Trả lời nhanh
Nước (tinh khiết) trong suốt, không màu, không mùi, không vị và không có hình dạng nhất định mà mang hình dạng của vật chứa. Nước chảy từ cao xuống thấp, lan ra mọi phía, thấm qua một số vật, hòa tan được một số chất và tồn tại ở ba thể: rắn, lỏng, khí.
Các tính chất của nước
Khi trả lời câu hỏi này, em nên chia các tính chất thành từng nhóm để dễ nhớ và không bị sót ý.
| Nhóm | Tính chất | Ví dụ trong đời sống |
|---|---|---|
| Quan sát bằng giác quan | Trong suốt, không màu, không mùi, không vị | Nhìn thấy rõ viên sỏi dưới đáy cốc nước lọc |
| Hình dạng | Không có hình dạng nhất định, mang hình dạng vật chứa nó | Rót nước vào chai tròn, vào hộp vuông thì nước có hình chai, hình hộp |
| Chuyển động | Chảy từ cao xuống thấp, lan ra mọi phía | Nước mưa chảy xuống mương; đổ nước ra bàn, nước loang ra |
| Thấm | Thấm qua một số vật (vải, giấy thấm, bông), không thấm qua vật khác (nilon, thủy tinh) | Áo mưa bằng nilon không bị ướt vào trong |
| Hòa tan | Hòa tan được một số chất (đường, muối), không hòa tan được chất khác (dầu ăn, cát) | Pha nước đường; dầu nổi trên mặt nước |
| Thể | Tồn tại ở ba thể: rắn (nước đá), lỏng (nước), khí (hơi nước) | Nước đá tan, nước sôi bốc hơi |
Giải thích từng tính chất bằng thí nghiệm đơn giản
1. Màu, mùi, vị
Rót nước lọc vào cốc thủy tinh, đặt sau cốc một tờ giấy có chữ. Em vẫn đọc được chữ qua cốc, chứng tỏ nước trong suốt, ánh sáng truyền qua được. Ngửi và nếm thử nước tinh khiết thấy không mùi, không vị.
Lưu ý: nước sông, nước ao thường đục, có mùi vì lẫn đất, rác, sinh vật nhỏ. Tính chất “không màu, không mùi, không vị” chỉ đúng với nước tinh khiết.
2. Hình dạng
Lần lượt rót cùng một lượng nước vào cốc, chai, đĩa. Nước luôn có hình dạng của vật chứa. Khác với hòn đá hay cái thước có hình dạng cố định, nước là chất lỏng nên dễ thay đổi hình dạng.
3. Chảy và lan ra
Đổ một ít nước lên mặt khay nghiêng, nước chảy theo chiều dốc từ cao xuống thấp. Đổ lên mặt phẳng nằm ngang, nước loang ra mọi phía. Vì vậy ta phải dùng máng, ống dẫn để nước đi đúng hướng.
4. Thấm
Nhỏ vài giọt nước lên miếng vải, tờ giấy thấm và miếng nilon. Nước thấm nhanh vào vải và giấy thấm, còn đọng thành giọt trên nilon. Dựa vào đó người ta chọn vải nilon để làm áo mưa, chọn khăn bông để lau khô người.
5. Hòa tan
Cho một thìa đường, một thìa muối, một thìa cát và một thìa dầu ăn vào bốn cốc nước, khuấy đều. Đường và muối tan hết, nước vẫn trong. Cát lắng xuống đáy, dầu ăn nổi lên mặt nước. Vậy nước chỉ hòa tan một số chất, không phải tất cả.
6. Ba thể của nước
- Thể lỏng: nước uống, nước mưa, nước sông.
- Thể rắn: nước đá, băng, tuyết. Nước đông đặc ở 0 °C (ở điều kiện bình thường).
- Thể khí: hơi nước, không nhìn thấy được. Nước sôi ở 100 °C (ở điều kiện bình thường) và bay hơi nhanh hơn.
Lưu ý: “khói trắng” bốc lên trên ấm nước sôi là những hạt nước nhỏ li ti do hơi nước gặp lạnh ngưng tụ, không phải hơi nước.
Mẹo nhớ nhanh
Em nhớ cụm “MÀU – HÌNH – CHẢY – THẤM – TAN – THỂ”: màu mùi vị, hình dạng, chảy, thấm, hòa tan, ba thể. Đọc đủ 6 từ là gần như đủ ý khi làm bài.
Lỗi sai thường gặp
- Viết “nước có màu xanh” (màu xanh của biển, hồ là do ánh sáng và tạp chất, nước tinh khiết không màu).
- Nói “nước hòa tan được mọi chất” – sai, dầu ăn và cát không tan trong nước.
- Nhầm khói trắng trên nồi nước sôi là hơi nước.
- Quên nêu nước tồn tại ở cả ba thể, chỉ nói nước là chất lỏng.
Bài luyện tập
- Vì sao người ta dùng ống nhựa để dẫn nước từ bể lên vườn mà nước không chảy ra ngoài?
Đáp án: Vì nước chảy theo hình dạng của vật chứa và chảy từ cao xuống thấp; nhựa không thấm nước nên nước không thoát ra ngoài ống. - Khuấy hai thìa muối vào cốc nước, muối biến mất. Có phải muối đã mất đi không?
Đáp án: Không. Muối đã hòa tan trong nước; nếu đun cho nước bay hơi hết, muối sẽ còn lại ở đáy. - Kể tên một vật dùng tính chất “không thấm nước” và một vật dùng tính chất “thấm nước” của vật liệu.
Đáp án (gợi ý): Áo mưa nilon (không thấm); khăn bông, giấy thấm (thấm nước).
Tóm tắt để ghi vào vở
Nước tinh khiết trong suốt, không màu, không mùi, không vị; không có hình dạng nhất định; chảy từ cao xuống thấp và lan ra mọi phía; thấm qua một số vật; hòa tan một số chất; tồn tại ở thể rắn, lỏng, khí và chuyển đổi giữa các thể khi nhiệt độ thay đổi.
Câu hỏi thường gặp
Nước có màu, mùi, vị không?
Nước tinh khiết không màu, không mùi, không vị. Nước tự nhiên có thể có màu, mùi, vị do lẫn tạp chất như đất, rong rêu, muối khoáng.
Vì sao nói nước không có hình dạng nhất định?
Vì nước là chất lỏng, khi rót vào vật chứa nào thì nước có hình dạng của vật chứa đó, còn khi đổ ra mặt phẳng thì loang ra.
Chất nào hòa tan được trong nước, chất nào không?
Đường, muối ăn tan trong nước; cát, dầu ăn, bột sắt không tan trong nước.
Nước tồn tại ở những thể nào?
Nước tồn tại ở ba thể: thể rắn (nước đá, tuyết), thể lỏng (nước) và thể khí (hơi nước). Ở điều kiện bình thường nước đông đặc ở 0 °C và sôi ở 100 °C.