Trả lời nhanh
Làm tròn đến hàng phần nghìn nghĩa là giữ lại đúng 3 chữ số sau dấu phẩy. Em nhìn chữ số thứ 4 sau dấu phẩy: nếu nhỏ hơn 5 thì giữ nguyên chữ số thứ 3, nếu từ 5 trở lên thì cộng thêm 1 vào chữ số thứ 3. Ví dụ: 3,14159 ≈ 3,142 còn 2,7183 ≈ 2,718.
Hàng phần nghìn nằm ở đâu?
Sau dấu phẩy của số thập phân, các hàng lần lượt là phần mười, phần trăm, phần nghìn, phần chục nghìn… Hàng phần nghìn luôn là hàng thứ 3 sau dấu phẩy. Muốn làm tròn đến hàng này, em phải xác định hàng ngay bên phải nó (hàng thứ 4) để quyết định.
| Số | Phần mười | Phần trăm | Phần nghìn | Phần chục nghìn |
|---|---|---|---|---|
| 3,14159 | 1 | 4 | 1 | 5 |
| 2,7183 | 7 | 1 | 8 | 3 |
Quy tắc làm tròn ba bước
- Gạch chân chữ số hàng phần nghìn (chữ số thứ 3 sau dấu phẩy).
- Nhìn chữ số ngay bên phải nó (chữ số thứ 4).
- Quyết định: chữ số đó < 5 → giữ nguyên chữ số hàng phần nghìn; chữ số đó ≥ 5 → tăng chữ số hàng phần nghìn thêm 1. Sau cùng, bỏ hết các chữ số bên phải.
Mẹo nhớ: “Bốn trở xuống thì bỏ, năm trở lên thì nâng”. Chỉ chữ số thứ 4 có quyền quyết định, các chữ số đứng sau nó không ảnh hưởng.
Ví dụ có lời giải
Ví dụ 1. Làm tròn 4,52678 đến hàng phần nghìn.
Chữ số hàng phần nghìn là 6, chữ số thứ 4 là 7 (≥ 5) nên tăng 6 thành 7. Kết quả: 4,52678 ≈ 4,527.
Ví dụ 2. Làm tròn 12,3454 đến hàng phần nghìn.
Chữ số thứ 3 là 5, chữ số thứ 4 là 4 (< 5) nên giữ nguyên. Kết quả: 12,3454 ≈ 12,345.
Ví dụ 3 (có “nhớ”). Làm tròn 0,9996 đến hàng phần nghìn.
Chữ số thứ 3 là 9, chữ số thứ 4 là 6 nên phải cộng 1 vào 0,999, được 1,000. Vậy 0,9996 ≈ 1,000. Ở đây chữ số 9 “nhớ” sang các hàng cao hơn, em cần cộng cẩn thận.
Ví dụ 4. Làm tròn số âm −2,3456 đến hàng phần nghìn.
Em làm tròn phần số dương 2,3456 ≈ 2,346 rồi giữ dấu trừ. Kết quả: −2,3456 ≈ −2,346.
Làm tròn kết quả của phép chia và phân số
Khi đổi phân số ra số thập phân hoặc chia không hết, em chia đến chữ số thập phân thứ 4 rồi mới làm tròn.
- 7 : 9 = 0,7777… ≈ 0,778 (chữ số thứ 4 là 7).
- 5 : 16 = 0,3125 ≈ 0,313 (chữ số thứ 4 là 5 nên nâng).
- 10 : 7 = 1,428571… ≈ 1,429. Nếu chia 10 kg gạo cho 7 túi, mỗi túi khoảng 1,429 kg.
Lỗi sai thường gặp
- Nhìn nhầm hàng. Nhiều bạn nhìn chữ số hàng phần nghìn để quyết định thay vì chữ số bên phải nó. Hãy luôn gạch chân và đánh dấu chữ số “quyết định”.
- Làm tròn từng bước. Với 1,23449, làm tròn thành 1,2345 rồi thành 1,235 là sai. Đúng là nhìn thẳng chữ số thứ 4 (là 4) nên kết quả 1,234.
- Bỏ chữ số 0 ở cuối. 0,0495 ≈ 0,050 (không viết 0,05) vì đề yêu cầu 3 chữ số thập phân, thể hiện mức độ chính xác của phép làm tròn.
- Quên “nhớ”. Gặp chữ số 9 ở hàng phần nghìn mà tăng thêm 1 thì phải nhớ sang hàng bên trái.
Bài luyện tập (tự đặt, có đáp án)
Làm tròn các số sau đến hàng phần nghìn:
- a) 4,6738 b) 8,0004 c) 19,9995
- Viết 8/11 dưới dạng số thập phân rồi làm tròn đến hàng phần nghìn.
- Một mảnh vườn hình chữ nhật có diện tích 15 m2, chiều dài 7 m. Tính chiều rộng (làm tròn đến hàng phần nghìn).
Đáp án.
- a) 4,6738 ≈ 4,674 (chữ số thứ 4 là 8). b) 8,0004 ≈ 8,000 (chữ số thứ 4 là 4). c) 19,9995 ≈ 20,000 (chữ số thứ 4 là 5, cộng 1 và nhớ sang các hàng trước).
- 8 : 11 = 0,72727… ≈ 0,727 (chữ số thứ 4 là 2).
- Chiều rộng = 15 : 7 = 2,142857… ≈ 2,143 m.
Tổng kết
Hãy nhớ ba việc: đếm đủ 3 chữ số sau dấu phẩy, nhìn chữ số thứ 4, rồi quyết định giữ hay nâng. Em làm quen thêm với làm tròn đến hàng đơn vị, phần mười, phần trăm bằng cùng một quy tắc, chỉ khác hàng cần giữ lại.
Câu hỏi thường gặp
Làm tròn đến hàng phần nghìn là giữ mấy chữ số thập phân?
Giữ đúng 3 chữ số sau dấu phẩy. Chữ số thứ 4 sau dấu phẩy quyết định việc giữ nguyên hay tăng thêm 1 cho chữ số thứ 3.
Làm tròn 0,9996 đến hàng phần nghìn được bao nhiêu?
Chữ số thứ 4 là 6 nên cộng 1 vào 0,999, được 1,000. Số 9 làm kết quả nhớ sang các hàng cao hơn.
Số thập phân âm làm tròn như thế nào?
Làm tròn phần số dương (bỏ dấu) theo quy tắc quen thuộc rồi giữ nguyên dấu trừ. Ví dụ −2,3456 ≈ −2,346.
Vì sao 0,0495 làm tròn đến hàng phần nghìn viết là 0,050 mà không phải 0,05?
Giá trị hai số bằng nhau, nhưng viết 0,050 để thể hiện rõ kết quả đã làm tròn đến hàng phần nghìn, tức có đủ 3 chữ số thập phân.