Trả lời nhanh
Bài văn biểu cảm về con người hoặc sự việc cần: giới thiệu đối tượng và ấn tượng chung; kể, tả một vài chi tiết, kỉ niệm tiêu biểu làm nảy sinh cảm xúc; bộc lộ trực tiếp và gián tiếp tình cảm, suy nghĩ của em; kết bài khẳng định ý nghĩa của người hoặc sự việc ấy. Cảm xúc phải chân thật, gắn với chi tiết cụ thể chứ không nói chung chung.
Yêu cầu của kiểu bài biểu cảm về con người hoặc sự việc
Đây là kiểu bài viết trong chương trình Ngữ văn 7. Khác với văn kể chuyện chỉ cần thuật lại sự việc, văn biểu cảm lấy cảm xúc của người viết làm trung tâm. Kể và tả chỉ là “cái cớ” để cảm xúc bộc lộ một cách tự nhiên.
- Giới thiệu được người hoặc sự việc khiến em xúc động, ấn tượng.
- Chọn được những đặc điểm, chi tiết, kỉ niệm nổi bật gắn với đối tượng.
- Thể hiện rõ cảm xúc, suy nghĩ: yêu quý, biết ơn, khâm phục, day dứt, tiếc nuối…
- Dùng ngôi thứ nhất, kết hợp tự sự, miêu tả với biểu cảm.
Dàn ý chung
Mở bài
Giới thiệu người hoặc sự việc; nêu ấn tượng, tình cảm bao trùm (một câu nói, một hình ảnh, một khoảnh khắc là cách mở bài gây chú ý).
Thân bài
- Với con người: nét ngoại hình, tính cách gây ấn tượng; một hoặc hai kỉ niệm sâu sắc giữa em và người đó; cảm xúc của em khi ấy và bây giờ.
- Với sự việc: hoàn cảnh xảy ra; diễn biến chính, chi tiết đáng nhớ nhất; cảm xúc thay đổi ra sao trước, trong và sau sự việc.
- Suy nghĩ, bài học, sự thay đổi trong em nhờ người hoặc sự việc ấy.
Kết bài
Khẳng định lại tình cảm; mong ước, lời hứa hoặc điều em muốn gửi gắm.
Cách bộc lộ cảm xúc cho “thật”
- Biểu cảm trực tiếp: dùng từ ngữ cảm xúc, câu cảm thán (“Em thương bà biết bao!”). Chỉ nên dùng ở vài điểm nhấn, tránh lặp “em rất yêu, em rất quý” liên tục.
- Biểu cảm gián tiếp: để cảm xúc thấm qua chi tiết. Ví dụ thay vì viết “bố vất vả”, hãy tả “đôi vai áo bố bạc màu, chỗ đậm chỗ nhạt vì nắng”.
- Đặt câu hỏi tu từ, so sánh, liên tưởng để cảm xúc có chiều sâu.
- Chọn chi tiết riêng của em: người đọc nhớ một chi tiết thật hơn mười câu khen chung chung.
Bài văn mẫu 1: Biểu cảm về bà ngoại
Mỗi lần ngửi thấy mùi trầu cay nồng, em lại nhớ bà ngoại đến thắt lòng. Bà đã ngoài tám mươi, tóc bạc như cước, lưng còng xuống như dấu hỏi, vậy mà sáng nào cũng ra vườn nhặt từng chiếc lá rụng.
Em nhớ nhất mùa hè năm lớp năm, em sốt cao suốt ba đêm. Bà ngồi bên giường, tay phe phẩy chiếc quạt nan, miệng khe khẽ ru những câu ca dao cũ. Mỗi lần em tỉnh giấc đều thấy bàn tay nhăn nheo của bà đặt trên trán mình. Bàn tay ấy gầy guộc, thô ráp nhưng sao mà dịu mát lạ thường.
Giờ em đã lớn, ít khi về quê. Có lúc em giật mình tự hỏi: mình đã bao giờ ngồi quạt cho bà như bà từng quạt cho mình chưa? Em tự hứa mùa hè này sẽ về với bà thật lâu, để được nghe lại tiếng ru ngày nào, để bà biết đứa cháu bé bỏng của bà vẫn luôn thương bà nhiều lắm.
