Trả lời nhanh
Trong bốn thứ nước, carbon dioxide, ánh sáng, diệp lục, không có thứ nào là sản phẩm của quang hợp. Nước và carbon dioxide là nguyên liệu, ánh sáng và diệp lục là điều kiện. Sản phẩm của quang hợp là chất hữu cơ (glucose, sau đó chuyển thành tinh bột) và khí oxygen. Vì vậy nếu đề yêu cầu chọn sản phẩm, em phải tìm phương án có glucose hoặc oxygen.
Quang hợp là gì?
Quang hợp là quá trình lá cây hấp thụ năng lượng ánh sáng nhờ chất diệp lục để biến nước và carbon dioxide thành chất hữu cơ, đồng thời thải khí oxygen ra môi trường. Quá trình này diễn ra chủ yếu ở lá, trong các lục lạp của tế bào thịt lá.
Phương trình tổng quát
6CO2 + 6H2O → C6H12O6 + 6O2
Điều kiện: ánh sáng và chất diệp lục. Dạng chữ dễ nhớ: carbon dioxide + nước, nhờ ánh sáng và diệp lục, tạo glucose + oxygen.
Phân biệt nguyên liệu, điều kiện và sản phẩm
| Vai trò | Chất / yếu tố | Lấy từ đâu |
|---|---|---|
| Nguyên liệu | Nước | Rễ hút từ đất, vận chuyển lên lá qua mạch gỗ |
| Nguyên liệu | Carbon dioxide | Từ không khí, vào lá qua khí khổng |
| Điều kiện | Ánh sáng | Ánh sáng mặt trời hoặc đèn |
| Điều kiện | Diệp lục | Có sẵn trong lục lạp của lá |
| Sản phẩm | Glucose (chất hữu cơ) | Tạo ra trong lục lạp, sau đó được dự trữ dạng tinh bột hoặc vận chuyển đi nuôi cây |
| Sản phẩm | Oxygen | Thoát ra ngoài qua khí khổng |
Vì sao ánh sáng và diệp lục không phải sản phẩm?
Ánh sáng là dạng năng lượng, không phải chất tạo thành. Năng lượng này được chuyển thành năng lượng hoá học dự trữ trong glucose. Diệp lục chỉ đóng vai trò hấp thụ ánh sáng, nó không bị biến đổi thành chất mới trong phản ứng, nên là điều kiện chứ không là sản phẩm.
Cách chứng minh sản phẩm của quang hợp
- Tinh bột: lấy lá đã được chiếu sáng, tẩy diệp lục bằng cồn nóng rồi nhỏ dung dịch iodine; lá chuyển màu xanh tím chứng tỏ có tinh bột.
- Oxygen: đặt cành rong đuôi chó trong nước dưới ánh sáng, bọt khí thoát ra; que đóm còn tàn đỏ bùng cháy khi đưa vào khí thu được.
Ý nghĩa của quang hợp
Quang hợp tạo chất hữu cơ nuôi cây và là nguồn thức ăn đầu tiên của hầu hết sinh vật. Quá trình này còn cung cấp oxygen cho hô hấp và giúp giảm lượng carbon dioxide trong khí quyển. Đó là lí do trồng cây xanh góp phần điều hoà không khí.
Mẹo nhớ
Em hãy nhớ câu: “Vào thì là nguyên liệu, ở giữa là điều kiện, ra mới là sản phẩm”. Chất vào lá là nước và carbon dioxide, ánh sáng cùng diệp lục là bộ phận giúp phản ứng xảy ra, còn chất ra khỏi phản ứng là glucose và oxygen.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm khí carbon dioxide với khí oxygen: cây hút CO2 khi quang hợp và thải O2.
- Cho rằng quang hợp chỉ xảy ra ban ngày ở mọi cơ quan. Thực tế chỉ xảy ra ở bộ phận có diệp lục và có ánh sáng.
- Nhầm quang hợp với hô hấp: hô hấp dùng oxygen và chất hữu cơ, thải carbon dioxide và nước, diễn ra suốt ngày đêm.
Bài luyện tập
Câu 1. Khí nào thoát ra từ lá cây trong quá trình quang hợp?
Đáp án: Khí oxygen (O2).
Câu 2. Từ 6 phân tử CO2 quang hợp tạo ra bao nhiêu phân tử O2?
Đáp án: 6 phân tử O2, theo hệ số của phương trình.
Câu 3. Vì sao đặt cây trong phòng tối lâu ngày thì lá úa vàng?
Đáp án: Không có ánh sáng nên cây không quang hợp, thiếu chất hữu cơ và diệp lục suy giảm.
Câu hỏi thường gặp
Sản phẩm của quang hợp là gì?
Sản phẩm của quang hợp là chất hữu cơ (glucose, sau đó chuyển thành tinh bột) và khí oxygen.
Nước và carbon dioxide có phải sản phẩm của quang hợp không?
Không. Nước và carbon dioxide là nguyên liệu mà cây lấy vào để quang hợp, chúng bị biến đổi thành glucose và oxygen.
Ánh sáng và diệp lục đóng vai trò gì trong quang hợp?
Ánh sáng cung cấp năng lượng, diệp lục hấp thụ ánh sáng. Cả hai là điều kiện của quang hợp, không phải sản phẩm.
Quang hợp diễn ra ở bộ phận nào của cây?
Quang hợp diễn ra chủ yếu ở lá, trong lục lạp của tế bào thịt lá, vì ở đó có nhiều diệp lục và nhận được ánh sáng.