng (mặt phẳng thẳng đứng ở phía sau vật thể). Vì mặt phẳng này nằm phía sau nên tia chiếu phải đi từ trước tới sau, tức hướng chiếu từ trước tới.
Bảng phân biệt ba hướng chiếu
| Hình chiếu | Mặt phẳng chiếu | Hướng chiếu | Vị trí trên bản vẽ |
|---|---|---|---|
| Hình chiếu đứng | Mặt phẳng chiếu đứng | Từ trước tới | Góc trên bên trái |
| Hình chiếu bằng | Mặt phẳng chiếu bằng | Từ trên xuống | Dưới hình chiếu đứng |
| Hình chiếu cạnh | Mặt phẳng chiếu cạnh | Từ trái sang | Bên phải hình chiếu đứng |
Vì sao không chọn các phương án còn lại?
- Từ trên xuống: đây là hướng nhìn vật thể từ phía trên, cho hình chiếu bằng (thấy chiều dài và chiều rộng).
- Từ trái sang (phải): đây là hướng nhìn từ bên cạnh, cho hình chiếu cạnh (thấy chiều rộng và chiều cao).
- Từ sau tới, từ dưới lên: không phải hướng chiếu quy ước của ba hình chiếu vuông góc cơ bản.
Hình chiếu đứng cho biết chiều dài và chiều cao của vật thể, vì khi nhìn thẳng từ phía trước ta thấy rõ hai kích thước này.
Mẹo nhớ nhanh
- Đứng – đối diện vật thể: bạn đứng trước vật thì nhìn từ trước tới.
- Bằng – nhìn từ bên trên xuống như nhìn mặt bàn phẳng.
- Cạnh – nhìn từ bên cạnh, theo quy ước là từ trái sang.
- Thứ tự trên bản vẽ: đứng ở trên trái, cạnh ở phải, bằng ở dưới.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “đứng” với “nhìn từ trên xuống” vì tưởng vật đứng thì phải nhìn từ trên. Thực ra tên gọi lấy theo mặt phẳng chiếu, không theo cách ta nhìn.
- Vẽ hình chiếu bằng và hình chiếu cạnh đổi chỗ cho nhau.
- Quên rằng hình chiếu đứng và hình chiếu bằng cùng chiều dài; hình chiếu đứng và hình chiếu cạnh cùng chiều cao.
Bài luyện tập
- Điền vào chỗ trống: Hình chiếu bằng có hướng chiếu từ ……… .
Đáp án: từ trên xuống. - Một hộp chữ nhật dài 30 cm, rộng 20 cm, cao 10 cm. Hình chiếu đứng là hình chữ nhật có kích thước bao nhiêu?
Đáp án: 30 cm × 10 cm (chiều dài × chiều cao), vì chiếu từ trước tới thấy chiều dài và chiều cao. - Với hộp ở câu 2, hình chiếu cạnh có kích thước bao nhiêu?
Đáp án: 20 cm × 10 cm (chiều rộng × chiều cao).
Lưu ý: số đo ở các bài luyện tập là ví dụ tự đặt để bạn làm quen cách xác định kích thước từng hình chiếu.
Câu hỏi thường gặp
Để thu được hình chiếu đứng, hướng chiếu từ đâu?
Hướng chiếu từ trước tới, tức tia chiếu vuông góc với mặt phẳng chiếu đứng đặt phía sau vật thể.
Hình chiếu bằng có hướng chiếu từ đâu?
Hình chiếu bằng có hướng chiếu từ trên xuống, chiếu lên mặt phẳng chiếu bằng nằm ngang bên dưới vật thể.
Hình chiếu cạnh có hướng chiếu như thế nào?
Hình chiếu cạnh có hướng chiếu từ trái sang phải, chiếu lên mặt phẳng chiếu cạnh đặt bên phải vật thể.
Hình chiếu đứng cho biết những kích thước nào của vật thể?
Hình chiếu đứng thể hiện chiều dài và chiều cao của vật thể.