Bài văn mẫu 2: Biểu cảm về cô giáo chủ nhiệm cũ
Có những người đi qua cuộc đời ta rất lặng lẽ nhưng để lại dấu ấn rất sâu. Với em, đó là cô Hạnh, cô chủ nhiệm năm lớp ba.
Hồi ấy em là đứa trẻ nhút nhát, đọc bài trước lớp là run cầm cập. Một lần em đọc vấp liên tục, cả lớp cười ồ. Cô không trách, chỉ bước lại gần, đặt tay lên vai em và nói nhỏ: “Con đọc chậm thôi, cô nghe đây.” Câu nói giản dị ấy như một chiếc phao giữ em lại. Từ hôm đó, chiều nào cô cũng giữ em lại mười lăm phút để luyện đọc.
Cuối năm, em được chọn đọc bài phát biểu trong lễ tổng kết. Em đứng trên sân khấu, nhìn xuống thấy cô mỉm cười gật đầu. Đến bây giờ, mỗi khi phải đứng trước đám đông, em vẫn nhớ nụ cười ấy. Em biết ơn cô không chỉ vì cô dạy em đọc, mà vì cô đã dạy em tin vào chính mình.
Bài văn mẫu 3: Biểu cảm về bác lao công trước cổng trường
Mỗi sáng đến trường, em đều đi qua một hàng cây xanh mát và một khoảng sân sạch tinh tươm. Phải đến một buổi sáng mùa đông, em mới biết ai đã làm nên khoảng sân ấy.
Hôm đó em đến sớm. Trời còn mờ sương, gió lạnh buốt. Dưới ánh đèn đường vàng vọt, bác lao công đang quét lá, chiếc chổi tre dài loạt soạt từng nhịp đều đặn. Chiếc áo phản quang của bác đã sờn vai, đôi găng tay thủng một lỗ nhỏ. Thấy em, bác cười hiền: “Đi học sớm thế cháu!”
Em lí nhí chào rồi bước vội, nhưng lòng thì nặng trĩu. Hóa ra, sự sạch sẽ mà em vẫn coi là hiển nhiên lại được đổi bằng những giờ dậy sớm giữa giá rét của một người em chưa từng để ý. Từ hôm ấy, em không bao giờ vứt vỏ bánh xuống sân trường nữa. Đó là cách nhỏ nhất để em nói lời cảm ơn bác.
Bài văn mẫu 4: Biểu cảm về buổi chia tay người bạn chuyển trường
Có những buổi chia tay không nước mắt mà vẫn khiến lòng người chùng xuống. Buổi chiều cuối cùng Minh ngồi cạnh em là như thế.
Minh là bạn cùng bàn suốt hai năm. Cậu hay quên bút, hay mượn thước, hay kể chuyện cười đến mức cả hai bị cô nhắc nhở. Thế mà chiều hôm ấy, Minh im lặng lạ thường. Lúc tan học, cậu dúi vào tay em cuốn sổ nhỏ, trong đó chép lại những câu chuyện cười hai đứa từng kể cho nhau. Trang cuối có dòng chữ nguệch ngoạc: “Đừng quên tớ nhé.”
Em cầm cuốn sổ mà cổ họng nghẹn lại. Hóa ra những điều vụn vặt hằng ngày lại là thứ đáng nhớ nhất. Đến giờ, mỗi lần buồn, em lại mở cuốn sổ ra đọc và mỉm cười. Khoảng cách có thể làm chúng em xa nhau, nhưng tình bạn thì vẫn ở lại.
Bài văn mẫu 5: Biểu cảm về lần em mắc lỗi với mẹ
Đến tận bây giờ, mỗi khi nhìn chiếc điện thoại cũ của mẹ có vết nứt ở góc màn hình, em vẫn thấy xấu hổ.
Hôm ấy em mượn điện thoại của mẹ để chơi trò chơi, rồi lỡ đánh rơi. Sợ bị mắng, em lặng lẽ đặt lại chỗ cũ và chối là không biết. Mẹ không nói gì. Tối đó, em thấy mẹ ngồi một mình bên bàn, cầm điện thoại lật đi lật lại, khẽ thở dài. Nhìn dáng mẹ mệt mỏi sau một ngày làm việc, em thấy như có ai bóp chặt tim mình.
Em chạy đến xin lỗi. Mẹ ôm em, bảo: “Điện thoại hỏng có thể sửa, nhưng lời nói dối thì khó sửa lắm con ạ.” Câu nói ấy theo em suốt đến giờ. Sự việc nhỏ đó dạy em một điều lớn: dũng cảm nhận lỗi khó hơn nhiều so với che giấu, nhưng nó giữ cho lòng mình được nhẹ nhõm.
Bài văn mẫu 6: Biểu cảm về ngày em bé ra đời
Em đã từng nghĩ có em bé thì bố mẹ sẽ bớt thương mình. Nhưng buổi sáng em bé chào đời đã thay đổi hoàn toàn suy nghĩ ấy.
Bố đưa em vào bệnh viện. Trong chiếc chăn nhỏ là một sinh linh đỏ hỏn, bàn tay bé xíu nắm chặt như hai búp sen. Mẹ đặt tay em lên tay bé. Bất ngờ, những ngón tay nhỏ xíu ấy nắm lấy ngón tay em. Một cảm giác ấm áp lan khắp người, vừa thiêng liêng vừa lạ lùng.
Mẹ nhìn em cười: “Từ nay con là chị rồi đấy.” Hai chữ “làm chị” bỗng trở nên quan trọng biết bao. Em thấy mình như lớn thêm mấy tuổi, muốn che chở, muốn dạy em bé những điều hay. Ngày hôm ấy, em hiểu rằng tình thương không bị chia nhỏ khi gia đình có thêm người, mà được nhân lên.
Lỗi thường gặp khi viết bài văn biểu cảm
- Kể dài, cảm ít: cả bài chỉ thuật lại sự việc, đến cuối mới thêm một câu “em rất xúc động”.
- Cảm xúc sáo rỗng: dùng những câu ai cũng viết được như “mẹ là người tuyệt vời nhất thế gian” mà không có chi tiết chứng minh.
- Chọn đối tượng quá rộng: viết về “tất cả thầy cô” thay vì một người cụ thể, khiến bài văn loãng.
- Mất mạch cảm xúc: cảm xúc nhảy lung tung, không có sự chuyển biến hợp lí từ đầu đến cuối.
Gợi ý đề tài để em tự luyện
- Người hàng xóm luôn giúp đỡ gia đình em.
- Một lần em được người lạ giúp đỡ khi gặp khó khăn.
- Buổi lễ chào cờ đặc biệt ở trường em.
- Người ông đã dạy em một nghề hoặc một trò chơi dân gian.
Với mỗi đề, em thử tìm trước ba chi tiết “chỉ mình mới có”, rồi xếp chúng theo mạch cảm xúc tăng dần. Đó là cách nhanh nhất để bài văn có hồn và không giống bài của người khác.
Câu hỏi thường gặp
Bài văn biểu cảm về con người hoặc sự việc khác gì văn kể chuyện?
Văn kể chuyện lấy sự việc làm trọng tâm, còn văn biểu cảm lấy cảm xúc, suy nghĩ của người viết làm trọng tâm. Trong bài biểu cảm, kể và tả chỉ để làm nền cho cảm xúc bộc lộ.
Nên chọn con người hay sự việc để viết bài văn biểu cảm?
Em chọn đối tượng mà mình có kỉ niệm thật và nhớ được chi tiết cụ thể. Viết về người thân thì dễ có cảm xúc, viết về một sự việc thì dễ tạo chuyển biến cảm xúc rõ ràng; quan trọng nhất là sự chân thật.
Bài văn biểu cảm lớp 7 nên dài bao nhiêu?
Thông thường khoảng 1 đến 2 trang giấy thi (400–600 chữ) là đủ để có mở bài, thân bài với một hai kỉ niệm và kết bài. Không cần dài, cần chi tiết đắt và cảm xúc rõ.